25 Şubat 2016

Dokuzuncu Gezegen Neredesin?

Bir grup Fransız gökbilimci Güneş Sistemi’ndeki olası dokuzuncu gezegeni aramak için kolları sıvadı. Gökbilimciler bunun için Satürn Sistemi’ni inceleyen Cassini verilerini irdeleyerek gezegenin bulunması olası alanları ortaya çıkardı.

Neptün ötesi yani Kuiper Kuşağı’nda yer alan Pluto gibi küçük cisimler, açıklaması zor olsa da belirli bir dağılıma sahiptir. Bu bölgedeki bazı cisimlerin yörüngelerindeki belirsizlik ABD’deki Caltech’den Konstantin Batygin ve Mike Brown’un 20 Ocak 2016’da yayınladığı bir makaleyle 10 Dünya kütlesindeki dokuzuncu gezegenin varlığına kanıt olarak gösterilmişti. Öneri bununla sınırlı kalmayıp gezegenin olası yörüngeleri sayısal benzetimle gösterilmişti. Buna göre gezegenin yörüngesinin yarı büyük ekseni 700 AB (astronomik birim), oldukça dışmerkezli (eccentric) (e=0,6) ve eğimli (i=300) olması gerektiğini önermişlerdi. Tüm bu ipuçlarına rağmen gezegenin bulunması kolay değildir.

Dokuzuncu gezegenin (P9) olası konumunu gösteren grafik. cassini verilerinin de ele alındığı çalışmaya göre gezegenin kırmızı taralı alanlarda değil, yeşil ile taralı alanda olması gerekiyor (CNRS).

Fransa’daki Côte d’Azur Gözlemevi’nden Agnès Fienga ile CNRS’den Jacques Laskar 2003 yılından bu yana Güneş Sistemi’ndeki gezegenlerin hareketlerini INPOP adlı modelle en yüksek doğrulukla belirlemeye çalışıyor. Bunun için özellikle Cassini aracı verileri kullanılarak Dünya ile Satürn arası uzaklığı % 1 gibi çok küçük belirsizlikle hesaplayabildiler. Araştırmacılar dokuzuncu gezegenin yerinin belirlenmesi için de INPOP’un kullanılabileceği önerisini getiriyor.

Fransız ekibinin bu hafta yayınladığı çalışmaya göre dokuzuncu gezegenin günberi konumu Satürn üzerinde belirsizliğe neden olmakta. 2004 yılından bu yana Satürn çevresinde dolanan Cassini uzay aracının ilettiği radyo verilerini tarayan ekip Satürn üzerindeki dokuzuncu gezegenin -65 ile 85 derecelik günberi açısındaki etkisinin Cassini verileriyle uyuşmadığını gördü. Bu sonuç -100 le -130 derece arası için de geçerlidir. Bu durumda gezegenin bulunması için olumsuz açıların çıkarılması yani tarama alanının daraltılması gerekiyordu. Dokuzuncu gezegenin olması ve olmaması gereken yerlerin tespit edilip çıkarılmasıyla matematiksel modelle mevcut model arasındaki farklılık azaldı. Bu da günberi için 104 ile 134 derece arası açıya ve 117 derecelik ortalama değerin dokuzuncu gezegen için akla yatkın olduğu görüldü.

Dokuzuncu gezegenin varlığı ancak bu çalışmadaki gibi gözlem verilerinin incelenip, hedef aralıklarının kısaltılmasıyla onaylanabilir. Fransız ekibi bu anlamda önemli bir çalışma yapmıştır.

CNRS


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*