21 Mayıs 2012

Tozlu Bir Gezegen Daha Bulundu

Tozlu bir gezegen daha. (NASA)

MIT ve NASA araştırmacıları 1500 ışık yılı uzaklıkta yıldızının kavurucu sıcaklığı altında gittikçe buharlaşan yeni bir gezegen keşfetti. Keşif hakkında henüz temkinli olan araştırmacılar, gezegenin tıpkı bir kuyrukluyıldızda olduğu gibi bir kuyruğa sahip olduğunu düşünüyor. Görece Merkür’den biraz daha büyük olan küçük ötegezegen hesaplamalara göre  100 milyon yıl içinde parçalanacak.

Gezegenin yıldızı çevresindeki dolanım süresi  15 saat. Gezegenin turuncu-sıcak yıldızın altındaki sıcaklığı 2000 C derece dolayında (Böylesi kısa bir yörünge dönemine sahip gezegenin de sıcak olması beklenir). Araştırmacılar gezegenin yüzeyindeki hayalık maddenin yüksek sıcaklıklarda eriyerek buharlaşıp uzaya gaz ve toz halinde taşındığını öngörüyor. Gezegen yıldızı çevresinde dolanırken de arkasında yoğun bir iz bırakmaktadır.

MIT’ten emekli fizik profesörü Saul Rappaport: “Bu tozun mikronaltı boyutlu parçacıklardan oluştuğunu düşünüyoruz” diyor.

Veriler Kepler’in 160 000’den fazla yıldız verilerine dayanmaktadır. Gözlemevi düzenli aralıklarla her yıldızın parlaklığını kaydeder, bilim insanları daha sonra bu verileri inceleyerek yeni gezegen adaylarını belirler.

Yıldızlara Merakla Bakmak

Gökbilimciler Kepler Gözlemevi’ni kullanarak yıldızın parlaklık değişimini gözleyerek ötegezegenleri belirlerler. Yıldıza bağlı gezegen bakış doğrultumuza göre yıldızın önünden geçerken yıldızın görünen parlaklığında küçük bir azalma gerçekleşir.

Rappaport ve ekibi KIC 12557548 kodlu yıldızdan gelen ışık deseni üzerinde çalıştılar. Ekip yıldızın ışığının her 15 saatte bir düştüğünü gördüler .

Bunun önce yıldızın çevresinde ve birbirinin çevresinde dolanan(Dünya-Ay gibi)  iki gezegen olduğu düşünüldü. Bunun ise yıldızın ışığında farklı azalma değerlerine neden olacağı ve gözlenen parlaklık değişiminde böylesi bir durumun olmadığı gözlenince hipotez başarısız oldu.

Tozlu Fikir

Araştırmacılar böylece ışık altında yoğunluğu değişen şeklini değiştiren bir cisim olabileceği hipotezini ortaya sürdüler.

Rappaport: “Bu düşünce nasıl ortaya çıktı bilmiyorum ama gezegenin katı bir cisimden daha çok tozlu gezegen olduğu bir gerçek” diyor.

Rappaport ve ekibi gezegenin Merkür gibi düşük kütle çekimine sahip olması gerektiği ve bu nedenle toz savuran bir gezegen olduğunu ve belirlediler.

Gezegenin 2000 C derece dolayındaki sıcaklığı yüzeyde volkanik patlamalara ve kül fışkırmalar nedeniyle ya da yüksek sıcaklığın etkisiyle buharlaşan metal tozun yoğunlaşmasına neden olarak gezegen çevresinde tozu oluşturabileceği yönünde iki fikir öne sürülüyor. Kepler verileri eşliğinde kaybedilen toz miktarı hesaplanarak gezegenin 100 milyon içinde parçalanacağı sonucuna ulaşıldı.

Araştırmacılar böylece yıldızın çevresinde dolanan gezegenin arkasında uzun bir toz bulutu modelini geliştirdiler. Gezegen ve onu saran toz bulutunun arasından süzülen ışık düzeni Kepler verileriyle uyumlu bulundu.

Kepler Gözlemevi ekip üyesi Dan Fabrycky: “Birçok araştırma gezegenlerin sonsuz  ömürlü nesneler olmadığını ve sıra dışı ölümlere uğrayabileceğini gösteriyor. Buharlaşma da böylesi sonlardan biridir” diyor.

Massachusetts Institute of Technology


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*