10 Temmuz 2010

Sıradaki Güneş Tutulması Güney Pasifikte

26 Temmuz 2009 tarihli Bulutsu görüntüsü ve açıklaması: Çekilen fotoğrafların pek çoğu güneş tacının görkemini yeterince yansıtamaz. En iyisi, güneş tacını bir tam güneş tutulması sırasında doğrudan gözlemlemektir. İnsan gözü, fotoğraf filminin genellikle ulaşamayacağı kapsam ve özellikleri görmek üzere uyum sağlayabilir. Gelgelelim; hoş geldin sayısal çağ. Yukarıdaki görüntü, 2006 yılı Mart ayında meydana gelen tam güneş tutulmasının soluk niteliklerini ortaya çıkarmak amacıyla sayısal olarak işlenmiş tam otuz iki karenin birleştirilmesi ile elde edilmiştir. Bahse konu güneş tacı görüntüleri, merkezden uzak konumda bulunan, solgun durumdaki dalga ve iplikçikleri belirginleştirmek amacıyla sayısal olarak değiştirilmiştir. Öte yandan gölge avcılarının bu konuda endişe duymalarına hiç gerek yok; çünkü henüz bir tam güneş tutulması sırasında yaşanan zevki aynen yaşatabilecek sayısal görüntü işleme tekniği icat edilmemiştir. Geçen hafta içerisinde Güney Asya üzerinde izlenebilen muhteşem bir tam güneş tutulması meydana geldi. Bir sonraki tam güneş tutulması ise 11 Temmuz 2010 tarihinde Büyük Okyanus’un güneyinde izlenebilecek.

Tatile çıkan herkesin rüyasıdır: Güney Amerika’nın beyaz kumlu sahillerinde parlak güneşin altında şekerleme yapmak. Bu sırada başının üzerindeki ağaç yaprakları hafifçe hışırdarken, ılık deniz meltemiyle sürüklenen martıların sesini dinlersin. Gözün yarı açık bir şekilde hem bunları izler hem de dinlenirsin.

Cennet daha bir yer olabilir mi? Tüm bunlara bir de güzel bir gök olayı eklenirse…

11 Temmuz günü Ay, Güneş’i kapatacak. Tutulma Cook Adası, Paskalya Adası, birkaç Fransız Polinezyalı Adası ile Güney Amerika’nın güney ucu boyunca izlenebilecek. (Tabi biz sadece uzaktan bakınmakla ve çekilen fotoğraflarla yetinmek zorunda kalacağız.)

Bugüne kadar 8 güneş tutulmasını izlemiş olan NASA’nın Güneş Fiziği Bölümü’nden Lika Guhathakurta: “Güney Pasifik tutulması hepsinden güzel olacak” diyor.

Lika Guhathakurta olayın nasıl gerçekleşeceğini şu sözlerle anlatıyor: “Önce Ay’ın gölgesi denizin üstüne düşerek beraberinde hafif bir esinti getirecek. Dikkatli gözlemciler plajdaki suyun dalgalanacağını ve sıcaklığın düşeceğini bilir. Bunu gece kadar karanlık olmayan bir akşam üstü karanlığı izleyecek. Ancak bu kadar karanlık bile deniz kuşlarının gece olduğunu sanıp yuvalarına dönmesine yetecektir. Hemen sonra gece yaratıkları ortaya çıkar: cırcırböcekleri ve kurbağaların senfonisi duyulur.

10 Haziran 2007 tarihli Bulutsu görüntüsü: Bir güneş tutulması sırasında Dünya işte böyle görünüyor. Ay’ın gölgesi, Dünya’nın bir kısmını karartırken görülebiliyor. Bu gölge, Dünya üzerinde yaklaşık olarak saatte 2000 kilometre hızla ilerliyor. Tam güneş tutulmasını yalnızca bu koyu renkli gölgenin merkezine yakın olan gözlemciler görebilir; diğerleri ise Güneş’in yalnızca bir parçasının Ay tarafından kapanmış olduğu bir parçalı tutulma görür. 11 Ağustos 1999 tarihindeki güneş tutulmasının bu muhteşem görüntüsü, Mir uzay istasyonundan çekilen son görüntülerden biriydi. Henüz kanıtlanmış olmasa da, sol üst tarafta görülen iki parlak nokta muhtemelen Jüpiter ve Satürn. Mir uzay istasyonu 2001 yılında kontrollü bir şekilde yeniden havayuvara sokularak yörüngesinden çıkarıldı.

Sonra tutulma izleyicilerinin asıl beklediği an gelir. Ay Güneş’i tamamen kapatır. Ay’ın kapattığı güneşten yayılan ışıklar atmosferde izler bırakır. Bu görülen güneşin dış atmosferidir. Bu çok özel görüntüyü izlemek çok güzeldir.”

Tutulmada gerçekleşecek görüntü NASA’nın Stereo A ve Stereo B uydularıyla 3D olarak gerçek zamanlı olarak veriliyor ki bu daha önce sahip olunamayan bir teknolojiydi. Araçlar tutulma sırasında güneşin iki kenarından fırlayan dört beyaz flama şeklindeki ışık yayılmasının gözleneceğini gösteriyor. Bunlar kenarlarında X şeklinde parlama yapan merkezinde karadeliği olan bir nesneyi gösterir gibidir. Bu ise Stereo araçlarıyla denenen ilk tutulmadır. Aynı görüntü yakalanırsa, bu araçların başarısı olacaktır.

Gökbilim fotoğrafçısı Alan Dyer tarafından Güney Pasifik’teki Cook Adaları’ndan çekilken bu fotoğrafta 22 Temmuz 2009’da gerçekleşen güneş tutulması görülüyor.

Bulutsu’dan alınan görüntüler:

İlk görüntü

2. görüntü

Kaynak: NASA-Sciense

Bulutsu


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*