En Uzak Yıldız Rekoru Kırıldı

Hubble Uzay teleskopu olağanüstü bir keşfe daha imza attı: Evrenin Büyük Patlamadaki doğumundan ilk milyar yıl içinde oluşmuş bir yıldız ışığını (6.2’lik bir kırmızıya kayma ile) tespit etti. Bu şimdiye kadar görülen en uzak yıldız. Keşif NASA/ESA/CSA James Webb Uzay teleskopu için de hedef oluşturmuş durumda. [1] Bu keşif önceki tek yıldızlı rekora göre büyük …

Öte Gezegen Sayısı 5000’i Geçti

Keşfedilmiş gezegen sayısı, NASA’nın onayıyla 5000 sınırını geçti. Yakın geçmişe kadar evrende sadece Güneş Sistemindeki gezegenleri biliyorduk. Ancak 30 yıl önce başlayan keşif serisi ile Samanyolu’nda 5000’den fazla gezegen olduğunu belirledik. Bu gezegenler arasında Yer gibi küçük ve kayalık olanlar dışında yıldızına çok yakın dolanan “sıcak Jüpiterler” gibi sıra dışı örnekler de bulunuyor. Gezegenimize göre …

Juno ile Jüpiter Manzaraları

NASA, 5 Ağustos 2011’de Juno adlı aracın Jüpiter’e olan yolculuğunu başlattı. Araç 5 yıl sonra 2800 milyon kilometrelik yolculuğunun ardından 4 Temmuz 2016’da Jüpiter’e ulaştı. O tarihten bugüne kadar 39 kez gaz devine yakın uçuş gerçekleştirdi. Son olarak 12 Ocak 2022’de Jüpiter’e yakın uçuş yapan araç Jüpiter’in güney yarımküresinin fotoğrafını çekti. Elde edilen görüntü büyütüldüğünde …

Bir Magnetarda Birleşen Sıcak Noktalar Keşfedildi

Süper manyetik ve bir şehir büyüklüğünde olan yıldız çekirdekleri magnetar olarak adlandırılır. Uluslararası Uzay İstasyonunun tepesinde bulunan NASA’nın Nötron Yıldızı İç Yapı Gözlemcisi (NICER) bir magnetarın yüzeyinde milyonlarca derecelik X-ışını noktalarının birleştiğini gözledi. NICER, cisim dönerken küçülen, X ışını yayan üç parlak ve sıcak nokta belirledi. En büyük nokta sonunda daha küçük olanla birleşiyor ki …

Bir Gezegen-Oluşum Diskinde En Büyük Molekül Keşfedildi

Hollanda Leiden Gözlemevindeki araştırmacılar Şili’deki Atacama Büyük Milimetre/milimetre-altı Dizgesini (ALMA) kullanarak bir gezegen-oluşum diskinde ilk kez dimetil eter tespit etti. Dokuz atomuyla bu şimdiye kadar bu tür bir diskte bulunan en büyük moleküldür. Ayrıca yaşamın oluşumuna katkı sağlayan daha büyük organik moleküllerin öncüsü özelliğindedir. “Bu sonuçlardan gezegenimizdeki yaşamın kökeni hakkında daha fazla şey öğrenebilir ve …

“En yakın kara delik” sisteminde kara delik olmadığı bulundu

2020 yılında Avrupa Güney Gözlemevi (ESO) gökbilimcilerinin liderlik ettiği bir ekip sadece 1000 ışık-yılı uzaklıkta HR 6819 sisteminde bir kara deliğin varlığını rapor etmişlerdi. Ancak o çalışmalarına Belçika, KU Leuven’den başka bir uluslararası araştırmacı ekibi karşı çıktı. Bugün yayımlanan bir makalede, iki ekip bir araya gelerek HR 6819’da aslında bir kara delik bulunmadığını, bunun yerine …

Ankara Üniversitesi Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü Araştırmacılarından Gezegen Keşfi

Ankara Üniversitesi Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü araştırmacıları Dünya’dan 1336 ışık yılı uzaklıktaki Kepler-451 çift yıldız sisteminde iki adet gezegen keşfetti. Ankara Üniversitesi Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü’nden Araş. Gör. Ekrem Murat ESMER, Doç. Dr. Özgür BAŞTÜRK ve Prof. Dr. Selim Osman SELAM ile İstanbul Üniversitesi Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü’nden Dr. Öğr. Üyesi Sinan …

Bir Göksel Hikâye: Neptün’ün Keşfi

Uranüs ve Neptün’ün keşfi, astronomi tarihinin en ünlü hikâyeleri arasındadır. Güneş Sistemine yapılan ilk modern eklemeler açısından, eskiden bilinen klasik gezegenlere katılan buz devleri evrene bakışımızı sonsuza kadar değiştirdi. Bunlardan biri de Neptün keşfidir. Neptün’ün keşfi gözlem ve teori arasındaki tutarsızlığı gideren, dramatik ve aynı zamanda kozmosa bakışı yeniden oluşturacak doğru bir tahminin sonucudur. Hikâye …

“Sıcak Jüpiter’deki” Gece-Gündüz Karmaşası

MIT gökbilimcileri yıldızına “gel-git etkisiyle kilitlenmiş” bir ötegezegenin sürekli karanlıkta kalan tarafının şimdiye kadar ki en net görüntüsünü elde ettiler. Gözlemlerini gezegenin gündüz kısmının ölçümleriyle birleştirdiklerinde gezegenin küresel atmosferinin ilk ayrıntılı görüntüsü de oluşturulmuş oldu. MIT Kavli Astrofizik ve Uzay Enstitüsünde doktora sonrası araştırmacı olarak çalışmaya liderlik eden Thomas Mikal-Evans: “Artık ötegezegen atmosferlerinin belirli bölgelerinin …

Helyum Yakan Yeni Bir Yıldız Türü Keşfedildi

Tübingen Üniversitesinden Prof. Klaus Werner liderliğindeki Alman gökbilimcilerden oluşan bir ekip helyum yanması sonucu oluşan ürünle kaplı tuhaf yeni bir yıldız türü keşfetti. Bu tür yıldızlar ender görülen bir yıldız birleşme olayıyla oluşmuş olabilir. Normal yıldızlar hidrojen ve helyumdan oluşan yüzeylere sahipken Werner ve ekibi tarafından keşfedilen yıldızların yüzeyleri karbon ve oksijenle, yani bir yıldız …