Author: Ümit Fuat Özyar

  • Venüs’deki Fosfin Değil!

    Eylül ayında Birleşik Krallık’taki gökbilimcilerin yönettiği bir ekip Venüs’ün kalın atmosferinde fosfin olduğunu açıklamıştı. Ekibin yer-merkezli radyo teleskoplar kullanarak elde ettiği rapor birçok Venüs uzmanını şaşırtmıştı. Dünya atmosferinde az miktarda bulunan fosfin yaşam formları ile üretilir. Venüs’deki fosfin, yaşam açısından…

  • TRAPPIST-1 Gezegenlerinin Ayrıntıları

    Kırmızı cüce yıldız TRAPPIST-1, şimdiye kadar Yer büyüklüğünde en fazla gezegene sahip yıldız olma unvanını koruyor. Yaklaşık 40 ışık yılı uzaktaki yedi karasal gezegen bu nedenle de özel olarak inceleniyor. Yeni yapılan bir çalışma sistemdeki gezegenlerin yoğunluklarının birbirine çok yakın…

  • Altı Yıldızlı Sistem

    Yıldız tutulmalarının çokça yaşandığı altılı yıldız sistemi NASA’nın TESS verileriyle yakın plana alındı. Sistem Eridanus takımyıldızı doğrultusunda olup 1900 ışık yılı uzakta bulunuyor. TYC 7037-89-1 ya da TIC 168789840 olarak adlandırılmış sistem üç gruptan oluşmuş altılı yıldız sistemidir. Her grupta…

  • Geçmişe Yolculuk Yaparak Kalıntı İncelenmesi

    Hubble teleskopu kullanan gökbilimciler bir süpernova kalıntısının oluşumunu anlamak için süreci geriye işletmeye çalıştılar. Uzun zaman önce patlayan yıldız yaklaşık 200,000 ışık yılı uzaktaki Samanyolu’nun uydu gökadası Küçük Macellan Bulutunda bulunuyor. Ölen yıldız geriye 1E 0102.2-7219 adıyla bilinen genişleyen bir…

  • Yeni Ufuklar Uzayın Karanlığını Ölçüyor

    Gökyüzü ne kadar karanlık ve bu bize görünen evrendeki gökada sayısı hakkındaki ne söylüyor? Gökbilimciler Hubble’ın derin alana bakıp gösterdiği her şeyi sayıp bunu tüm gökyüzüne dağıttıklarında gökada sayısının ne kadar olduğunu tahmin etmeye çalışır. Ancak çok uzaktaki gökadalar doğrudan…

  • Bir dedektiflik hikayesi gibi gezegen keşfi

    NASA’nın Kepler teleskopu 2009’da göreve başladıktan kısa süre sonra çok yıldızlı bir sistemde Satürn’ün yarı kütlesinde bir cisim olduğunu keşfetti. KOI-5Ab aday gezegenler listesinin ikinci grubundaydı ve Kepler ardı ardına gezegen keşfedilince gökbilimciler tarafından sonraya bırakıldı. Kepler’in görevi 2018’de bittiğinde…

  • Son Karar: Evren Yaklaşık 14 Milyar Yıl Yaşında

    Gökbilimciler Şili’nin Atacama Çölündeki gözlemevinden evrendeki en eski ışığa baktılar ve Planck uydusu ile alınan verileri karşılaştırdılar. Sonuç: evren yaklaşık 14 milyar yıl yaşında. Gerek gözlemler gerekse de kozmik geometri sonuçları evrenin 13.77 milyar yıl yaşında olduğunu gösteriyor; buradaki hata…

  • Çarpışan Gökadaların Yok Oluşu İzleniyor

    Gökadalar yıldız oluşturmayı durduklarında “ölmeye” başlar, ancak şimdiye kadar gökbilimciler uzak bir gökada içinde bu sürecin başlangıcına dair açık bir işarete rastlayamamıştı. Avrupa Güney Gözlemevi’nin (ESO) ortağı olduğu Atacama Büyük Milimetre/milimetre-altı Dizgesi’ni (ALMA) kullanan gökbilimciler yıldız oluşumunu sağlayan gazının neredeyse…

  • 2020’de Öne Çıkan Astronomi Keşifleri

    Bir yılı daha geride bıraktık. 2020 yılı pandemi nedeniyle insanlığın akıllarında kalacak bir yıl oldu ve bu nedenle birçok araştırma projeleri de ertelendi ya da iptal edildi. Elbette astronomide buradaki payını aldı. Her şeye rağmen astronomi yine bilimin lokomotifi olmayı…