Astronomi Diyarı’da artık “astronomidiyari” adıyla Twitter’da. Siteyi Twitter hesabınız varsa buradan da yeni gelen yazılardan haberdar olarak izleyebilirsiniz.
Güncel bilgi paylaşım servisleri günümüzde hızla artıyor. Bu tür bilgi sitelerinde gelen bilgi yoğunluğuna bazı zamanlar yetişmekte zorluk da çekmiyor değiliz. Ama bundan şikayetçi değilim. İnterneti güzel kullanma adına iyi gelişmeler bunlar.
NASA’nın Merkür keşif aracı olan Messenger, 29 Eylül’de gezegene 230 km kadar yaklaşacak. Messenger aracı 2011’de Merkür yörüngesine oturmadan önceki son manevrasında önemli bilgilerin elde edileceği bildiriliyor.
Aracın aslı görevi Merkür’ün yüzey yapısının belirlenmesidir. Messenger ile Merkür’ün yüzeyinin %90’ına ilişkin görüntü elde edildi. Araç gezegene olan yakınlaşmasıyla ekvator bölgesine daha yakından bakma fırsatını yakalayacak. Bu geçiş sırasında Merkür’ün ince atmosferinin güneş rüzgârlarından nasıl etkilendiği de belirlenebilecek.
İstanbul Teknik Üniversitesi Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi Uzay Mühendisliği Bölümü tarafından yapımı gerçekleştirilen ilk Türk uydusu uzaya fırlatıldı. Tamamı Türk bilim insanları ve mühendisleri tarafından yapılan uydumuz, üzerindeki VGA kamerasıyla görüntü alma dışında sıcaklık, manyetik alan ve ivmelenme ölçümleri de yapacak. Ülkemiz böylece içinde bulundurduğu ciddi potansiyeli kullanarak uzay yolculuğuna doğru ilk adımı attı. Dilerim bu tür çalışmalar artarak devam eder. Bu tür haberlere, gelişmelere ihtiyacımız olduğu açık.
ESO, GigaGalaxy projesi çerçevesindeki ikinci fotoğrafı yayınladı. Fotoğraf gökadamızdaki bir bölgeye ait ve 29 gece boyunca toplam 200 saatlik poz alınarak 1200 görüntünün birleştirilmesiyle oluşturulmuş. Yani çözünürlüğü oldukça yüksek bir başka fotoğraf daha. Fotoğraf gökadamızdaki Yay Takımyıldızı ile Akrep Takımyıldızını kapsıyor. Bu bölge bulutsu ve küresel yıldız kümeleri açısından oldukça zengin bir bölgedir. Amatör gökbilimcilerin en beğendiği bölgeler arasında gelir. Çünkü teleskoplarını birazcık çevirince bir bulutsuya biraz daha çevirince başka bir nesneyi görürler.
Bir süre önce Cassini’nin Satürn Sistemi’ne yönelik fotoğraflarından bazılarını sizlerle paylaşmıştım. Cassini’den güzel Satürn görüntüleri gelmeye devam ediyor. Bu defa çok özel bir çalışmayı NASA kendi sitesinde yayınladı.
Geçtiğimiz Ağustos ayında ekinoks durumuna geçen Satürn’ün Cassini tarafından çekilen yüksek çözünürlükteki fotoğrafı yayınlandı. Fotoğraf müthiş. Halkaları, halkalar arası boşluğu ve minik birkaç uydusunu gözler önüne seriyor. Ekinoks durumundaki Satürn’ün halkaları gezegene göre neredeyse düz olduğundan bakmaya değer bir görüntü ortaya çıkmış.
Ötegezegen keşifleri tüm hızıyla devam ediyor. Bu sefer bir yıldız daha iki ve ikiden fazla gezegeni olan yıldız sistemleri içine katıldı: COROT-7. Daha birkaç gün önce yıldızın bulunan ilk gezegeninin karasal gezegen olduğuna ilişkin haberi yayınlamış ve bunun ötegezegenler içerisinde bilinen ilk karasal gezegen olduğunu belirtmiştik. Şimdi aynı yıldıza ait ikinci bir gezegen bulundu. Böylece ikiden fazla gezegeni keşfedilen yıldız sayısı 41’e yükseldi. Bu konuda 55 Cancri Sistemi, 5 gezegenle lider durumda. Son keşifle ötegezegen sayısı 374’e yükseldi. Gelelim detaylara.
Güneş sistemi’ne yönelik çalışmalar tüm hızıyla devam ediyor. Satürn’ün çevresinde dolanan Cassini Uzay Aracının verileri ışığında Titan’ın ekvator kısmında bir bölgenin haritası çıkarıldı. Bir başka haber de Jüpiter’in uydusu Ganymade ile ilgili. Güneş Sistemi’nin bu en büyük uydularına ilişkin iki harita çalışması. Titan Dünya’ya benzer yapısıyla (kalın azot atmosferi ve yüzeyde sıvı halde bulunan hidrokarbonları ile) ve Ganymade ise buzlu yapısıyla boy gösteriyor. Uyduların yüzey haritalama işlemi bilim insanlarına gökcisimlerinin jeolojik yapısını ve nasıl oluştukları hakkında bilgi verebilecek.
Mars geçmişte siyah mıydı acaba? Mars’ın kırmızı tozunun yüzeydeki kayaların ufalanması ve bir zamanlar yüzeyde varolan suyun bunları paslandırmasıyla oluştuğuna inanılır. Yeni yapılan bir çalışmaya göre kayaların ufalanması için suya gerek yok.
Aarhus Mars Benzetim (Animasyon) Laboratuvarı’ndan Jonathan Merrison bulgularını Avrupa Gezegen Bilim Kongresi’ne sunarak, Mars’ın kırmızı tozunu oluşturan kayaların ufalanması için suyun gerekli olmadığını bildirdi.
Planck gözlerini açarak ilk görüntüsünü dünyaya yolladı. Görüntülerden Planck’ın veri kalitesinin mükemmel olduğu belirlendi. Bu bilgi Planck’ı uzaya yollayan ve L2 (Lagrange) noktasına yerleştiren ESA’yı mutlu etmişe benziyor.
Planck, uzaydaki büyük patlamanın izi olarak bilinen kozmik mikrodalga arka alan ışınımını, mikrodalga dalga boyunda inceleyecek. Araç 13 Ağustos 2009’da son manevrasını yaparak L2’deki istenilen yörüngesine oturmuştu.
Planck 15 ay süresince üzerindeki LFI (düşük frekans cihazı) ve HFI (yüksek frekans cihazı) ile bilgi toplayacak.
2009’un başlarında COROT uydusu tarafından keşfedilen bir ötegezegen Gökbilimciler için bir ilkti. Çünkü ilk kez Dünya benzeri bir gezegen keşfedilmişti. Bu gezegenin karasal bir gezegen olma olasılığı yüksekti ki gezegenle ilgili son bilgilerde bu olasılığın gerçekleştiği bildirildi. Gezegenin adı COROT-7b.
Gökbilimciler şimdiye kadar toplam 353 ötegezegen keşfettiler. Bu gezegenlerin özellikleri birbirlerinden çok farklı. Kimi yıldızına çok yakın, WASP 18b gibi, kimisi çok uzak, kimi çok büyük, kimi de bizi heyecanlandıracak ölçüde yaşam alanı içinde: Gliese 581 d. Şimdi vereceğimiz haber 353 ötegezegen içinde karasal gezegen olduğu kabul edilen ilk ötegezegenle ilgili.