Sadece Muhteşem

Bu görüntü tek kelimeyle anlatılır: muhteşem. Sarmal bir gökadanın kolları ancak bu kadar açık seçik görülebilir. Yeni oluşmuş genç mavi yıldızlar gökadayı ancak bu kadar süsleyebilir. Messier 63 adlı sarmal gökadanın bu özel fotoğrafı NASA/ESA Hubble Uzay Teleskopu ile üretildi. Merkezindeki desen ise ayçiçeğine benzetilir. Bu yüzden gökadaya Ayçiçeği Gökadası da denir. 35 milyon ışık …

En Uzak Gökada Rekoru Kırıldı

WM Keck Gözlemevi’ndeki astrofizikçiler şimdiye kadar kayıtlara geçmiş en uzak gökadayı buldu. Ama asıl sürpriz bu değil. Araştırmacılar evren henüz 600 milyon yıl yaşındayken oluşmuş bu gökadanın hidrojen emisyonunu ölçmeyi başardı. EGSY8p7 adlı gökadanın keşfi Büyük Patlama (Big Bang) sonrasında oluşan ilk yıldızlar hakkında da bilgi verebilir. Yeni doğan bir yıldız sıcak hidrojen gazını güçlü …

Yıldızlar da Göç Eder

Samanyolu’ndaki yıldızların kimyasal yapısını inceleyen araştırmacılar yıldızların yaklaşık üçte birinin yörüngelerini değiştirdiğini keşfetti. Bu keşif bir yıldızın oluştuktan sonra gökada üzerindeki hareketini ele aldığı için ilginç sonuçlar doğuruyor. New Mexico State Üniversitesi (NMSU) araştırmacıları Sloan Sayısallaştırılmış Gökyüzü Araştırması (Sloan Digital Sky Survey, SDSS) verilerini kullanarak Samanyolu’ndaki yıldızların üçte bir gibi büyük bir kısmının yörüngelerini değiştirdiğini …

Komadaki Ölü Gökadalarda Karanlık Madde Analizi

Avustralya’da yapılan bir çalışmaya göre yaklaşık 300 milyon ışık yılı uzaklıktaki bir kümede bulunan karanlık madde miktarı görünür madde miktarının 100 katından fazla olabilir. Gökbilimciler bilgisayar benzetimleri kullanarak kütle çekimiyle birbirine bağlı gökadaların oluşturduğu evrenin en büyük yapılarından Saç (Coma) Kümesi’ni inceledi. Uluslararası Radyo Astronomi Araştırma Merkezi (International Centre for Radio Astronomy Research)’nden doktora öğrencisi …

ALMA İlk Kez Erken Evren’deki Gökada Topluluklarına Tanık Oldu

Atacama Büyük Milimetre/milimetre-altı Dizgesi (ALMA) ile Evren’in erken dönemlerine ait, normal gökadalarda bulunan, en uzak yıldız-oluşumu gaz bulutlarının tespiti yapıldı. Yeni gözlemler sayesinde gökbilimciler ilk gökadaların nasıl oluştuklarını görmeye başlayacak ve bu sayede yeniden-iyonlaşma dönemine ait kozmik sis perdesinin nasıl aralandığını anlamaya çalışacaklar. Şimdiye kadar sönük lekeler olarak görülen nesnelerin gökada kimlikleri ortaya çıkarılıyor. Büyük …

Erken Evrende Dev Karadelik Bulundu

Uluslararası bir astrofizikçi ekibi bilinen en büyük kütleli karadeliği keşfetti. Ekip Keck-I teleskopu verilerini kullanarak her zamanki gibi büyük kütleli karadelik araması yaparken 7 milyar güneş kütlesinden daha kütleli dev bir karadelik fark etti. ETH Zürih Enstitüsü’nden araştırmacı Benny Trakhtenbrot’un başını çektiği ekip keşif için Keck Gözlemevi’ndeki MOSFIRE aletinden yararlandı. CID-947 olarak adlandırılan dev karadelik …

Çiçek Gökada

ESO 381-12 adlı bir gökadanın soluk taç yaprakları Hubble uzay teleskopu ile görüntülendi. Düzensiz şekli, gökada çevresinde yörüngede dolanan serpilmiş yıldız kümeleri ESO 381-12’nin yakın geçmişte bir çarpışma olayının paçası olduğuna işaret etmektedir. Dünya’dan 270 milyon ışık yılı uzaktaki PGC 42871 olarak da bilinen ESO 381-12, güney yarıküre takımyıldızlarından Erboğa (Centaurus) yönündedir. Merceksi gökada sınıfındaki …

Evren’deki İlk Nesil Yıldızların En İyi Gözlemsel Kanıtı

VLT’nin keşfettiği parlak gökada CR7’de Popülasyon III yıldızlarına dair işaretler bulundu ESO’nun Çok Büyük Teleskop’unu kullanan gökbilimciler Evren’in erken dönemlerinde şimdiye kadar bulunan en parlak gökadayı keşfettiler ve içerisinde ilk nesil yıldızların örneklerini içeren güçlü kanıtlar elde ettiler. Büyük kütleli, parlak ve şimdiye kadar sadece teorik olarak öngörülen bu nesneler ilk ağır elementlerin oluşmasına yol …

Yalnız Gökada: NGC 6503

Gökadalar bir grup ya da küme içinde birbirine yakın konumda bulunur. Biri hariç. NGC 6503 olarak bilinen sarmal bir gökada herkesten uzakta tek başına bulunuyor. Sarmal gökada çevresinde 150 milyon ışık gibi devasa bir boşluk bulunuyor. Bu alanda ne bir yıldız ne de gökada yer alıyor. “Yalnız gökada” 1854’de Arthur Auwers tarafından keşfedildi. 18 milyon …

Karadelik Kaynaklı Parlak Süper Hızlı Jetler

Gökbilimciler ilk kez süper kütleli karadelikten püsküren yüksek hızda parçacıklardan oluşan ardışık iki dev damla keşfetti. 260 milyon ışık yılı uzaktaki gökada merkezinden kopan parçacık jetleri farklı zamanlarda alınan verilerle ortaya konuldu. Veriler ışık hızına yakın hızlarla karadelikten uzaklaşan yüksek enerjili “ışın kılıcını” andıran jetlerin anlaşılmasına yardımcı oluyor. Bu “süper parlak” hareket gerçek anlamda çok …