Bir Karadelik Yakınlarında Dolanan Maddenin İlk Ayrıntılı Gözlemleri

ESO’nun GRAVITY aygıtı Samanyolu’nun merkezindeki karadeliğin durumunu doğruladı ESO’nun üstün hassasiyete sahip GRAVITY aygıtı uzun süredir Samanyolu’nun merkezinde gizlendiği öne sürülen süper kütleli bir karadeliğin varlığına dair yeni kanıtları ortaya çıkardı. Yeni gözlemler olay ufku bölgesinin hemen dışında ışık hızının % 30’u civarında hızlarla hareket eden girdap şeklindeki gaz kümelerini gözler önüne serdi — geri …

Gaia ile Samanyolu’nun Geçmişi Araştırılıyor

Avrupa Uzay Ajansının yıldız haritalama görevini sürdüren Gaia uydusu, bir gölde oluşan dalgalar gibi gökadamızda hareket eden milyonlarca yıldız arasındaki yakın etkileşmelere dayalı etkilerin hâlâ sürdüğünü gösterdi. Son etkileşme tahminen 300-900 milyon yıl önce gerçekleşti. Gökadamızın ana bileşenlerinden biri olan Samanyolu diskindeki yıldızların hareketi, oluşturdukları desenden ayırt ediliyor. Samanyolu’ndaki yıldızlar aynı hız ve hareket doğrultusuna …

Binlerce Nokta!

Yanlış görmüyorsunuz!! Mavi bir fon üzerinde renkli noktalar var, evet. İyi de bunlar ne olabilir? Burada gördüğünüz her bir tanecik ESA’nın Herschel gözlemevinin gözlediği uzak bir gökadadır. Noktalar arasında görülen ışıma ise bu toz tanelerinden yayılan ısıdır. Bu ışınım (arka alan ışınımı) bize ulaşmak için milyarlarca yol aldı ve daha Güneş Sistemi ve dolayısıyla da …

Samanyolu’nun Tarihindeki En Büyük Çarpışmanın Nedeni: Sosis

Uluslararası bir gökbilimci ekibi Samanyolu ile “Sosis” olarak adlandırılan küçük bir gökadanın geçmişte kafa kafaya çarpıştığını keşfetti. Samanyolu’nun ilk zamanlarındaki belirleyici bir olay olarak nitelendirilen kozmik çarpışma gökadamızın şeklini değiştirdi. Böylece gökadadaki çıkıntı belirdi ve içyapısı büyük bir değişikliğe uğradı. Gökbilimciler 8 ya da 10 milyar yıl kadar önce bir cüce gökadanın Samanyolu’na çarptığını ileri …

Samanyolu Bilinenden Daha Büyük

Samanyolu gibi sarmal gökadalar yıldızlarının büyük bir kısmının yer aldığı ince disklere sahiptir. Bu disklerin boyutu sınırlıdır ve belirli yarıçaplarının ötesindeki yıldız sayısı azdır. Gökadamız merkezindeki yıldızların Güneş’ten iki kattan daha uzun mesafede olduğu anlaşıldı. Yıldızımız gökada yarıçapının yaklaşık yarısında yer alıyor. Ancak şimdi biliyoruz ki bu uzaklığın üç katından biraz daha uzaklarda yer alan …

Kayıp Aranıyor!

ESA’nın XMM-Newton gözlemevi verilerini çalışan gökbilimciler evrendeki “kayıp” maddeyi bulmak için gökada çevresindeki gazı araştırdı, ancak sonuç olumsuz oldu. Şimdi “bu madde nerede” sorusu daha güçlü şekilde sorulmaya başladı. Aslında tüm sorun normal maddeye göre altı kat daha fazla olduğu belirlenen kötü bir şöhretli karanlık maddenin varlığıyla ortaya çıktı. Son yıllarda yakın gökadaları inceleyen araştırmacılar …

Galaktik Çarpışmanın Şafağında

Renk ve ışık dalgaları NGC 5256 gökadasına tuhaf bir şekil vermiş. Bulut benzeri yapılar gökadanın her yönünde etkinken parlak gökada merkezi de çevresinde dönen gaz ve tozu aydınlatıyor. İkinci önemli gerçek ise galaktik bir çarpışmanın tam ortasında olması. 350 milyon ışık yılı uzaklıktaki Markarian 266 adı verilen NGC 5256, Büyükayı takımyıldızında yer almaktadır. Merkezleri birbirinden …

Gökadanın Sırları Ortaya Çıkıyor

Ocak kümesinden alınan bu ışıltılı görüntüde yer alan sayısız gökada dikkat çekmek için birbirleriyle yarışıyor, bazıları ön planı işgal ederken diğerleri küçük birer ışık noktası şeklindeler. Bunlardan biri de merceksi gökada NGC 1316’dır. Bu çok araştırılan gökadanın çalkantılı geçmişi, şimdi gökbilimcilerin VLT Tarama teleskopu ile daha önce olmadığı kadar ayrıntılı görüntüledikleri, ince ilmeksi, kavisli ve …

Bozuk Nötron Yıldızı Keşfimiz

Atarcalar (pulsar) büyük yıldızların evriminin son aşamasındaki olası sonuçlardan biridir. Büyük kütleli yıldızlar yaşamlarını süpernova patlamasıyla sona erdirir ve ölü katmanlarını uzaya doğru savururlar. Geride oldukça sıkı ve yoğun bir cisim bırakır. Bu cisim bir beyaz cüce, nötron yıldızı ya da karadelik olabilir. Bir nötron yıldızı çok kuvvetli manyetik alana sahip olabilir ve kendi çevresinde …

Tehlikeli Yakınlaşmalar

ESA’nın (Avrupa Uzay Ajansı) Gaia uydusu tarafından araştırılan 300 000’den fazla yıldızın hareketi, Güneş’le olabilecek ender rastlanan yıldız yakınlaşmalarının sonuçlarını ortaya koyuyor. Böylesi bir yakınlaşma Güneş Sistemi’nin çok uzaklarında yer alan kuyruklu yıldız bulutunu etkileyebileceği ve geçmişte olduğu gibi uzak gelecekte bunların bir kısmının Dünya’ya yönelebileceğini ortaya koyuyor. Güneş Sistemi ve diğer yıldızların gökada içerisindeki …