Gökbilimde güncel gelişmeler
Hubble Uzay Teleskobu yardımıyla genç bir yıldızın etrafında dolanan, şimdiye kadar gözlenen en büyük öngezegen (protoplanetary) diski görüntülendi. Hubble ile elde edilen görüntülerde diskin beklenmedik derecede kaotik ve türbülanslı olduğu,…
NASA’nın James Webb Uzay Teleskobu, evren henüz 730 milyon yaşındayken patlayan bir süpernovayı gözledi. Keşfedilen süpernova türünün en yaşlı örneği oldu. Webb’in yakın kırmızı ötesi görüntüleri, gökbilimcilerin süpernovayı ve sönük…
Önde gelen X-ışını uzay teleskopları XMM-Newton ve XRISM, süper kütleli bir karadelikten gelen olağanüstü bir patlama tespit etti. Bu kütle çekim canavarı, saatler içinde güçlü rüzgârlar oluşturarak çevresindeki maddeleri saniyede…
Dünya’dan nadiren fark etsek de, Güneş sürekli olarak uzaya devasa yüklü plazma bulutları fırlatır. Koronal kütle atımları (CME) olarak bilinen bu olaylar, genellikle güneş parlamaları adı verilen ani ışık patlamalarıyla…
Uluslararası araştırmacılar ilk kez bir yıldızın çevresinde gezegenlerin oluşmaya başladığı anı gözledi. Avrupa Güney Gözlemevi’ndeki ALMA teleskopu ve James Webb Uzay Teleskopu kullanılarak, yeni katılaşmaya başlayan gezegen oluşturan malzeme (sıcak…
Gökbilimciler ilk kez bir yıldızın iki defa patlayarak öldüğüne dair görsel kanıtlar elde etti. Avrupa Güney Gözlemevinin Çok Büyük Teleskobu (VLT) ile SNR 0509-67.5 süpernovasının asırlık kalıntılarını inceleyerek, yıldızının bir…
Günümüz disk gökadaları genellikle kalın, yıldızlarla dolu bir dış disk ve buna gömülü ince bir yıldız diski içerir. Örneğin, Samanyolu gökadamızın kalın diski yaklaşık 3.000 ışık yılı ve ince diski…
Karşınızda NGC 253 ya da diğer adıyla Heykeltıraş gökadası. Avrupa Güney Gözlemevinin Çok Büyük teleskopunu (ESO’nun VLT’si) kullanan gökbilimciler, bu yakın gökadayı binlerce renkte gözlediler. Muazzam miktarda veriler elde ederek,…
On yılı aşan Hubble Uzay Teleskobu verisi, Samanyolu gökadasının yaklaşık 4,5 milyar yıl içinde Andromeda gökadasıyla çarpışacağına yönelik öngörüyü yeniden incelemek için kullanıldı. Gökbilimciler, Hubble ve Gaia’dan gelen son gözlem…
İlk kez bir gökadanın diğerini yoğun ışınımla (radyasyon) etkilediği şiddetli bir kozmik çarpışma gözleniyor. Nature dergisinde yayınlanan çalışmaya göre etkilenen gökada yeni yıldız oluşturma potansiyelini de kaybediyor. Veriler Avrupa Güney…