2 Şubat 2011

Kova Akarsuyu

Kova akışını gösteren sembolik bir resim. (Arman Khalatyan, AIP)

Almanya’daki Postdam Astrofizik Enstitüsü’nden (Astrophysical Institute Potsdam-AIP) Mary Williams liderliğindeki uluslar arası bir ekip Samanyolu içinde akan bir yıldız akarsuyu keşfetti. Adına Kova takımyıldızından esinlenilerek “Kova Akarsuyu” denildi. Yıldız akışı 700 milyon yıl önce Samanyolu’nun kaptığı küçük bir gökadaya ait. Keşif Avustralya’daki Yeni Güney Galler (New South Wales-NSW) Eyaleti’ndeki Siding Spring Gözlemevi’ndeki RAVE (Dikine Hız Ölçümü)’ne dayalı UK Schmidt Teleskopu ile yapılan 250 000 yıldızın hız ölçüm verilerinin sonucudur.

“Benim bir akarsuyum var.” Bu sözleri Yeni Zelanda’dan 33 yaşındaki bir bilim insanı, uluslararası bir konferansta izleyicilerine sarfetti. Kova akarsuyunu bulmak kolay olmadı. Genel olarak bir bütün olarak hareket eden yıldız toplulukları diğer yıldızlardan kolay kolay ayırt edilemiyor. “Keşfimiz doğruydu, ama biz sadece onu görmedik” diyor Williams.

RAVE verilerini kullanan gökbilimciler ilk kez bu bölgede bulunan 12 000 yıldızın dikine hız değerlerini ölçtü. Burada hızları saatte 15 000 km olan 15 yıldıza ait verilerin diğerlerinden farklı olduğu saptandı. Yapılan benzetim modelleriyle bu yıldızların Samanyolu tarafından başka bir gökadadan koparılan yıldızlar olduğu belirlendi. Bu da 700 milyon öncesine ait bir zamanda gerçekleşmiş olmalıydı. Bu da, Kova akışının diğerlerine göre daha özel ve daha genç olduğu sonucuna götürür. Bilinen diğer yıldız akışları gökadamızın kenarlarında ve milyarlarca yıl önce gerçekleşen olaylar olduğu bilinmektedir.

RAVE verilerine dayanılarak yapılan bu keşif gökbilimcileri, gelecekte yapılabilecek diğer keşifler için de heyecanlandırıyor. RAVE’nin kurulum nedeni 2012 yılına kadar bir milyon kadar yıldızın özellikleri ortaya çıkarılabilmekti. Williams projenin başladığı 2007 yılından bu yana AIP’de veri işleme merkezini yönetiyor.

AIP’deki uluslararası RAVE işbirliği proje lideri Matthias Steinmetz:  “RAVE ile Samanyolu’nun tarihini ortaya çıkarmak istiyorum. Komşu gökadalarla gerçekleşen birleşme olaylarını ve gelecekte kaç tane daha birleşme olacağını bilmek istiyoruz” diyor.

Kesin olan şu ki, en yakın çarpışma yaklaşık üç milyar yıl sonra Andromeda ile Samanyolu gökadaları arasında gerçekleşecek. Elbette bu tarihten önce başka bir cüce gökadayla çarpışma gerçekleşmezse.

Science Daily


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*

%d blogcu bunu beğendi: