Karadelik

  • Karadeliğin İstemediği Yıldızlar

    Üç arkadaş yıldız oynarken biri aniden kayboldu. Yüz milyon yıl önce bir üçlü yıldız sistemi hayatlarını değiştiren böylesi olay yaşadılar. Üçlüden biri Samanyolu’nun merkezindeki karadeliğin çekimine yakalanırken diğer ikisi ise merkezden dışarı doğru fırladı. Merkezden dışarı fırlayan bu iki yıldız daha sonra ise birleşerek mavi bir yıldız oldular.

  • Bu da Sallanan Karadelik

    Bilim insanları uzaklarda yer alan bir gökadanın merkezindeki karadeliğin sarsılarak dönme yönünü değiştirdiğini buldular. Bir yandan çevresindeki gazı kendine çeken dev karadelik diğer yandan jet fışkırmaları yayınlıyor. Karadeliğin dönme yönü değiştiren etkinin ise başka bir gökadayla olan çarpışma olduğu düşünülüyor.

  • NGC 7793’teki Balonlu Karadelik

    Bu birleştirilmiş görüntüde 12.7 milyon ışık yılı uzaklıktaki NGC 7793 gökadasının merkezinden uzak bir noktada güçlü bir karadeliği olan mikrokuasarı ortaya çıkardı. Görüntünün merkezine yakın kısmındaki zayıf yeşil-mavi ışık karadeliğin olduğu bölgeyi gösterirken, üstteki sarı-kırmızı ve alttaki sarı bölge fışkırmaların etksiyle ısınan gazı gösteriyor.

  • Büyük Balonlu Karadelik

    ESO’nun Çok Büyük Teleskopu ile NASA’nın Chandra X-ışını Teleskopu ile yapılan ortak gözlemler sonucunda bir yıldız-karadelik çiftine ilişkin bugüne kadar keşfedilen en güçlü jet fışkırmalar ortaya çıkarıldı. Bilinen mikrokuasarlardan iki kat daha büyük bir mikrokuasarı saran 1000 ışık yılı çapındaki gaz balonda çok güçlü rüzgarlar olduğu görüldü.

  • Chandra’dan Yeni Bir Keşif

    Hubble, XMM Newton, dünya üzerinde kurulu birkaç teleskop ve Chandra X-Işını Teleskopu’nun ortak çalışması yeni bir gökada çarpışmasını ortaya çıkardı. Buna göre gökadalardaki karadelikler birkaç milyon yıl önce birleşmiş ve bu birleşmeden dolayı oluşan kütle çekim dalgalarının etkisi ile üçüncü karadelik merkezden uzaklaşmış.

  • Bir Yıldız Fabrikası: NGC-1313

    Bol yıldızlı (starburst) sarmal gökada NGC-1313’ün kollarındaki gaz bulutlarından yayılan ışıma İkizler (Gemini)Gözlemevi ile görüntülendi. Bu rengarenk görünen bulutlar aslında yeni yıldızları doğuran bir fabrikadır. Renk yelpazesinin nedeni ise gaz bulutunun arkasındaki yıldızlardan yayılan ışığın bu bulutlardan yayılmasıdır.

  • Andromeda’daki Hareketlilik

    NASA’nın Chandra X-Işını Gözlemevi 10 yıl aralıklarla toplamda 1 milyon saniye süreyle gözlediği Andromeda Gökadası’nın (M31) görüntülerini birleştirdi. Bu görüntülerin eşliğinde gökbilimciler gökadanın merkezinin yakınındaki karadelikte 2006’dan bu yanan süren hareketlilikle ilgili bir çalışma gerçekleştirdiler.

  • Yüksek Enerjili Süper Dev Karadelikler

    Karadeliklerin küçük bir bölümü neden yüksek miktarlarda enerji yayar? Gökbilimciler bu sorunun yanıtı için NASA’nın Swift uydusundan aldıkları verileri değerlendiriyor.

    Bu sorunun kaynağı ise süper kütleli karadeliklerin yalnızca yüzde biri. Elde edilen veriler bu yüksek enerjiyi birleşen gökadaların yeni karadeliklerinin oluşturduğunu gösteriyor.

  • Dev Karadelik Merkezde Değilmiş

    ABD’deki Florida Teknoloji Enstitüsü ve Rochester Teknoloji Enstitüsü ile İngiltere Sussex Üniversitesi’ndeki gökbilimciler, yerel gökadalardan M87’deki süper kütleli dev karadeliğin beklentinin tersine gökadanın merkezinde bulunmadığını keşfettiler. Araştırma Hubble Uzay Teleskopu’ndan alınan verilerin ışığı altında gerçekleştirildi.

  • Karadeliğin de Böylesi!

    Gökbilimciler uzaktaki bir gökadada süper kütleli karadelik olma olasılığı yüksek bir cisim keşfetti. Ancak X-ışınları ile bir yıldız gibi görülebilen karadeliğin gökadanın merkezinde olmadığı belirlendi. Öyle ki bu karadelik merkezden kaçıyor. Bu ilginç keşif bir lisans öğrencisinden geldi.