ESA’nın Herschel Uzay Teleskopu yıldız oluşumunda gerekli olan ve gökada içine gaz ve tozu toplamak için fazla karanlık maddeye ihtiyaç duymayan toz diskinin çevresini sardığı gökada grubu keşfetti.
Çok uzakta bulunan gökadaların her biri 300 milyar güneş kütlesinde. Boyutları ise bilinen kuramların belirlediği sınırdan 10 kat daha büyük.
Uluslararası bir ekip Samanyolu içinde akan bir yıldız akarsuyu keşfetti. Adına Kova takımyıldızından esinlenilerek “Kova Akarsuyu” denildi. Yıldız akışı 700 milyon yıl önce Samanyolu’nun kaptığı küçük bir gökadaya ait. Keşif Avustralya’daki Yeni Güney Galler’deki Siding Spring Gözlemevi’nde elde edilen verilerin sonucudur.
M82 olarak bilinen gökadanın Chandra X-Işını Gözlemevi’yle alınan görüntüsünde oldukça yüksek hızda gerçekleşen yıldız oluşumları görülüyor. M82, Dünya’dan 12 milyon ışık yılı uzaklıkta bulunuyor.
M82 normal bir gökadaya göre yüzlerce kez daha fazla yıldız oluşturan bol yıldızlı gökadadır.
Küçük bir gökadada büyük karadelik olduğunu keşfeden gökbilimciler, bu sayede evrenin erken tarihi hakkında çeşitli bilgiler edinebilir. Yeni yıldızların doğduğu cüce gökadadaki bir milyonlar güneş kütleli süper kütleli karadeliğin gökadaların gelişmesinden önce oluştuğu sanılıyor.
Henize 2-10 adındaki cüce gökada 30 milyon ışık yılı uzaklıkta yer alıyor.
Avrupa Uzay Ajansı’nın (ESA) iki gözlemevi Zincirli Prenses (Andromeda, M31, NGC 224) Gökadası için güçlerini birleştirdi. Herschel ile kızılötesi dalga boyunda şimdiye kadar görülmemiş ölçüde yıldız oluşum disklerini ve XMM-Newton Teleskopu da X-ışınları ile ölmekte olan yıldızları gözledi. Samanyolu’na benzeyen yapısıyla M31, birkaç yüz milyar yıldız barındırır.
Gökadalar çarpıştığında ne olur? Yıllardır gökadaların çarpışmaları sonucunda merkezlerindeki şiddetli patlamaları tetiklediği ileri sürülüyordu. Yeni bir çalışma ise gökada merkezlerine güç sağlayan karadeliklerin iştahını açmak için böyle bir çarpışmanın gerekli olmadığını ortaya koyuyor.
Astronomi Diyarı 2010 yılını casus bir gökada haberiyle noktalıyor. Spitzer Kızılötesi Uzay Teleskopu ile görünür ışığın % 99.5’ini yutan ve belli belirsiz bir leke olarak görünen bölgede bir gökada olduğunu belirledi. Gökadanın önündeki ve görülmesini engelleyen tozlu yapı ancak kızılötesi teleskoplarla aşılabiliyor.
NASA’nın Chandra X-Işını Teleskopu çok büyük karadeliklerin birkaç milyar yıl içinde ne kadar aktif olduğunu belirledi. Çalışma, hangi tür yıldızların patlayarak karadelik veya nötron yıldızına dönüştüğünü ve Samanyolu’nun merkezindeki dev karadeliğin gelecekte ne tür etkileri olabileceğini açıklayabilir.
Küçük bir gölde dev balıklar yaşayabilir mi? Eğer böylesi bir gölde dev bir balık yakalasanız ne düşünürsünüz? Gökbilim kuramlarından biri büyük yıldızların büyük kümelerde var olabileceğini söylüyor. Ama yeni bir çalışma sonucunda bu kuramdan çatırtı sesleri gelmeye başladı. Çünkü küçük kümelerde de dev yıldızların olabileceği belirlendi.
Bir süre önce Samanyolu’nun merkezinden iki yana açılan dev balonların varlığı keşfi yapılmıştı. Bu dev balonların varlık nedeninin gökadamızın merkezindeki dev karadelik olduğu düşünülüyordu. Bu keşifte sanki bu düşünceyi doğrular nitelikte.
Birleşik görüntü merkezdeki eliptik gökada NGC 5813’ün çevresini saran “hava haritasını” gösteriyor.