Author: Ümit Fuat Özyar

  • Kepler’den Vampir Sistemde Patlama Keşfi

    Kepler teleskopunun görevi bitmiş olsa da yolladığı veriler yeni keşifler sağlıyor. Teleskopun görevi yıldızının önünden geçen gezegeni ‘görmek’ olmasına karşılık yeni bilgi bir cüce nova patlamasına ait. Daha önce bilinmeyen bir sistemdeki patlama bir günden az süreyle olağan parlaklığını 1600…

  • Eski Yıldızda Bolca Oksijen Keşfedildi

    Bilinen en yaşlı ve dolayısıyla temel maddesini tüketmiş yıldızlardan birinin atmosferinde bol miktarda oksijen olduğu belirlendi. Gökbilimcilerin “ilkel yıldız” sınıfında değerlendirdiği yıldızın kimyasal yapısı Büyük Patlamadan sonra doğan ilk yıldızlarda elementlerin nasıl oluştuğu hakkında ipuçları veriyor. Yıldız J0815+4729 adıyla bilinmektedir….

  • Karadeliğin Çevresi

    Karadeliğe düşen madde yoğun X-ışınları yayar ki bunlara “imdat çığlığı” da denir. X-ışınlarını gözlemek için özel teleskoplara ihtiyaç vardır. Örneğin NASA’nın Chandra ve ESA’nın XMM-Newton Gözlemevleri bu amaca hizmet eder. Yeni bir çalışma bu gözlemevlerinden birine ait: ESA’nın XMM-Newton X-Işını…

  • Gökadalar da Ölür!

    Japon ve Danimarkalı gökbilimcilerin işbirliği ile keşfedilen antik gökadalardan birinin Büyük Patlamadan 1,5 milyar yıl sonra ölmeye başladığını belirledi. Dev gökada, Samanyolu’ndan daha büyük (bir trilyondan fazla yıldıza sahip) ve Büyük Patlamadan 1 milyar yıl sonra oluşmuş. Keşif, evrenin oluşumu…

  • Gökada Merkezinde Tuhaf Cisimler

    Gökada merkezimizdeki Yay A* adlı süper kütleli karadeliğin yakınında yeni tuhaf nesneler grubu keşfedildi. Cisimlerin gaz gibi göründüğü ancak yıldız gibi davrandığı belirtiliyor. Keşfedilen yeni cisimler çoğu zaman kompakt görünmesine karşılık yörüngeleri onları karadeliğe en yakın konuma getirdiğinde gerilirler. Bu…

  • 7 Milyar Yıllık Yıldız Tozu

    Yıldızların yaşam döngüleri vardır. Uzayda toz ve gaz parçaları yoğunlaşıp birbirinin üzerine çöküp ısındığında doğarlar. Oluşan yıldızlar milyonlarca ile milyarlarca yıl boyunca yanarlar ve sonra ölürler. Öldüklerinde rüzgârlarında oluşan parçacıkları uzaya fırlatırlar ve bu yıldız tozu parçalarından yeni gezegenler ve…

  • TESS İlk Yer Benzeri Gezegenini Buldu

    TESS teleskopu bir yıldızın yaşam alanı içinde olan Yer boyutlarında bir gezegen keşfetti. Bilim insanları Spitzer Teleskopunu da kullanarak TOI 700d adlı gezegenin varlığını doğruladı. TOI 700d, bir yıldızın yaşam alanında keşfedilen dünya büyüklüğündeki birkaç gezegenden biridir. Örneğin TRAPPIST-1 sistemindeki…

  • Betelgeuse’a Ne Oluyor?

    Betelgeuse sönüyor mu? Avcı takımyıldızındaki bu ilginç yıldızın parlaklığı son zamanların en küçük değerine ulaştı. Kırmızı dev aşamasında olan yıldız her an patlayabilir ya da bir milyon yıl daha dayanır. Kesin olan şey sönükleştiği. Gökbilimciler uzun zamandır Betelgeuse’un enerji krizinde…

  • Antik Kuzey Yıldızındaki Tutulmalar

    NASA’nın yeni ötegezegen avcısı olan TESS ile elde yeni veriler gökyüzünde oldukça rahat görülebilen Ejderha takımyıldızındaki Alfa Yıldızı ile sönük arkadaşı arasında sıralı tutulma olduğunu gösterdi. Gökbilimciler daha önce bunun ikili bir sistem olduğunu bilmelerine karşılık karşılıklı tutulma gerçekleştirmeleri tam…