“En yakın kara delik” sisteminde kara delik olmadığı bulundu

2020 yılında Avrupa Güney Gözlemevi (ESO) gökbilimcilerinin liderlik ettiği bir ekip sadece 1000 ışık-yılı uzaklıkta HR 6819 sisteminde bir kara deliğin varlığını rapor etmişlerdi. Ancak o çalışmalarına Belçika, KU Leuven’den başka bir uluslararası araştırmacı ekibi karşı çıktı. Bugün yayımlanan bir makalede, iki ekip bir araya gelerek HR 6819’da aslında bir kara delik bulunmadığını, bunun yerine …

Yaşamı Destekleyen Karadelik

Karadelikler genellikle yıldızları parçalayan, çekim alanına giren her şeyi tüketen ve ışığı tutsak eden evrenin canavarları olarak bilinir. Ancak Hubble Uzay Teleskopundan elde edilen ayrıntılı kanıtlara göre bir karadelik yıldız oluşumunu engellemek yerine destekliyor. Yıldız oluşumunun zirve yaptığı cüce gökada Henize 2-10’u gözleyen Hubble, karadelikten parlak yıldız doğum bölgesine göbek kordonu gibi uzanan ve burada …

Karadelikler Büyük Patlamadan Hemen Sonra mı Oluştu?

Süper kütleli kara delikler nasıl oluştu? Karanlık madde nedir? Evrenin oluşumunu açıklayan alternatif bir modele göre gökbilimciler bu kozmik gizemlerin ‘ilkel kara delikler’ ile açıklanabileceğini öne sürüyor. Buna göre evrenin başlangıcından bu yana kara deliklerin ve karanlık maddenin var olduğu ileri sürülüyor. Çalışma The Astrophysical Journal’da yayınlanmak üzere kabul edildi. Avrupa Uzay Ajansı (ESA) Bilim …

ESO teleskobu en yakın kara delik çiftini ortaya çıkardı

Avrupa Güney Gözlemevi’nin Çok Büyük Teleskobunu (ESO VLT) kullanan gökbilimciler şimdiye kadar gözlenmiş olan en yakın süper kütleli kara delik çiftini ortaya çıkardı. İki nesne ayrıca daha önce bulunan süper kütleli diğer tüm kara delik çiftlerinden daha küçük bir ayrıklığa sahip. Kova takım yıldızı doğrultusundaki NGC 7727 gökadasında bulunan süper kütleli kara delik çifti Dünya’dan …

Komşudaki Yıldız Kümesinde Bir Karadelik Keşfedildi

Avrupa Güney Gözlemevinin Çok Büyük Teleskopunu (ESO’nun VLT’si) kullanan gökbilimciler Samanyolu’nun dışındaki bir yıldızın hareketindeki değişikliğe bakarak küçük bir karadelik keşfettiler. Bu tespit yöntemi ile ilk kez gökadamızın dışında bir karadelik keşfedildi. Yöntem, Samanyolu’ndaki ve yakın gökadalardaki gizli karadelikleri ortaya çıkarmak ve bu gizemli cisimlerin nasıl oluştuğuna ve evrimleştiğine ışık tutmak için anahtar rol oynayabilir. …

Dev Birleşme Onaylandı

Araştırmacılar ilk kez bir nötron yıldızı ile karadeliğin çarpıştığına ilişkin verileri doğruladılar. Ocak 2020’de 10 gün arayla oluşan iki olay tespit ettiler. 900 milyon ve 1 milyar ışık yılı uzaktaki olay sonrası oluşan kütle çekim dalgaları LIGO ile keşfedildi. Olay sonrası karadelik nötron yıldızı yutmuş olmalı. Kütle çekim dalgaları hareket halindeki büyük cisimlerin oluşturduğu uzay-zaman …

Güçlü Radyo Jetlere Sahip En Uzak Kuasar Keşfedildi

Gökbilimciler Avrupa Güney Gözlemevi’nin Çok Büyük Teleskobu (ESO VLT) yardımıyla şimdiye kadar bilinen en uzak radyo ışınımı kaynağını keşfederek ayrıntılı bir şekilde incelediler. Kaynak oldukça uzak “radyo-parlak” bir kuasar olup — radyo dalga boylarında güçlü jet salınımları yapan parlak bir nesne — ışığının bize ulaşması 13 milyar yıl almaktadır. Gökbilimciler bu keşifle erken evren hakkında …

Süper-Dev Yıldız Neden Sönükleşiyor?

Yıldızların bazıları olağanüstü boyutlarda olabilir. Bunların arasında en dev olanlardan biri de VY Canis Majoris’tir. Bu yıldız o denli büyüktür ki, Güneş’in yerinde olsaydı Satürn yörüngesine kadar olan alanı kaplardı. Hiperdev olarak bilinen bu yıldızın parlaklığı 300,000 Güneş’in parlaklığı kadardır. Buna karşılık uzaklığından dolayı 200 yıl önce Büyük Köpek takımyıldızında sönük bir yıldız olarak görülmekteydi. …

Tartışma Sürüyor: Evrende Ne Kadar Gökada Var?

Pluto’yu kalp şekilli yüzey fotoğrafıyla bize gösteren Yeni Ufuklar aracı yeni bir tartışma açtı. Araç evrende beklenenden daha fazla ışık olduğunu gösterdi. Bu bilgi evrende bildiğimizden daha fazla gökada olduğu anlamına mı geliyor? Yanıt ise kime sorduğunuza bağlı!

Daha önce bu konudaki bir çalışmayı ele almış ve evrende beklenenden daha az gökada olması gerektiğini savunan bir ekibin görüşlerine yer vermiştik. Bir başka ekip ise bunun tersini savunuyor.

2020’de Öne Çıkan Astronomi Keşifleri

Bir yılı daha geride bıraktık. 2020 yılı pandemi nedeniyle insanlığın akıllarında kalacak bir yıl oldu ve bu nedenle birçok araştırma projeleri de ertelendi ya da iptal edildi. Elbette astronomide buradaki payını aldı. Her şeye rağmen astronomi yine bilimin lokomotifi olmayı sürdürdü ve önemli keşifler gerçekleşti. 2021 yılının bilim açısından oldukça verimli bir yıl olması dileğiyle …