Yeni Ufuklar Uzayın Karanlığını Ölçüyor

Gökyüzü ne kadar karanlık ve bu bize görünen evrendeki gökada sayısı hakkındaki ne söylüyor? Gökbilimciler Hubble’ın derin alana bakıp gösterdiği her şeyi sayıp bunu tüm gökyüzüne dağıttıklarında gökada sayısının ne kadar olduğunu tahmin etmeye çalışır. Ancak çok uzaktaki gökadalar doğrudan gözlenemeyecek kadar soluktur. Onları saymasak da ışıkları uzayı zayıf bir parıltıyla kaplar. Bu parlamayı ölçmek …

Son Karar: Evren Yaklaşık 14 Milyar Yıl Yaşında

Gökbilimciler Şili’nin Atacama Çölündeki gözlemevinden evrendeki en eski ışığa baktılar ve Planck uydusu ile alınan verileri karşılaştırdılar. Sonuç: evren yaklaşık 14 milyar yıl yaşında. Gerek gözlemler gerekse de kozmik geometri sonuçları evrenin 13.77 milyar yıl yaşında olduğunu gösteriyor; buradaki hata payı ±40 milyon yıl. Evrendeki en eski ışığa ait yeni gözlemler ile Planck uydusunun 2009-2013 …

Gökada Kümesindeki Şiddetli Patlama

Uzak bir gökada kümesi üzerinde çalışan gökbilimciler evrende Büyük Patlamadan bu yana görülen en büyük patlamayı keşfettiler. Patlama yüz milyonlarca ışık yılı uzaktaki bir gökadanın merkezindeki süper kütleli karadelikte meydana geldi. Oluşan patlama bilinen en şiddetli patlamaya göre beş kat fazla enerji yaydı. International Centre for Radio Astronomy Research (Uluslararası Radyo Astronomi Araştırmaları Merkezi)’den Prof. …

Spitzer Veda Ederken Webb’e Göz Kırpıyor

NASA’nın Spitzer teleskopu 16 yılı aşan görevini 30 Ocak’ta bitiriyor. Teleskop Güneş Sistemi dışındaki gezegenlerden evrenin başlangıcında ortaya çıkan gökadalara kadar birçok alanda keşif yaptı. Spitzer’in yerini ise 2021’de James Webb teleskobu alacak. Spitzer ve Webb teleskopları insan gözünün algılayamadığı kırmızı ötesi ışığı görecek yetenektedir. Dokuz altın kaplamadan oluşan dev berilyum aynası ile Webb teleskobu …

Kara Deliklerin Kozmik Şafak Kahvaltısı

ESO’nun Çok Büyük Teleskop’unu kullanan gökbilimciler evrendeki en eski gökadaların bazılarının etrafındaki soğuk gaz rezervlerini görüntüledi. 12.5 milyar yıl önceki durumları şimdi görülen bu gaz haleleri, gözlenen gökadaların merkezindeki süper kütleli kara delikler için mükemmel bir ziyafet gibidir. Bu besin stokları bu kozmik canavarların evrenin tarihinde Kozmik Şafak olarak bilinen bir dönemde hızla nasıl büyüdüklerini …

Hubble İle Çok Uzaklara..

Gökbilimciler Hubble teleskopunun 16 yıllık verilerini işleyerek bu birleştirilmiş görüntüyü elde etti. Fotoğrafta gördükleriniz her bir nokta, yapısında en az 100 milyon yıldız bulunduran, bir gökadadır. Sizce bu fotoğrafta kaç gökada olabilir? Yanıt, yazının sonunda. Fotoğrafta ayrıca birkaç yıldız da görünüyor ki bunlar Samanyolu içinde yer alan yıldızlardır. Görüntüdeki en uzak cisim 13.3 milyar ışık …

En Büyük Gökada Öncül-Süper Kümesi Bulundu

ESO’nun Çok Büyük Teleskop’unu kullanan gökbilimciler erken evrende gizlenen kozmik canavarı ortaya çıkardı ESO’nun Çok Büyük teleskopu üzerindeki VIMOS aygıtını kullanan uluslararası bir gökbilimciler ekibi erken evrendeki devasa bir yapıyı gözler önüne serdi. Bu gökada öncül-süper kümesi — takma isim olarak Hyperion verildi — yeni gerçekleştirilen ölçümlerle ve arşiv verilerinin karmaşık inceleme süresinden sonra ortaya …

Uzak-Yakın Bir Arada

NASA’nın Hubble teleskopunun morötesi verilerini kullanan gökbilimciler uzak evrende en fazla yıldız doğumlarının gerçekleştiği bölgelerden birinin görüntüsünü oluşturdu. Görülen alanda 12.000’i bol yıldız oluşturan olmak üzere 15.000’den fazla gökada bulunmaktadır. Hubble’ın morötesi görme yeteneği evreni kavramamızda önemli bir pencere açarak 11 milyar yıl öncesinde yani büyük patlamadan 3 milyar yıl sonraki yıldız doğumlarını gösterir. Morötesi …

XMM-Newton Kayıp Maddeyi Buldu

Normal madde nerede sorusu yanıtlandı: boş uzayda. Yaklaşık yirmi yıl süren kozmik saklambacın ardından ESA’nın XMM-Newton gözlemevi ile sıcak gazın kozmosa aktığı belirlendi. Böylece gökadalardaki normal maddenin neden eksik olduğu yanıtlanmış oldu. Hakkında hiçbir şey bilinmeyen karanlık madde ve karanlık enerji kozmosun %25 ve %70’ini oluşturmaktadır. Bunun yanında yıldızlar, gezegenler dolayısıyla gökadaları oluşturan bildiğimiz madde …