M87 Karadeliğinin Sınırlarındaki Manyetik Alanlar Görüntülendi

İlk kez bir kara deliğin görüntüsünü oluşturan Olay Ufku Teleskobu (EHT) iş birliği, Messier 87 (M87) gökadasının merkezindeki büyük kütleli nesnenin kutuplanmış ışıktaki yeni bir görüntüsünü ortaya çıkardı. Gökbilimciler ilk kez bir kara deliğin sınırlarına bu kadar yakın bir bölgedeki manyetik alanların özelliklerini ışığın kutuplanma özelliği ile ölçebilmeyi başardı. Gözlemler 55 milyon ışık-yılı uzaklıktaki M87 …

Karadeliğin Çınlaması Şeklini Belirliyor

İki karadelik birleştiğinde, oluşan karadeliğin bir kez değil, birden fazla kez ‘çınladığı’ ve kütle çekim dalgaları yaydığı belirlendi. Buradaki ‘çınlama’ ifadesi, bir metale vurulduğunda duyulan sesin zamanla azalmasına benzetilmiştir. Gerçekten de karadelikten yayılan kütleçekimsel dalgalanma frekansının önce maksimum değerine ulaştığı sonra azaldığı, bir süre sonra tekrar maksimuma ulaştığı ve tekrar azaldığı ölçülmüştür. Çalışma ARC Center …

En Yakın Karadelik

Avrupa Güney Gözlemevinin (ESO) başını çektiği bir grup gökbilimci Yer’den sadece 1000 ışık yılı uzakta bir karadelik keşfetti. Karadelik Güneş sistemine şimdiye kadar bulunanlardan daha yakındır ve çıplak gözle görülebilen üçlü bir sistemin üyesidir. Karadelik ESO’nun Şili’deki La Silla gözlemevindeki MPG/ESO 2.2 metrelik teleskopuyla keşfedildi. Bu çalışmayla gelecekte daha fazla karadelik bulunabileceği belirtiliyor. Güney yarıküredeki …

Karadeliklerin Dansı

Karadelikler uzayda sabit değildir ve işin aslı oldukça dinamik de olabilirler. Doğrudan gözlenemediklerinden onların bu hareketlerini kestirmek zordur. Bu zorluğu aşan bilim insanları iki büyük karadeliğin arasındaki ritmi yakaladılar. Böylece gizemli kozmik cisimlerin bilinmeyen özelliklerini açığa çıkarmayı başardılar. OJ 287 gökadası, Güneş’in kütlesinin 18 milyar katından fazla kütleye sahip ve bilinen en büyük karadeliklerden birini …

Karadeliğin Çevresi

Karadeliğe düşen madde yoğun X-ışınları yayar ki bunlara “imdat çığlığı” da denir. X-ışınlarını gözlemek için özel teleskoplara ihtiyaç vardır. Örneğin NASA’nın Chandra ve ESA’nın XMM-Newton Gözlemevleri bu amaca hizmet eder. Yeni bir çalışma bu gözlemevlerinden birine ait: ESA’nın XMM-Newton X-Işını Gözlemevi bir karadeliğin dinamiklerini ve çevresinde olup bitenleri anlamak için yayınlanan X-ışınlarının yankılarını izledi. Karadeliklerin …

Gökada Merkezinde Tuhaf Cisimler

Gökada merkezimizdeki Yay A* adlı süper kütleli karadeliğin yakınında yeni tuhaf nesneler grubu keşfedildi. Cisimlerin gaz gibi göründüğü ancak yıldız gibi davrandığı belirtiliyor. Keşfedilen yeni cisimler çoğu zaman kompakt görünmesine karşılık yörüngeleri onları karadeliğe en yakın konuma getirdiğinde gerilirler. Bu yörüngelerin 100 ile 1000 yıl içinde değişeceği öngörülüyor. Los Angeles Kaliforniya Üniversitesi (UCLA) Astrofizik Bölümünden …

Kara Deliklerin Kozmik Şafak Kahvaltısı

ESO’nun Çok Büyük Teleskop’unu kullanan gökbilimciler evrendeki en eski gökadaların bazılarının etrafındaki soğuk gaz rezervlerini görüntüledi. 12.5 milyar yıl önceki durumları şimdi görülen bu gaz haleleri, gözlenen gökadaların merkezindeki süper kütleli kara delikler için mükemmel bir ziyafet gibidir. Bu besin stokları bu kozmik canavarların evrenin tarihinde Kozmik Şafak olarak bilinen bir dönemde hızla nasıl büyüdüklerini …

Dev Karadeliği Saran Toz Diski

Bir karadeliğin çevresinde neler olmaktadır? Karadeliğin çevresindeki bir madde diski ile karadelik arasında gerçekleşen olayların fiziği nasıl tanımlanabilir? Bu ve benzer soruların yanıtları henüz yok. Evrende hakkında en az bilgimizin olduğu cisimlerin başında karadelikler gelmektedir. Bilinmezlik her zaman dikkat çekicidir, cazibelidir. Bu nedenle de karadelikler üzerine birçok doğru ya da yanlış bilgilerle karşılaşılır. İnsan beyni …