Satürn ve Halkaları

Bir süre önce Cassini’nin Satürn Sistemi’ne yönelik fotoğraflarından bazılarını sizlerle paylaşmıştım. Cassini’den güzel Satürn görüntüleri gelmeye devam ediyor. Bu defa çok özel bir çalışmayı NASA kendi sitesinde yayınladı.

Geçtiğimiz Ağustos ayında ekinoks durumuna geçen Satürn’ün Cassini tarafından çekilen yüksek çözünürlükteki fotoğrafı yayınlandı. Fotoğraf müthiş. Halkaları, halkalar arası boşluğu ve minik birkaç uydusunu gözler önüne seriyor. Ekinoks durumundaki Satürn’ün halkaları gezegene göre neredeyse düz olduğundan bakmaya değer bir görüntü ortaya çıkmış.

COROT-7’de İkinci Gezegen Bulundu

Ötegezegen keşifleri tüm hızıyla devam ediyor. Bu sefer bir yıldız daha iki ve ikiden fazla gezegeni olan yıldız sistemleri içine katıldı: COROT-7. Daha birkaç gün önce yıldızın bulunan ilk gezegeninin karasal gezegen olduğuna ilişkin haberi yayınlamış ve bunun ötegezegenler içerisinde bilinen ilk karasal gezegen olduğunu belirtmiştik. Şimdi aynı yıldıza ait ikinci bir gezegen bulundu. Böylece ikiden fazla gezegeni keşfedilen yıldız sayısı 41’e yükseldi. Bu konuda 55 Cancri Sistemi, 5 gezegenle lider durumda. Son keşifle ötegezegen sayısı 374’e yükseldi. Gelelim detaylara.

Dev Uydulara Yönelik Haritalama Çalışması

Güneş sistemi’ne yönelik çalışmalar tüm hızıyla devam ediyor. Satürn’ün çevresinde dolanan Cassini Uzay Aracının verileri ışığında Titan’ın ekvator kısmında bir bölgenin haritası çıkarıldı. Bir başka haber de Jüpiter’in uydusu Ganymade ile ilgili. Güneş Sistemi’nin bu en büyük uydularına ilişkin iki harita çalışması. Titan Dünya’ya benzer yapısıyla (kalın azot atmosferi ve yüzeyde sıvı halde bulunan hidrokarbonları ile) ve Ganymade ise buzlu yapısıyla boy gösteriyor. Uyduların yüzey haritalama işlemi bilim insanlarına gökcisimlerinin jeolojik yapısını ve nasıl oluştukları hakkında bilgi verebilecek.

Siyah Mars

Mars geçmişte siyah mıydı acaba? Mars’ın kırmızı tozunun yüzeydeki kayaların ufalanması ve bir zamanlar yüzeyde varolan suyun bunları paslandırmasıyla oluştuğuna inanılır. Yeni yapılan bir çalışmaya göre kayaların ufalanması için suya gerek yok.

Aarhus Mars Benzetim (Animasyon) Laboratuvarı’ndan Jonathan Merrison bulgularını Avrupa Gezegen Bilim Kongresi’ne sunarak, Mars’ın kırmızı tozunu oluşturan kayaların ufalanması için suyun gerekli olmadığını bildirdi.

Planck Gözlerini Açtı

Planck gözlerini açarak ilk görüntüsünü dünyaya yolladı. Görüntülerden Planck’ın veri kalitesinin mükemmel olduğu belirlendi. Bu bilgi Planck’ı uzaya yollayan ve L2 (Lagrange) noktasına yerleştiren ESA’yı mutlu etmişe benziyor.

Planck, uzaydaki büyük patlamanın izi olarak bilinen kozmik mikrodalga arka alan ışınımını, mikrodalga dalga boyunda inceleyecek. Araç 13 Ağustos 2009’da son manevrasını yaparak L2’deki istenilen yörüngesine oturmuştu.

Planck 15 ay süresince üzerindeki LFI (düşük frekans cihazı) ve HFI (yüksek frekans cihazı) ile bilgi toplayacak.

İlk Karasal Ötegezegenimiz:COROT-7b

2009’un başlarında COROT uydusu tarafından keşfedilen bir ötegezegen Gökbilimciler için bir ilkti. Çünkü ilk kez Dünya benzeri bir gezegen keşfedilmişti. Bu gezegenin karasal bir gezegen olma olasılığı yüksekti ki gezegenle ilgili son bilgilerde bu olasılığın gerçekleştiği bildirildi. Gezegenin adı COROT-7b.

Gökbilimciler şimdiye kadar toplam 353 ötegezegen keşfettiler. Bu gezegenlerin özellikleri birbirlerinden çok farklı. Kimi yıldızına çok yakın, WASP 18b gibi, kimisi çok uzak, kimi çok büyük, kimi de bizi heyecanlandıracak ölçüde yaşam alanı içinde: Gliese 581 d. Şimdi vereceğimiz haber 353 ötegezegen içinde karasal gezegen olduğu kabul edilen ilk ötegezegenle ilgili.

Çift Çekirdekli, Çift Karadelikli Gökadalar

Obur bir karadeliğin bulunduğu gökada merkezi acaba nasıl davranır? Peki ya merkezde obur iki karadelik varsa…. Bu soruya yanıt arayan Swinburne Üniversitesi’nden bir ekip 50 gökada üzerinde yaptıkları inceleme sonucunda şaşırtıcı sonuçlara ulaştı.

Araştırmacılar Doc.Dr.Alister Graham ve Dr. Lee Spitler inceledikleri gökadalar arasında 12’sinin aslında çift çekirdeğinin olduğunu buldular. Bu gökadaların çekirdeklerinde ya iki süper karadelik ya da en az on milyon yıldızdan oluşan yoğun yıldız kümeleri olduğunu da gösterdiler.

Satürn’deki Dev Fırtına

Ocak 2009’da Satürn’de Güneş Sistemi’nin en büyük fırtınası gözlendi. Kasım 2007 ve Temmuz 2008’de Cassini’nin gözlediği büyük fırtınaları da geride bırakan bir fırtınaydı bu.

Cassini Satürn gözlemine başladığı 2004 yıolından bu yana gezegendeki dokuzuncu fırtına gözlenmiş oldu. Fırtına sırasında Satürn’ün atmosferinde Cassini Radyo ve Plazma Dalga Bilim alıcısının (RPWS) ölçtüğü güçlü radyo dalgaları da kayıt edildi. Radyo dalgaları fırtınanın Satürn’ün atmosferinde 3000 km’lik bir alanda etkili olduğunu ve fırtına şiddetinin de karasal bir gezegende olabilecek en büyük fırtınadan 10 bin kat daha güçlü olduğunu gösteriyordu.

Karşınızda Samanyolu

ESO, yeni bir projeye ait üç görüntünün ilkini yayınladı. Projede Samanyolu Gökadası’nın 800 milyon piksellik fotoğrafı işlendi. Fotoğraf 360 derecelik açıya sahip ve tüm göğü kaplıyor. Dünyamız gökyüzünü örten bu muazzam kuşak gözler önüne serildi.

Dünya Astronomi Yılı nedeniyle ESO’da gökbilim sevenlere yönelik “GigaGalaxy” adıyla başlattığı projenin ilk ürünü olarak yüksek çözünürlükte Samanyolu’nun fotoğrafını yayınladı. Fotoğrafta bulutsular, parlayan yıldızlar, yıldız kümeleri açıkça görülebiliyor.

Cassini Gözüyle Satürn Sistemi

Cassini, Satürn ve uydularını izlemeye devam ediyor. Bize de yeni fotoğrafları yayınlamak kalıyor. Satürn Güneş Sistemi’nin en büyük 2. ve Güneş’e uzaklığa göre 6. sıradaki dev gaz gezegendir. Halkalarıyla küçük bir teleskoptan bakanları bile hayranlık içinde bırakan bir güzelliğe sahiptir. Galile günümüzden 400 yıl önce Satürn’e yaptığı küçücük teleskobuyla bakmış ve halkalarını “kulak” olarak yorumlamıştı. Günümüzde bizler Galile’den daha şanslıyız. Evimizde teleskop yoksa bile Satürn’ün dev teleskoplarla, Hubble ile ve Cassini ile çekilmiş fotoğraflarını istediğimiz an ulaşabiliyoruz.