Kahverengi Cücede Jüpiter’deki Gibi Bulutlar Gözlendi

En yakın kahverengi cüce Luhman 16A’da Satürn ve Jüpiter’deki gibi bulut bantları olduğu keşfedildi. Kahverengi cüceler gezegenlerden daha ağır ancak yıldızlardan daha hafiftirler. Yaklaşık 13 ile 80 Jüpiter kütlesi aralığında kütleye sahip olabilirler. Luhman 16A ve Luhman 16B ikili bir kahverengi cüce çiftidir. Ve bizden 6.5 ışık yılı uzaktadır. Alfa Centauri ve Barnard yıldızından sonra …

Spitzer Veda Ederken Webb’e Göz Kırpıyor

NASA’nın Spitzer teleskopu 16 yılı aşan görevini 30 Ocak’ta bitiriyor. Teleskop Güneş Sistemi dışındaki gezegenlerden evrenin başlangıcında ortaya çıkan gökadalara kadar birçok alanda keşif yaptı. Spitzer’in yerini ise 2021’de James Webb teleskobu alacak. Spitzer ve Webb teleskopları insan gözünün algılayamadığı kırmızı ötesi ışığı görecek yetenektedir. Dokuz altın kaplamadan oluşan dev berilyum aynası ile Webb teleskobu …

Kepler’den Vampir Sistemde Patlama Keşfi

Kepler teleskopunun görevi bitmiş olsa da yolladığı veriler yeni keşifler sağlıyor. Teleskopun görevi yıldızının önünden geçen gezegeni ‘görmek’ olmasına karşılık yeni bilgi bir cüce nova patlamasına ait. Daha önce bilinmeyen bir sistemdeki patlama bir günden az süreyle olağan parlaklığını 1600 faktör arttırınca Kepler’e yakalandı. Söz konusu yıldız sistemi beyaz cüce ile onun onda biri kadar …

Yalnız Ama Kutup Işıklı

Bir yıldıza bağlı olmayan, boş uzayda başı boş dolanan bir gezegenimsi-kütlenin radyo gözlemleri yapıldı. Jüpiter’den yaklaşık on iki kat büyük kütleli olan cisimde şaşırtıcı derecede güçlü bir manyetik güç merkezi olduğu belirlendi. İşte ilginç olan da burası. Keşif, National Science Foundation’a (Ulusal Bilim Vakfı) ait Karl G. Jansky Very Large Array (Çok Büyük Dizi, VLA) …

Karadul Atarca Mercek Altında

Bir gökbilimci ekibi 6500 ışık yılı uzaklıktaki bir yıldızın, aralarındaki uzaklık 20 km olan iki yoğun ışınım bölgesini gözleyerek astronomi tarihinin en yüksek çözünürlüklü gözlemlerinden birini gerçekleştirdi. Gözlemin gücü Dünya’daki bir teleskopla Pluto yüzeyindeki bir pireyi görmek ile eşdeğer. Bu olağanüstü gözlem geometrinin üst limitleri ve birbiri çevresinde dolanan çift yıldızın özelliklerinden yararlanılarak gerçekleşti. Biri …

Avcı’ya En Derin Bakış

VLT ile alınan kırmızı-ötesi görüntüler çok sayıda beklenmedik düşük-kütleli nesneyi ortaya çıkardı ESO’nun Şili’deki Çok Büyük Teleskopu (VLT) üzerinde bulunan HAWK-I kırmızı-ötesi aygıtı ile Avcı Bulutsusu’nun merkezine dair en ayrıntılı gözlemler gerçekleştirildi. Dikkat çekici görüntü daha önce bilinmeyen on kat kadar kahverengi cüce ve gezegen-kütlesinde yalıtılmış nesneleri gözler önüne serdi. Bu keşifle geniş kabul gören …

Gemini: Evet, Komşuda Su Buzu Var

Güneş Sistemi’ne en yakın kahverengi cücelerden birinin atmosferinde su-buzu olduğu bir süre önce bildirilmişti. Şimdi bu buzun varlığı farklı bir kaynaktan doğrulandı. Gemini Gözlemevi’ndeki teleskoplarla alınan veriler, kahverengi cücenin atmosfer sıcaklığının -20 Celcius derece olduğunu gösterdi. Juno uzay aracı Jüpiter’in bilinmeyen özelliklerini keşfetmek amacıyla geçtiğimiz gün gaz devin yörüngesine girmişti. Gökbilimciler diğer taraftan Jüpiter ile …

Kayıp Cüceler

Gökbilimciler Güneş’e yakın olup henüz keşfedilemeyen kahverengi cücelerin peşine düştü. Yeni bir çalışmaya göre Güneş’e yakın bir yığın kahverengi cüce bulunuyor. Oldukça soluk olan bu cisimlerin keşfi ise çok zor. Kızılötesi teleskoplarla bile soluk bir nokta olarak görülebiliyorlar. Leibniz-Institut für Astrophysik Potsdam (AIP)’dan Gabriel Bihain ve Ralf-Dieter Scholz’un yaptığı çalışmaya göre Güneş’in komşuları arasında henüz …

Gökten Demir Yağan Gezegen

Gökbilimciler Hubble Uzay Teleskopu’nun yardımıyla bir ötegezegenin parlaklık değişimlerinden dönme hızını hesapladı. Böylece ilk kez bir ötegezegenin dönme hızı doğrudan görüntüleme yöntemiyle ölçülmüş oldu. Dönme hızı hesaplanan 2M1207b gezegeni en az dört Jüpiter kütleli bir “süper Jüpiter”. Gezegen, yıldız olmayı başaramamış kahverengi cüceden 8 milyar kilometre uzaklıkta dolanıyor. Jüpiter ise Güneş’ten 800 milyon kilometre uzaktadır. …

Kahverengi Cücede Kuzey Işıkları Görüldü

Kahverengi cüceler soğuk ve parlak olmadıklarından tespit edilmeleri ve sınıflandırılmaları zor cisimlerdir. Gezegen olamayacak ölçüde büyük olmalarına karışın, yıldızların temel özelliği olan hidrojen füzyonunu gerçekleştiremeyecek kadar da küçüktürler. Yine yıldızların bazı özelliklerine sahiptirler. Caltech’te görev yapan Doç. Gregg Hallinan radyo ve optik teleskop verilerini kullanarak 20 ışık yılı uzaktaki bir kahverengi cücenin manyetik kutuplarına yakın …