21 Ağustos 2012

Gezegenini Yutan Yıldız

Kırmızı dev aşamasında bir yıldızın bir gezegeni yuttuğu ve bundan çıkan enerjiyle diğer gezegenin yörüngesinin değiştiğini keşfettiler. (ESO)

İlk kez, bir yıldızın bir gezegeni yuttuğu keşfedildi. Gözlemler kırmızı dev aşamasına gelmiş bir yıldızın genişlemesinden dolayı bir gezegeni yuttuğunu gösteriyor.

Penn State Üniversitesi’nden Prof. Alex Wolszczan: “Benzer bir kader Güneş 5 milyar yıl sonra kırmızı dev aşamasına yani Dünya’nın yörüngesinin bulunduğu bölgeye kadar genişleyince Güneş Sistemi’ndeki iç gezegenleri de bekliyor. Böylesi bir sonu güneş sistemi dışında ilk kez gözledik” diyor.

Hem de gökbilimciler Güneş’in on katından daha büyük ve eski olan BD+48 740 adlı yıldızın çevresinde değişik bir yörüngede dolanan büyük bir gezegen de keşfettiler. Yıldızın kimyasal yapısı ve gezegenin şaşırtan eliptik yörüngesi sistemde oldukça farklı olaylar olduğunu işaret ediyor.

Polanya Kopernik Üniversitesi’nden Monika Adamow: “Ayrıntılı tayfölçer incelememizle kırmızı devde 14 milyar yıl önce oluşan ve ender rastlanan oldukça yüksek miktarda lityumun izine rastladık” diyor. Yüksek orandaki lityum bu kırmızı devi oldukça yıpratmaktadır. Wolszczan: “Kuramcılar lityum içerikli yıldızların büyük patlama dışında evrende sadece birkaç tane çok özel durumlarda oluştuğunu tespit etti. BD+48 740 olayında yıldıza bir helezon yayı çizerek giden bir gezegendeki lityum miktarının yıldızı çok fazla ısıttığını düşünüyoruz” diyor.

Keşif Hobby-Eberly Teleskopu ile gerçekleşti.

Gökbilimcilerin elde ettiği ikinci bir kanıt ise yıldızın çevresinde anormal bir eliptik yörüngede dolanan 1,6 Jüpiter kütlesindeki gezegen. Kopernik Üniversitesi’nden Andrzej Niedzielski: “Bu gezegen Mars’ın yörüngesinin biraz uzağından yıldıza çok yakın bir bölgeye kadar ilerliyor. Böylesi yörüngeler yaşlı yıldızlarda ender görülür” diyor. Çünkü gezegenler arasındaki kütle çekimsel kuvvet onların kendilerine ait özel yörüngeler oluşturmalarını sağlar. Bu gezegendeki sıra dışı yörüngenin yıldızın, yuttuğu gezegenden dolayı anormal ısınarak dev gezegene bir patlamayla enerji püskürtmesi ve gezegenin normal yörüngesinden sapması şeklinde açıklanıyor.

İspanya-Madrid’deki Autonoma  Üniversitesi’nden Eva Villaver: “Bir yıldızın oldukça hızlı bir şekilde bir gezegeni yakalaması neredeyse olası olmayan bir durumdur, ancak yıldızın farklı kimyası böylesi bir çarpışmanın gerçekleştiğini gösteriyor. Yüksek oranda lityumla kirlenen kırmızı dev yıldızın yörüngesinde sıra dışı bir yörüngede dolanan bir gezegenin varlığı, yıldızın en azından bir gezegeni yakalayıp yuttuğunu gösterir” diyor.

Keşif Hobby-Eberly Teleskopu kullanılarak gerçekleşti.

Universe Today


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*