Author: Ümit Fuat Özyar

  • Gökada Kümesindeki Şiddetli Patlama

    Uzak bir gökada kümesi üzerinde çalışan gökbilimciler evrende Büyük Patlamadan bu yana görülen en büyük patlamayı keşfettiler. Patlama yüz milyonlarca ışık yılı uzaktaki bir gökadanın merkezindeki süper kütleli karadelikte meydana geldi. Oluşan patlama bilinen en şiddetli patlamaya göre beş kat…

  • Büyük Gezegenlerde de Yaşam Olabilir

    Gökbilimciler 2019 yılında keşfedilen Yer’in iki katından daha büyük kütleli bir gezegende yaşamın olası olduğunu keşfettiler. Bu keşifle birlikte yaşam olabilecek gezegen arayışı Yer ile Neptün arası kütleli olan gezegenlere kadar genişletildi. Gezegenin kütle, yarıçap ve atmosferik verilerini kullanan gökbilimciler,…

  • Yıldız Savaşının Görkemli Sonucu

    Avrupa Güney Gözlemevi’nin (ESO) ortağı olduğu Atacama Büyük Milimetre/Milimetre-altı Dizgesi (ALMA) teleskoplarını kullanan gökbilimciler, iki yıldız arasındaki meydan okumanın sonucunda ortaya çıkan tuhaf gaz bulutlarını tespit etti. Yıldızlardan biri öylesine büyüdü ki diğerini yuttu, öbürü de karşılığında partnerinin etrafında sarmal…

  • Spitzer Veda Ederken Webb’e Göz Kırpıyor

    NASA’nın Spitzer teleskopu 16 yılı aşan görevini 30 Ocak’ta bitiriyor. Teleskop Güneş Sistemi dışındaki gezegenlerden evrenin başlangıcında ortaya çıkan gökadalara kadar birçok alanda keşif yaptı. Spitzer’in yerini ise 2021’de James Webb teleskobu alacak. Spitzer ve Webb teleskopları insan gözünün algılayamadığı…

  • Eriyen Gezegen

    Şimdiye kadar 4200 dolayında gezegen keşfi gerçekleşti. Gezegen bilimciler bunların içinde gerçekten garip durumlarla karşılaşabiliyor. “Sıcak Jüpiter” sınıfında olanlar örneğin. Bazı gezegenler yıldızlarına çok yakın dolanırlar ve adeta ölüme meydan okurlar. “Sıcak Jüpiter” sınıfında olan Kelt-9b’de bu tür bir gezegen….

  • ISS’den Beyşehir ve Eğirdir Gölü Fotoğrafı

    Ülkemizin en büyük tatlı su göllerinden ikisi Uluslararası Uzay İstasyonundan (ISS) bir astronot tarafından görüntülendi: Beyşehir ve Eğirdir gölleri. Bölgede Sultan dağlarından akan sular, dereler ve yağış etkisiyle oluşmuş birkaç sığ göl daha yer almaktadır. Göllerdeki su seviyeleri genel olarak…

  • Kepler’den Vampir Sistemde Patlama Keşfi

    Kepler teleskopunun görevi bitmiş olsa da yolladığı veriler yeni keşifler sağlıyor. Teleskopun görevi yıldızının önünden geçen gezegeni ‘görmek’ olmasına karşılık yeni bilgi bir cüce nova patlamasına ait. Daha önce bilinmeyen bir sistemdeki patlama bir günden az süreyle olağan parlaklığını 1600…

  • Eski Yıldızda Bolca Oksijen Keşfedildi

    Bilinen en yaşlı ve dolayısıyla temel maddesini tüketmiş yıldızlardan birinin atmosferinde bol miktarda oksijen olduğu belirlendi. Gökbilimcilerin “ilkel yıldız” sınıfında değerlendirdiği yıldızın kimyasal yapısı Büyük Patlamadan sonra doğan ilk yıldızlarda elementlerin nasıl oluştuğu hakkında ipuçları veriyor. Yıldız J0815+4729 adıyla bilinmektedir….

  • Karadeliğin Çevresi

    Karadeliğe düşen madde yoğun X-ışınları yayar ki bunlara “imdat çığlığı” da denir. X-ışınlarını gözlemek için özel teleskoplara ihtiyaç vardır. Örneğin NASA’nın Chandra ve ESA’nın XMM-Newton Gözlemevleri bu amaca hizmet eder. Yeni bir çalışma bu gözlemevlerinden birine ait: ESA’nın XMM-Newton X-Işını…

  • Gökadalar da Ölür!

    Japon ve Danimarkalı gökbilimcilerin işbirliği ile keşfedilen antik gökadalardan birinin Büyük Patlamadan 1,5 milyar yıl sonra ölmeye başladığını belirledi. Dev gökada, Samanyolu’ndan daha büyük (bir trilyondan fazla yıldıza sahip) ve Büyük Patlamadan 1 milyar yıl sonra oluşmuş. Keşif, evrenin oluşumu…