7 Haziran 2013

Kedi Pençesi’ndeki Yıldız Oluşum Patlamaları

Avcı Bulutsusu Dünya’ya en yakın yıldız oluşum yerlerinden biridir. Buna karşılık Samanyolu’nun en üretken bulutsusu değildir. NGC 6334 olarak bilinen Kedi Pençesi Bulutsusu’nda ise bebek doğumları çok daha fazla görülmektedir.

kedi_pencesi

Akrep takımyıldızındaki Kedi Pençesi Bulutsusu 5500 ışık yılı uzaklıkta bulunmaktadır. Görüntü Spitzer Teleskopu ile kızılötesi dalga boyunda alınmıştır. (S. Willis (CfA); NASA/JPL-Caltech/SSC)

Harvard Smithsonian Astrofizik Merkezi’nden (CfA) Sarah Willis: “NGC 6334, Avcı’ya göre çok daha hızlı yıldız oluşturur. Bulutsudaki yıldız oluşum patlamaları, diğer gökadalarda gördüğümüz muhteşem patlamaların minik bir versiyonunu andırmaktadır” diyor.

NGC 6334 âlemin çok hareketli bir bölgesidir. Bulutsudaki 200.000 güneş kütlesindeki madde en fazla 30-40 güneş kütlesinde yıldızlar doğurur. Son derece genç ve tozlu koza içinde kalmış 2000’den fazla alanda onbinlerce yıldız bulunuyor. Bu yıldızların çoğu Güneş ile yakın yıldızların arası uzaklığın bin katından yakın aralıklı kümeler içindedir.

NGC 6334’deki bebek yıldız patlamalarının nedeni belli değil. Genellikle bu tür yıldız oluşum patlamalarını tetikleyen iki neden sunulur. Biri yakındaki bir süpernova patlaması, diğeri ise gökadaların üflediği molekül bulutlarının bu tür bulutsularla çarpışmasıdır.

Bu gizem gökbilimcilerin ilgisini NGC 6334’e yöneltir. Hızlı yıldız oluşumları genellikle yıldızlarla dolup taşan gökadalarda (örneğin Anten gökadaları) görülür. NGC 6334’ün görece diğerlerinden yakın olması, yıldızların yaşça sınıflandırılmasını ve ayrıntılı çalışma yapılmasını sağlar.

NGC 6334’ün Spitzer ve Herschel teleskoplarıyla elde edilmiş birleşik görüntüsü. ( S. Willis (CfA); ESA/Herschel ; NASA/JPL-Caltech/SSC; CTIO/NOAO/AURA/NSF)

Yıldız oluşum patlaması çalışmaları erken evrendeki gökada çalışmalarına da destek sağlar. Bu cisimler çok uzakta olduklarından son derece sönük görülürler ve patlama süreçlerini ayrıntılı bir şekilde incelemek zordur.

CfA’dan Howard Smith: “Erken evrendeki gökadalar teleskoplarımızda sadece bir leke gibi görülür. NGC 6334’teki yıldızları ise tek tek görebilirsiniz” diyor.

Bölge Cerro-Tololo Inter-American Gözlemevi’ndeki Blanco Teleskopu ve Spitzer Uzay Teleskopu ile gözlendi. Ulusal Optik Astronomi Gözlemevi’nden (National Optical Astronomy Observatory-NOAO) Lori Allen: “Yer ve uzay merkezli teleskop gözlemlerine genç yıldız tanımlanmasında ihtiyaç vardır” diyor.

NGC 6334’deki hareketlilik yakın zamanda başladı ve sadece birkaç milyon yıl sürecek -kozmik ölçekte bu süre göz açıp kapayıncaya kadardır.

“Daha önce de yıldızla dolup taşan yerler gördük ama bu kadar yakın değillerdi” diyor Willis.

NGC 6334 gelecekte, Ülker (Pleiades) yıldız kümesi gibi birkaç bin yıldızla dolu bir yere benzeyecek gibi görünüyor. 5500 ışık yılı uzaklıktaki bulutsunun galaktik düzlemdeki konumundan onlarca kat uzağa uzanan tozlu bölge nedeniyle yer teleskopları ile Ülker kümesi kadar etkileyici bir görüntü oluşturmaz. Akrep takımyıldızı içindeki NGC 6334, 50 ışık yılı uzunluğunda olup gökyüzünde Dolunay’dan biraz daha büyük bir alanı kaplar.

CfA


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*