Bir dedektiflik hikayesi gibi gezegen keşfi

NASA’nın Kepler teleskopu 2009’da göreve başladıktan kısa süre sonra çok yıldızlı bir sistemde Satürn’ün yarı kütlesinde bir cisim olduğunu keşfetti. KOI-5Ab aday gezegenler listesinin ikinci grubundaydı ve Kepler ardı ardına gezegen keşfedilince gökbilimciler tarafından sonraya bırakıldı. Kepler’in görevi 2018’de bittiğinde geride 2394 gezegen ve 2366 gezegen adayı bıraktı. KOI-5Ab’de bu adaylardan biriydi. NASA’nın Ötegezegen Bilim …

Çoklu Gezegen Sistemi İlk Kez Görüntülendi

ESO’nun Çok Büyük Teleskopu (VLT) Güneş-benzeri genç bir yıldıza eşlik eden iki dev ötegezegenin ilk görüntülerini elde etti. Çoklu ötegezegenlere sahip sistemlerin görüntüleri oldukça nadir olup, gökbilimciler şimdiye kadar Güneş benzeri bir yıldızın etrafında birden fazla gezegeni doğrudan gözleyememişti.

Sadece Atmosferleri Farklı Eş Gezegenler

İki “kuzen” ötegezegen doğanın iki zıt örneğini oluşturuyor. Araştırmacılar Hubble teleskopunu kullanarak benzer iki sıcak Jüpiteri incelediler. Bu gezegenler neredeyse aynı boyut, aynı sıcaklık ve yıldızlarından aynı uzaklıkta olmasına karşılık atmosferlerinin birbirlerinden farklı olduğunu gördüler. Baltimore Uzay Teleskopu Bilim Enstitüsünden Giovanni Bruno: “İki gezegenin atmosferi aynı değil. WASP-67b’nin atmosferi diğer gezegen HAT-P-38b’den daha bulutlu. Beklediğimizi …

Hubble Gözüyle Jüpiter’in Kuzey Işıkları

Gökbilimciler Hubble Uzay Teleskopu yardımıyla Güneş Sistemi’nin en büyük gezegeni Jüpiter’in kutuplarında oluşan muhteşem ışık gösterilerini izliyor. Bu gözlem programı dev gezegene varmak üzere olan NASA’nın Juno aracı ölçümlerine katkı sağlamak için planlanmıştır. Jüpiter, Büyük Kırmızı Leke adlı renkli dev fırtınasıyla ünlüdür. Gökbilimciler şimdi Hubble’ın morötesi yeteneklerini kullanarak bu gezegenin başka bir güzelliği üzerinde duruyor. …

Bu da Üç Yıldızlı Gezegen

Gökbilim hareketli bir bilimdir. Ötegezegen keşifleri de gökbilimin en hareketli alanıdır. Neredeyse her gün yeni bir gezegen keşfediliyor. Bu keşifler artık sıradan hale geldi. O kadar ki yeni gezegenlerin bizleri şaşırtacak özelliği varsa haber değeri kazanıyor. Yoksa Astronomi Diyarı’nda bile yer bulamıyor. Çünkü sıradan, bilindik özellikli gezegenden çok var… Gökbilimciler şimdi de üç yıldızlı bir …

Yıldızın Unuttuğu Gezegen

Gökbilimciler yıldızından oldukça uzakta, adeta özgürce dolanan bir gezegen keşfetti. 2MASS J2126 adlı cisim yıldızından yaklaşık 1 trilyon kilometre uzakta bulunuyor. Bu uzaklık Dünya’nın Güneş’e uzaklığının (1 astronomik birim) 7000 katıdır. Son beş yıl içinde çok sayıda serbest alanda dolanan gezegen keşfedildi. Bu Jüpiter benzeri soğuk gaz devleri, zamanla parlaklıkları azalan, nükleer tepkime için gerekli …

Önemli Bir Gezegen ve Oluşum Diski Keşfi

Gökbilimciler, genç bir yıldızın toz diski içinde genç bir gezegen keşfetti. Bu tür keşifler Güneş Sistemi’ndeki asteroit kuşağı ve Kuiper kuşağı gibi halkaların ve gezegenlerin nasıl oluştuğunun anlaşılması açısından önemlidir. Keşif Hawaii’deki Mauna Kea tepesinde kurulu WM Keck Gözlemevi tarafından doğrulandı. 51 Eridani b gezegeni yıldızından milyon kat daha sönük ve başka hiçbir yerde görülmedik …

Ölü Yıldızların Gezegenleri Gençleşiyor mu?

Bir gezegen kuramsal olarak büyüyüp genç ve parlak ışıkla dolabilir. Gençleşen gezegenler diye bilinen bu olgu sadece varsayımsal olarak var. NASA’nın Spitzer Uzay Teleskopu ile olması gerekenden milyarlarca yıl daha genç aday gezegen belirlendi. Kaliforniya Üniversitesi’nden Michael Jura: “Genç gezegenler oluşum aşamasındaki gibi kızılötesi ışıkla parlamaktadır. Büyük ve soğuk olanların kendini yenileyenleri tekrar görünür olacaktır” …

Süper-Dünyaları Tanıyalım

Gökbilimciler uzunca bir süre kendi gezegen sistemimizi derinlemesine inceledi. Bir gezegenin oluşum sürecinin anlaşılması için diğer gezegen sistemlerinin gözlenen özellikleriyle kendi sistemimizi karşılaştırmak gerekir ki bu konuda geçmişte fazla bir şey söylenemiyordu. Ancak bu değişmeye başladı. 2009 yılında göreve başlayan NASA’nın Kepler Uzay Teleskopu gökyüzünün küçük bir alanını gözleyerek başka yıldızların çevresinde dolanan 4000’den fazla …

Beklenenden Daha Kuru Üç Gezegen

NASA’nın Hubble Uzay Teleskopu’nu kullanan gökbilimciler Güneş benzeri yıldızların çevresinde dolanan üç gezegenin atmosferindeki su buharını araştırdı. Sonuç ise beklenenin tersi: bu gezegenler neredeyse kuru. HD 189733b, HD 209458b ve WASP-12b adlı Dünya’dan 60 ile 900 ışık yılı uzaklıklarda yer alan üç gezegenin atmosferlerinin sıcaklığı nedeniyle su çevrimine uygun olmaları ve bu nedenle bolca ortama …