Geçmişe Yolculuk Yaparak Kalıntı İncelenmesi

Hubble teleskopu kullanan gökbilimciler bir süpernova kalıntısının oluşumunu anlamak için süreci geriye işletmeye çalıştılar. Uzun zaman önce patlayan yıldız yaklaşık 200,000 ışık yılı uzaktaki Samanyolu’nun uydu gökadası Küçük Macellan Bulutunda bulunuyor. Ölen yıldız geriye 1E 0102.2-7219 adıyla bilinen genişleyen bir gaz cesedi (süpernova kalıntısı) bıraktı. Bu süpernova kalıntısındaki gaz halindeki düğümler farklı hızlarda ve yönlerde …

Kozmik Kar Taneleri

Kar tanelerini andıran bu görüntü 13,000 ışık yılı uzaktaki NGC 6441 küresel kümesine ait. Kar taneleri gibi kümedeki yıldızları saymak da zor. 1.6 milyon Güneş kütlesindeki küme Samanyolu’nun en büyük ve en parlak kümelerinden biridir. NGC 6441’de her biri birkaç milisaniye dönme süresine sahip dört pulsar ve JaFu 2 adlı gezegenimsi bulutsu da bulunmaktadır. Adlarına …

Sır Cisim

En büyük yıldızlar öldüğünde kütle çekimleri altında çöküp karadeliğe dönüşürler. Bu yıldızlardan daha az kütleli olanların sonu ise nötron yıldızı olur. Her iki durumda da yıldızlar arkalarında ölü kalıntılarını bırakır. Gökbilimciler on yıllardır nötron yıldızları ile karadelikler arasındaki kütleye ait boşluktan rahatsız oluyor. Şöyle ki; bilinen en ağır nötron yıldızı Güneş kütlesinin 2.5 katı iken …

Nötron Yıldızı Çarpışmasıyla İlk Kez Bir Ağır Element Oluşumu Tespiti

Havai fişeklerde kullanılan bir element olan stronsiyum uzayda ilk kez ESO teleskoplarının takip gözlemleriyle tespit edildi Stronsiyum ağır elementi uzayda ilk kez iki nötron yıldızının birleşmesinden sonra yeni oluşmuş bir şekilde tespit edildi. Bulgular ESO’nun Çok Büyük Teleskopu (VLT) üzerindeki X-shooter tayfölçeri ile gözlendi ve bugün Nature dergisinde yayımlandı. Tespit, evrendeki ağır elementlerin nötron yıldızlarının …

İki Nötron Yıldızı Çarpışınca…

Kim demiş uzayda kavga yok diye. Evrenin değişik yerlerinde hem de oldukça şiddetli çarpışmalar olmaktadır. Yeni haberimiz bizi çok geçmişe götürüyor. Öyle ki, Güneş Sisteminin oluştuğu 4.6 milyar yıl öncesinde. O yıllarda iki nötron yıldızının kavgasına biz değilsek de Samanyolu şahit olmuş! Üstelik çarpışma sistemimize oldukça yakın yerde gerçekleşmiş. Columbia Üniversitesinden Szabolcs Márka  ve Florida …

Beyaz Cücelerin Katılaştığı Doğrulandı

ESA’nın gökada haritalama aracı Gaia’nın topladığı veriler Güneş benzeri yıldızların ölü kalıntıları olan beyaz cücelerin soğudukça katı kürelere dönüştüğünü kanıtladı. Beyaz cücelerdeki maddenin katılaşacağı veya kristalleşeceği yönündeki görüşler 50 yıl önce ileri sürülmüştü. Şimdiye kadar bu olay açıkça gözlenememişti. Gaia bu sürecin doğru olduğunu ispatladı. İngiltere’nin Warwick Üniversitesinden Pier-Emmanuel Tremblay: “Önceden bildiğimiz birkaç yüz beyaz …

Süpernova Kalıntısının Çoklu Dalgaboylu Görüntüsü

Yılbaşı geçti ama havai fişek gösterisi sürüyor. ESA’nın Herschel Gözlemevi verilerinden elde edilen bu görüntü bir patlama kalıntısına ait. Yani burada kutlamalar sırasında görülen renkli yapay patlamaları değil, yıldız türünden doğal bir gösteriyi görüyorsunuz. G54.1+0.3 olarak kodlanmış bu cisim, oldukça şiddetli bir şekilde ölen yıldızın artıklarından oluşan bir süpernova kalıntısıdır. Dünya’dan yaklaşık 20 bin ışık …

Bir Nötron Yıldızında Görülmemiş Yapılar

Aralarında Sabancı Üniversitesi bilim insanlarından Ünal Ertan ve Şirin Çalışkan’ın yer aldığı bir araştırma ekibi, Hubble teleskopu verilerinden bir nötron yıldızına ilişkin daha önce görülmemiş, olağandışı kırmızı-ötesi ışık yayılmasını gözledi. Bu, ya nötron yıldızını çevreleyen toz ve gaz diski olduğuna ya da nötron yıldızından çıkan ve yıldızlararası gaza çarpan yüksek enerjili rüzgârın varlığı ile açıklanabiliyor. …

Karadul Atarca Mercek Altında

Bir gökbilimci ekibi 6500 ışık yılı uzaklıktaki bir yıldızın, aralarındaki uzaklık 20 km olan iki yoğun ışınım bölgesini gözleyerek astronomi tarihinin en yüksek çözünürlüklü gözlemlerinden birini gerçekleştirdi. Gözlemin gücü Dünya’daki bir teleskopla Pluto yüzeyindeki bir pireyi görmek ile eşdeğer. Bu olağanüstü gözlem geometrinin üst limitleri ve birbiri çevresinde dolanan çift yıldızın özelliklerinden yararlanılarak gerçekleşti. Biri …