Patlayan Yıldızın Yankısı

Dağlardan yankılanan sesler ve duvarlardan gelen ayak sesleri yankıya örnektir. Yankı, ses dalgasının yüzeye çarpıp dinleyiciye dönmesi olayıdır. Uzayda da yankı oluşur. Tek farkla: ses değil ışıkla. Işık toz bulutlarına çarparak yankıyı oluşturur. Hubble teleskopu 11,4 milyon ışık yılı uzaktaki bol yıldız oluşturan M82 gökadasında “ışık yankısı” olarak bilinen kozmik yankılardan birini yakaladı. İki yıllık …

Orta Kütleli Karadeliklere Yeni bir Aday

Karadelikler iki türde incelenir: bir milyon ile birkaç milyar kütleliler ve birkaç düzine güneş kütleli olanlar. Gökbilimciler bu iki türün arasında orta kütleli karadelikler olduğuna inansalar da bunlardan şimdiye kadar ancak birkaç tane bulunabildi. Maryland Üniversitesi ile NASA’nın Goddard Uzay Uçuş Merkezi’ndeki gökbilimciler orta kütleli sınıfından 5000 güneş kütlesinde bir karadeliğin varlığına ilişkin yeni kanıtlar …

Samanyolu’ndan Kaçan İki Dev Balon

Gökadamız merkezinden 2 milyon yıl önce yükselen gaz bulutlarını şimdi görebiliyoruz. Galaktik merkez yönünde yükselen ve gama ışınları altında kendini gösteren yapı beş yıl önce X-ışını ve radyo dalgaları gözlemleriyle fark edildi. Ama gökbilimcilerin yayılan ışınımın hızını ve bileşimini ölçmek için Hubble Uzay Teleskopuna ihtiyaçları vardı. Böylece bu dışarı süzülen kütle miktarını ve hareketin nedenini …

Ölü Yıldızdan Yayılan Müthiş Enerji

Gökbilimciler Güneş’in yaydığı enerjinin 10 milyon katı enerjiyi yayan ölü bir yıldız keşfetti. Bu şimdiye kadar keşfedilmiş en parlak atarcadır. Atarcalar süpernova patlamasından sonra yıldızdan geriye kalan artıktır. Keşif Nükleer Tayfölçerli Teleskop Dizisi (NuSTAR) ile gerçekleşti. Kaliforniya Teknoloji Enstitüsü’nden Fiona Harrison: “Bu yıldız kalıntısını Mighty Mouse’a (süper güçlü fare karakteri) benzetebiliriz. Bu atarca küçük kütlesine …

M82 Süpernovasının Sebebi Ne?

NASA’nın Chandra X-ışını Gözlemevi yakın zamanda keşfedilen bir süpernovanın çevresini gözledi. 21 Ocak 2014’te gökbilimciler M82 gökadasında bir patlamaya tanık oldular. Dünya’daki ve uzaydaki teleskoplarla birlikte Chandra’da o yöne çevrilerek daha fazla ayrıntı elde edilmeye çalışıldı. Gökbilimcilerin SN 2014J olarak adlandırdığı bu süpernova “Tip Ia” tipindeydi. Evrenin genişlemesinde etkisi olduğu düşünülen karanlık enerjinin oynadığı rol …

Swift ve İkizler’in Gözüyle M82 Süpernovası

NASA’nın birçok aracı ile birlite yeryüzündeki amatör ya da profesyonel birçok gökbilimci 21 Ocak’ta gökyüzündeki bir noktayı dikkatle izledi. Bu noktada gökyüzünde çok sık görmediğimiz bir olay meydana gelmişti: süpernova patlaması. Bizden 12 milyon ışık uzaklıktaki, görece yakın gökadalardan olan M82 ya da diğer adıyla Puro gökadası’nda belirgin bir parlama görüldü. Parlama bir süpernovaydı ve …

M82’nin Süper Rüzgâr Kaynakları

COMICS aracının yardımıyla Subaru Teleskopu genç yıldız kümeleriyle dolup taşan M 82 gökadasını ayrıntılı olarak görüntüledi. Ortaya çıkan görüntü gökadadaki fırtınaları göstererek genç gökadanın gelişimini sağlayan yıldız kümelerinin varlığını gösterdi. Bu türden çalışmalar, gökadamızın geçmişini anlamaya yönelik arayışlara destek verir.

Orta Boy Karadeliklere İlk Kanıt

NASA’nın Chandra X-Işını Gözlemevi ve ESA’nın XMM-Newton Gözlemevi M82 Gökadası’nda iki orta boy karadeliğin olduğuna ilişkin güçlü bir kanıtla geldiler. Son birkaç yıl içinde oluşan genel kabule göre karadelikler iki ayrı gruptan oluşur: Küçükler ve büyükler.
Ama bir soru hep yanıtsız kaldı: İki grup arasında bir başka grup var mı?