16 Kasım 2015

HD 189733b: Aşırı Hızlı Rüzgârlı Gezegen

Güneş Sistemi dışındaki bir gezegenin atmosferinde saniyede 2 km hızla esen rüzgârlar tespit edildi. Böylece ilk kez bir ötegezegenin hava durumu ölçülerek haritalandı. Kaydedilen rüzgar hızı ses hızının yaklaşık yedi kat fazlasıdır ki bu Dünya’daki en hızlı rüzgârdan 20 kat daha hızlıdır.

HD 189733b

HD 189733b gezegeninin temsili resmi. Mavi bir atmosferi olduğu sanılıyor (Mark A. Garlick/University of Warwick).

Warwick Üniversitesi Astrofizik grubundan Tom Louden: “Daha önce ötegezegen atmosferlerinde esen rüzgâr hızı ölçülmemişti. İlk kez bir ötegezegenin hava haritası çıkarılarak esen rüzgârın hızını hesapladık” diyor.

“HD 189733b gezegenindeki rüzgâr hızını yüksek çözünürlüklü tayfölçeri ile atmosferdeki sodyum emilimine bakarak ölçtük. Gezegenin atmosferindeki parçaların hızı Doppler etkisi yardımıyla dalga boyundaki değişimler ortaya çıkarılarak hesaplandı.”

Gezegen yıldızının önünden geçiş yaparken atmosferindeki değişimler izlenerek rüzgâr hızı hesaplandı (University of Warwick).

“Gezegen yıldızının önünden geçerken farklı bölgelerindeki ışığın azalma miktarı atmosferdeki değişimleri ortaya koydu. Zıt bölgelere bakılarak yapılan bu çok hassas hesaplama tekniği bize gezegenin hız haritasını verdi.”

Araştırmacılar kullanılan tekniğin başka ötegezegenlerde de kullanılabileceğini düşünüyor. Araştırma grubundan Warwick Üniversitesi Astrofizik Grubu’ndan Dr. Peter Wheatley: “Uzak gezegenlerde hava sistemlerini ortaya çıkaran bir yol bulduğumuz için heyecanlıyız. Bu tekniği geliştirerek artan rüzgâr hızlarını ve akış yönlerini belirleyebiliriz. Böylece ayrıntılı bir hava haritasına ulaşabiliriz” diyor.

HD 189733b ‘Sıcak Jüpiter’ grubu üyesidir. Jüpiter’den % 10 daha büyük olmasına karşılık yıldızına Jüpiter’in Güneş’e uzaklığına göre 180 kat daha yakındır. Sıcaklığı 1800 C dolayındadır. Büyüklüğü ve Güneş Sistemine görece yakın olması onu popüler hedefler arasına koymuştur. Geçmiş araştırmalar atmosferde ne kadar çok silikat parçacıkları olursa gökyüzünün o kadar parlak mavi görüneceğini göstermiştir.

University of Warwick


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*