11 Ocak 2013

Evrendeki En Büyük Yapı Keşfedildi

Kuaasar haritası. koyu renkler kuasarların yoğun olduğu, açık renkler daha az olduğu yerlerdir. siyah dairelerin bir kısmı açıkça zincir gibi birbirine bağlanmış görülüyor. Kırmızı + ile işaretli olanlar ise daha küçük LQP gruplarını gösteriyor. Yatay ve dikey eksenler ise Dünya’da enlem ve boylamın yerini tutar. Harita gökyüzünde 24 ile 29,5 derecelik bir alanı kaplamaktadır. (R. G. Clowes / UCLan)

Central Lancashire Üniversitesi’ndeki gökbilimcilerin başını çektiği uluslararası bir araştırma ekibi evrendeki bilinen en büyük yapıyı keşfetti. Büyük Kuasar Grubu (LQP) sınıfından olan kümeyi ışık hızında yol alan bir araç 4 milyar yılda ancak geçebilir. Sonuçlar Royal Astronomical Society Dergisi’nde yayınlandı.

Evrenin ilk günlerinden itibaren yer alan kuasarların görülebilmesi için belli bir sıcaklığa ve parlaklığa ulaşmaları gereklidir. Astrofizik açısından ‘kısa’ olan bu süre 10-100 milyon yıldır. 1982’den bu yana kuasarların büyük gökcismi guplarını oluşturacak eğilimde olduğu biliniyor.

Yeterince büyük bir ölçek içinde LQP için neyere bakılacağını UCLan’ın Jeremiah Horrocks Enstitüsü’nden Dr. Roger Clowes liderliğindeki belirledi. Kozmoloji ilkeleri Albert Einstein’ın modern kuramına dayanmaktadır. Kuram olmasına karşılık şimdiye kadar yapılan hiçbir gözlemde herhangi bir şüpheli duruma rastlanmamıştır. Herşey kuramın öngördüğü şekildedir.

Grubun büyüklüğü için ölçekleme yapmak uygun olacaktır. Samanyolu ile en yakın komşusu olan Andromeda’nın uzaklığı 0,75 Megaparsek (Mpc) ya da başka bir deyişle 2,5 milyon ışık yılıdır.

200 Mpc çapındaki bir LQG kümesini oluşturan gökadalar arası uzaklık 2-3 Mpc olabilir. Kozmolojik ilkeler ve modern kozmoloji kuramına göre yapılan hesaplamalara göre 370 Mpc’den daha büyük bir yapı bulunamaz. Ancak Dr. Clowes ve ekibinin keşfettiği LQP 500 Mpc büyüklüğündedir. Yani Samanyolu ile Andromeda uzaklığının 1600 katından daha geniş bir alanı kaplamaktadır. Kümenin en uzun bölümü 1200 Mpc (ya da 4 milyar ışık yılı) kadardır.

Dr Clowes: “Bu ölçeği anlayamasak bile kesinlikle evrende gördüğümüz en büyük yapı olduğunu söyleyebilirim. Bu çok heyecan verici bir buluş. Her ne kadar mevcut ölçek anlayışımıza aykırı olsa da. Işık hızında yol alsanız dahi yapıyı 4 milyar yılda ancak geçebilirsiniz. Bu Einstein’ın dile getirdiği ve şimdiye kadar yanlışlığı gösterilememiş bir olgudur. Keşfimiz günümüzdeki kozmolojik ilkelerin doğruluğunu sorguluyor. Benzer ağır ve büyük yapıları arama çalışmalarını sürdüreceğiz” diyor.

Royal Astronomical Society

 


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*