5 Mart 2015

Dört Yıldızlı Bir Gezegen Daha

Gökbilimciler dört yıldızlı bir sistemde bulunan bir gezegen keşfetti. Böylece dörtlü yıldız sisteminde keşfedilen gezegen sayısı ikiye yükseldi. Aslında bu gezegen daha önce üç yıldızdan oluşan bir sistemin üyesi olarak onaylanmıştı. Ancak gökbilimciler sistemde dördüncü bir yıldızın varlığından kuşkulanıyordu.

Veriler çoklu yıldız sistemlerindeki gezegenlerin evrimlerinin anlaşılmasına yardımcı olacak.

otegezegen

Gökyüzünde dört yıldızın parladığı dev gaz gezegenin temsili resmi. Yüksek çözünürlükteki versiyonlar için görsele tıklayınız (Karen Teramura, UH IfA).

Birden fazla yıldızı olan bir gezegenin gelişmesinin önünde önemli zorluklar bulunmaktadır. Güneş sistemimizdeki tek yıldız olan Güneş, çevresinde sekiz gezegen bulundurmaktadır. Buna karşılık uzak ötegezegenler içinde iki ya da daha fazla yıldızın çevresinde dolananlar olabilir. Birden fazla yıldızı olan sistemlerdeki gezegenlerin gelişimini incelemek isteyen gökbilimciler ikinci kez dört yıldızlı bir gezegen belirlediler.

Gezegen daha önce üç yıldızlı bir sistemin üyesi olarak tanımlanmıştı. Ancak gökbilimciler sistemde gizli dördüncü bir yıldızın olması gerektiğini hesaplamışlardı. Keşfedilen ilk dört yıldızlı gezegen KIC 4862625 NASA’nın Kepler uzay aracı verileriyle 2013’de keşfedilmişti.

Son keşifle birlikte dörtlü yıldız sistemlerinde tahminlerden daha fazla gezegen olabileceği akla gelmektedir. Aslında bu keşif aynı zamanda aralarında büyük uzaklık olan ikiz yıldızlı çift yıldız sistemlerinin evrende oldukça yaygın olduğu da anlamına gelir.

Gezegenin (kırmızı) ana yıldızı 30 Ari B olmasına karşılık 30 Ari B adlı (yeşil) diğer yıldızın etkisini de hissediyor (NASA/JPL-Caltech).

30 Ari adındaki dört yıldızlı yeni gezegen sistemi, 136 ışık yılı uzakta ve Koç takımyıldızında bulunmaktadır. Sistemdeki gezegen Jüpiter’in 10 katından daha fazla kütleye sahip olup ana yıldızı çevresinde 335 günde bir dolanmaktadır. Gezegenden daha uzakta ancak ana yıldızın çevresinde dolanan bir yıldız daha bulunmaktadır. Aralarındaki uzaklık 1670 astronomik birim olan bu çift yıldızlı sistemde başka gezegenler olsa da yaşam olasılığı son derece zayıf.

Bu gezegende yaşasaydık gökyüzünde gündüz bile çok parlak şekilde görülecek dört yıldız olacaktı. Yeterince büyük bir teleskopla baksaydık bu yıldızların birbiri çevresinde dolanan ikili sistemlerden oluştuğunu anlayacaktık.

Son yıllarda yıldız Savaşları (Star Wars) filmindeki “Tatooine” de olmak üzere birçok iki ya da üç yıldızın çevresinde dolanan gezegen keşfedildi. Birden fazla anneye sahip bu gezegenlerin yıldızları birbiri çevresinde dolanan ikili yıldızlardan oluşuyor. Bu da gökadamızda tek başına kalmış Güneş gibi yıldızlardan daha fazla sayıda ikili, üçlü yıldız sistemlerinin olduğu bilgisini kanıtlıyor, hatta beşli…

Bu sistemlerde yeni oluşmaya başlayan gezegenler olabilir mi? Böyle bir şey bilinen gezegenlerin yörüngeleri izlenerek bulunabilir. Yıldızı çevresinde dolanan gezegen başka bir gezegen nedeniyle yörüngesinde tedirginlikler yaşayabilir ve yörüngesinde sapmalar oluşabilir.

JPL


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*