Karadelik

  • Karadeliği Aydınlatan Sıra Dışı Fener

    NASA’nın Nükleer Tayfölçerli Teleskop Dizisi (Nuclear Spectroscopic Telescope Array, NuSTAR) bir süper kütleli karadeliğin yakınındaki bir bölgede ender rastlanan bir olay yakaladı. Karadelik yakınlarındaki bir X-ışını kaynağı bir gün içerisinde korona adı verilen karadeliğin yakınındaki alana taşındı. Cambridge Astronomi Enstitüsü’nden…

  • Galaktik Havai Fişek Gösterisi

    23 milyon ışık yılı uzaklıktaki bu gökada adeta bir havai fişek gösterisi sunmaktadır. Ancak bu gösteri kâğıt, toz ve alevden değil süper kütleli karadeliğin yaydığı şok dalgaları ve genişleyen gaz deposundan oluşuyor. Galaktik fişeklerin sahibi NGC 4258 ya da diğer…

  • NGC 1566 Sarmal Gökadası

    Hubble’ın yeni görüntüsünde Kılıçbalığı takımyıldızı yönünde ve 40 milyon ışık yılı uzaktaki NGC 1566 gökadası görülüyor. Gökada çubuksuz ara sarmal gökada sınıfındadır. Buna karşılık oldukça parlak bir çekirdeğe sahip. NGC 1566 küçük olmasına karşılık son derece parlak çekirdeği nedeniyle Seyfert…

  • Chandra Girdap’ın X-Işını Kaynaklarını Saydı

    NASA’nın Chandra X-ışını Gözlemevi yaklaşık bir milyon saniye süreli gözlemle Samanyolu’na benzer sarmal bir gökadadaki yüzlerce parlak X-ışını noktalarını ortaya çıkardı. Messier 51 (M51) veya NGC 5194 adlı gökada aynı zamanda Girdap Gökadası (Whirlpool) olarak da bilinir. Samanyolu gibi Girdap…

  • Dev Kabarcığın Ortasındaki Sır

    Kütleli yıldızlar yaşamlarını bir patlama ile sona erdirir: süpernova adı verilen muhteşem patlama sonrasında uzaya büyük miktarda kütle ve enerji atılır. Bu patlamalar sonrasında uzayda gittikçe genişleyen ve çevresini süpüren dev kabarcık kalıntıları oluşur. Bu kabarcıkların merkezinde patlayan yıldızın yerinde…

  • Magnetar Oluşumundaki Sis Perdesi Aralandı mı?

    Magnetarlar süpernova patlamalarının garip süper-yoğun kalıntılarıdır. Evren’deki bilinen en güçlü mıknatıslardır — Yeryüzü’ndeki en güçlü mıknatıstan milyonlarca kez daha güçlüdür. ESO’nun Çok Büyük Teleskop’unu (VLT) kullanan bir Avrupalı gökbilimci ekibi ilk kez magnetara eşlik eden bir yıldız bulduklarını düşünüyor. Bu…

  • Karadelikler Nasıl Büyür?

    Süper kütleli bir karadelik bir milyon Güneş kütlesinden bir milyar Güneş kütlesine kadar nasıl büyüyor? Gökbilimciler henüz bu sorunun yanıtını bilmiyor ancak NASA’nın Geniş Alan Kızılötesi Araştırma uydusu WISE verileri ile yapılan yeni bir çalışma karadeliğin büyümesine ait yeni kanıtlar…

  • Karadelik Suçüstü Yakalandı!

    Bu bilgisayar benzetimi karadeliğin çekimine yakalanmış bir yıldızın adeta yavaş yavaş yok oluşunu gösteriyor. Gazın bir kısmı boşluğa düşerken bir kısmı da yüksek hızla dışarı atılmaktadır. Süper kütleli bir karadeliğin yakınına kadar sokulan bir yıldızın başına neler geldiğini anlamaya çalışan…

  • Eski Dostumuz Erboğa A’ya Yeni Bakış

    1999 yılında fırlatılan Chandra X-Işını Gözlemevi’nin ilk hedeflerinden biri de Erboğa A (Centaurus A) gökadasıydı. Dünya’dan uzaklığı 12 milyon ışık yılı olan gökada merkezinde devasa jet akımları yayan süper kütleli karadelik barındırır. O zamandan bu yana Chandra, gökadayla ilgili daha…

  • Girdap’taki Yıldız Nesilleri

    M51 ve NGC 5194 olarak bilinen Girdap Gökadası, sarmal gökadaların en iyi örneklerindendir. İki kıvrılmış sarmal kollarıyla gökada, yüz milyardan fazla yıldıza evsahipliği yapıyor ve kollardan biri küçük gökada NGC 5195 ile birleşmektedir. 30 milyon ışık yılı uzaklıktaki gökada bir…