En Yaşlı Kara Delik Keşfedildi

Hubble teleskopu ve diğer uzay ile yer merkezli gözlemevlerindeki arşiv verilerini kullanan uluslar arası gökbilimci ekibi, erken evrende, gök adalar ile yıldız oluşturan gök adaların ortaya çıkışında aradaki bağlantıyı sağlayan önemli bir keşif gerçekleştirdi: En eski süper kütleli kara delik. Bu cisim evren tarihinde erken evrende oluşmuş bugüne kadar keşfedilmiş türünün ilk örneğidir. Şimdiye kadar …

En Uzak Yıldız Rekoru Kırıldı

Hubble Uzay teleskopu olağanüstü bir keşfe daha imza attı: Evrenin Büyük Patlamadaki doğumundan ilk milyar yıl içinde oluşmuş bir yıldız ışığını (6.2’lik bir kırmızıya kayma ile) tespit etti. Bu şimdiye kadar görülen en uzak yıldız. Keşif NASA/ESA/CSA James Webb Uzay teleskopu için de hedef oluşturmuş durumda. [1] Bu keşif önceki tek yıldızlı rekora göre büyük …

Karadelikler Büyük Patlamadan Hemen Sonra mı Oluştu?

Süper kütleli kara delikler nasıl oluştu? Karanlık madde nedir? Evrenin oluşumunu açıklayan alternatif bir modele göre gökbilimciler bu kozmik gizemlerin ‘ilkel kara delikler’ ile açıklanabileceğini öne sürüyor. Buna göre evrenin başlangıcından bu yana kara deliklerin ve karanlık maddenin var olduğu ileri sürülüyor. Çalışma The Astrophysical Journal’da yayınlanmak üzere kabul edildi. Avrupa Uzay Ajansı (ESA) Bilim …

Enerjik Parçacıkların Kaynağı Sorunu

Evren, X-ışınları, gama ışınları ve nötrinolar gibi enerjik parçacıklarla doludur. Bununla birlikte yüksek enerjili kozmik parçacıkların çoğunun kökeni açıklanamamıştır. Uluslararası bir gökbilimci ekibi bunları açıklayan bir senaryo önerdi: düşük aktiviteye sahip karadelikler yüksek enerjili kozmik parçacıkların fabrikaları olabilir. Gama ışınları görünür ışıktan daha enerjik fotonlardır. Uzay uyduları megaelektron volttan gigaelektron volta kadar farklı enerjili kozmik …

Hubble Sabiti Belirsizliği Sürüyor

90 yıldan fazla bir süre önce Edwin Hubble, evrenin genişlemesine hızına ait ilk ipucunu gözledi ve şimdi Hubble sabiti olarak adlandırılan değeri belirledi. Ancak o zamandan bu yana gökbilimciler bu sabitin gerçek değerini tartışıyor. Yeni bir çalışmayla zaman içinde erken evren ile şimdiki zaman için belirlenen değerlerin farklı olduğu öne sürüldü. Evrenin oluşumunun başlarında –henüz …

Güçlü Radyo Jetlere Sahip En Uzak Kuasar Keşfedildi

Gökbilimciler Avrupa Güney Gözlemevi’nin Çok Büyük Teleskobu (ESO VLT) yardımıyla şimdiye kadar bilinen en uzak radyo ışınımı kaynağını keşfederek ayrıntılı bir şekilde incelediler. Kaynak oldukça uzak “radyo-parlak” bir kuasar olup — radyo dalga boylarında güçlü jet salınımları yapan parlak bir nesne — ışığının bize ulaşması 13 milyar yıl almaktadır. Gökbilimciler bu keşifle erken evren hakkında …

İlkel, Yoğun Gökada Kümesi Keşfi

Kanarya Adaları Astrofizik Merkezindeki (IAC) araştırmacılar Gran teleskopu (GTC) üzerindeki OSIRIS aleti yardımıyla ilkel evrendeki en yoğun gökada kümesi oluşumunu keşfetti. Araştırmacılar 12.5 milyar ışık yılı uzaktaki yapının Yerel Gökadalar Kümesinin komşu kümesi Başak’a benzer bir kümede evrimleştiğini düşünüyor. Gökada kümeleri kütle çekimi etkisiyle bir arada duran gökada gruplarıdır. Bu “gökada şehirlerinin” evrimini anlamak için …

Tartışma Sürüyor: Evrende Ne Kadar Gökada Var?

Pluto’yu kalp şekilli yüzey fotoğrafıyla bize gösteren Yeni Ufuklar aracı yeni bir tartışma açtı. Araç evrende beklenenden daha fazla ışık olduğunu gösterdi. Bu bilgi evrende bildiğimizden daha fazla gökada olduğu anlamına mı geliyor? Yanıt ise kime sorduğunuza bağlı!

Daha önce bu konudaki bir çalışmayı ele almış ve evrende beklenenden daha az gökada olması gerektiğini savunan bir ekibin görüşlerine yer vermiştik. Bir başka ekip ise bunun tersini savunuyor.

Yeni Ufuklar Uzayın Karanlığını Ölçüyor

Gökyüzü ne kadar karanlık ve bu bize görünen evrendeki gökada sayısı hakkındaki ne söylüyor? Gökbilimciler Hubble’ın derin alana bakıp gösterdiği her şeyi sayıp bunu tüm gökyüzüne dağıttıklarında gökada sayısının ne kadar olduğunu tahmin etmeye çalışır. Ancak çok uzaktaki gökadalar doğrudan gözlenemeyecek kadar soluktur. Onları saymasak da ışıkları uzayı zayıf bir parıltıyla kaplar. Bu parlamayı ölçmek …

Son Karar: Evren Yaklaşık 14 Milyar Yıl Yaşında

Gökbilimciler Şili’nin Atacama Çölündeki gözlemevinden evrendeki en eski ışığa baktılar ve Planck uydusu ile alınan verileri karşılaştırdılar. Sonuç: evren yaklaşık 14 milyar yıl yaşında. Gerek gözlemler gerekse de kozmik geometri sonuçları evrenin 13.77 milyar yıl yaşında olduğunu gösteriyor; buradaki hata payı ±40 milyon yıl. Evrendeki en eski ışığa ait yeni gözlemler ile Planck uydusunun 2009-2013 …