Author: Ümit Fuat Özyar

  • Ölü Yıldızın Şaşırtıcı Dinamikleri

    Yıldızlardan atılan gaz ve toz, uygun koşullar altında, yıldızın çevresindeki madde ile çarpışarak bir şok dalgası oluşturabilir. Avrupa Güney Gözlemevinin Çok Büyük Teleskobunu (ESO’nun VLT’si) kullanan gökbilimciler, ölü bir yıldızın çevresinde şaşırtan bir şok dalgası görüntülediler. Bilinen tüm mekanizmalara göre,…

  • Hubble ile Yeni Bir Tür İncelemesi

    Hubble Uzay Teleskobunu kullanan bir ekip, yeni bir tür cisim keşfetti: yıldızsız, gaz bakımından zengin, karanlık madde bulutu. Bu tür cisimler erken gökada oluşumunun bir kalıntısı olarak kabul ediliyor. “Bulut-9” olarak adlandırılan bu cisim, evrende bu türden bir cismin ilk…

  • Betelgeuse’nin Eşi Olduğu Kanıtlandı

    Hubble Uzay Teleskobu ve yer gözlemevlerinden elde edilen yeni gözlemlerden yararlanan gökbilimciler, yakın zamanda keşfedilen eş yıldızı Siwarha’nın Betelgeuse çevresindeki gaza olan etkisini izlediler. Harvard & Smithsonian Astrofizik Merkezindeki (CfA) bilim insanlarının yaptığı araştırma, Betelgeuse’nin oldukça geniş olan atmosferinde bulunan…

  • Öklid’den Yeni Yıl Hediyesi: NGC 646

    Avrupa Uzay Ajansı’nın Öklid (Euclid) uzay teleskobundan elde edilen bu yeni görüntüde, NGC 646 gökadası kozmik bir yılbaşı çiçeği gibi parıldıyor. Bu büyük, çubuklu sarmal gökada, Hydrus takımyıldızında yer almaktadır ve 1834 yılında İngiliz gökbilimci John Herschel (ünlü gökbilimci William…

  • En Büyük Gezegen Doğumevi

    Hubble Uzay Teleskobu yardımıyla genç bir yıldızın etrafında dolanan, şimdiye kadar gözlenen en büyük öngezegen (protoplanetary) diski görüntülendi. Hubble ile elde edilen görüntülerde diskin beklenmedik derecede kaotik ve türbülanslı olduğu, diskin üstünde ve altında benzer herhangi bir sistemde gördüklerinden çok…

  • Lav Gezegeni Saran Kalın Atmosfer

    Güneş sistemi dışındaki kayalık bir gezegenin atmosferi olduğuna yönelik şimdiye kadarki en güçlü kanıt elde edildi. James Webb Uzay Teleskopunun Aşırı sıcak süper Dünya TOI-561 b’nin gözlemleri, ötegezegenin küresel bir magma okyanusunun üzerinde kalın bir gaz tabakasıyla çevrili olduğunu gösteriyor….

  • Bilinen En Yaşlı Süpernova

    NASA’nın James Webb Uzay Teleskobu, evren henüz 730 milyon yaşındayken patlayan bir süpernovayı gözledi. Keşfedilen süpernova türünün en yaşlı örneği oldu. Webb’in yakın kırmızı ötesi görüntüleri, gökbilimcilerin süpernovayı ve sönük gökadasını bulmalarını da sağladı. Teleskop, bu hızlı gözlemleri, Mart ayı…

  • Karadelik Çevresindeki Güçlü Rüzgârlar

    Önde gelen X-ışını uzay teleskopları XMM-Newton ve XRISM, süper kütleli bir karadelikten gelen olağanüstü bir patlama tespit etti. Bu kütle çekim canavarı, saatler içinde güçlü rüzgârlar oluşturarak çevresindeki maddeleri saniyede 60.000 km gibi muazzam bir süratle uzaya savurdu. Devasa karadelik,…

  • 40.000 Yakın Asteroit Keşfedildi

    Gökbilimciler yakın zamanda Yer’e yakın 40.000’inci asteroiti keşfetti! Bu uzay kayalarının boyutları birkaç metreden birkaç kilometreye kadar değişiyor ve Yer’e yakın asteroit sayısı artıyor. Her yeni keşif, hem gezegenimizin savunmasızlığını hatırlatıyor hem de gezegen savunma alanının sadece birkaç on yılda…

  • Güneş Benzeri Yıldızdaki Büyük Patlama

    Dünya’dan nadiren fark etsek de, Güneş sürekli olarak uzaya devasa yüklü plazma bulutları fırlatır. Koronal kütle atımları (CME) olarak bilinen bu olaylar, genellikle güneş parlamaları adı verilen ani ışık patlamalarıyla oluşur. Çok güçlü olduklarında, CME’ler Yer’in manyetik alanını bozacak kadar…