Avrupa Uzay Ajansı’nın gezegen savunma amaçlı Hera uzay aracı, ilk kez bir çift asteroiti ayrı ayrı görerek, şu anda Dünya’dan yaklaşık 197 milyon km uzaklıkta bulunan Didymos sisteminin ikili yapısını ortaya çıkardı.
Hera uzay aracı, 18 Ekim Cuma akşamı, Didymos ve Dimorphos asteroitlerini, çiftten 1280 km uzaklıktan, tek renkli Asteroit Çerçeveleme Kamerası ile görüntüledi.
Michael Kueppers: “Bu görüntüyle daha küçük Dimorphos asteroiti ilk kez görüntülenmiş oldu” diyor. “Bu görüntü alınmadan önce uzay aracı Didymos sistemini hala tek bir nokta olarak algılıyordu . Ancak şimdi, Dimorphos bu ilk görüntüde sadece yaklaşık bir pikselden oluşsa bile, ana asteroitten açıkça ayrılmış durumda.”
Bu ilk görüntü, Hera’nın bu ayın başlarında gerçekleştirdiği başarılı frenleme manevralarının ardından geldi. Bir hafta arayla yapılan iki itici ateşleme, uzay aracını hedeflediği iki asteroidin hızına göre sadece 20 m/s hıza düşürerek, hassas bir şekilde kademeli olarak yaklaşmasına olanak sağladı.
151 metre çapındaki Dimorphos, yaklaşık Giza Piramidi büyüklüğündeyken, 780 metre çapındaki Didymos asteroiti ise dünyanın en yüksek binası olan Dubai’deki Burj Khalifa gökdeleninden biraz küçüktür. İki asteroit birbirinden ortalama 1,15 km uzaklıkta olup, Dimorphos ana asteroidinin etrafında yaklaşık 18 cm/s hızla dolanmaktadır.
Görev yöneticisi Ian Carnelli: “İlk kez Hera’nın kendi gözleriyle, görevin tasarlandığı ve inşa edildiği o çift asteroit sistemini görüyoruz” diye ekliyor.
“Hera yaklaştıkça çok daha net görüntüler elde edilecek. Güneş Sisteminde yörüngesi insan eylemiyle ölçülebilir şekilde değiştirilen ilk cisim olan Dimorphos’un ilk detaylı görüntülerini 25 Kasım’da yayınlayacağız.”
26 Eylül 2022’de Dimorphos, NASA’nın DART uzay aracının daha küçük asteroide saniyede 6,1 km hızla çarpmasıyla büyük ölçekli bir gezegen savunma deneyinin konusu oldu. Çarpışmanın sonucunda 10.000 km’lik bir alana yayılan bir enkaz bulutu oluştu ve asteroidin yörüngesi yaklaşık 33 dakika yavaşladı.
Ancak bu ‘kinetik çarpma’ yöntemini iyi anlaşılmış bir gezegen savunma tekniğine dönüştürmek için hâlâ önemli bilinmeyenler var: Çarpma asteroide ne gibi değişikliğe neden oldu? Bir krater mi bıraktı, yoksa asteroid gövdesini tamamen yeniden mi şekillendirdi? Dimorphos’un kesin bileşimi, yapısı ve kütlesi nedir ve hangi özellikler, çarpma simülasyonlarının tahmin ettiğinden çok daha büyük bir sapmayı açıklıyor?
Önümüzdeki aylarda Hera, Dimorphos’un kaza yerini yakından incelemek üzere çeşitli aletler kullanacak ve daha da yakından bir inceleme için ayakkabı kutusu büyüklüğünde iki adet ‘CubeSat’ uydusu konuşlandıracak ve yüzeyine iniş yapacak.