30 Eylül 2010

Venüs Kutbundaki Girdap

Avrupa Uzay Ajansı’nın (ESA) Venüs Express uzay aracından alınan verilerin bilgisayarda benzetim yoluyla işlenmesiyle Venüs’ün Güney Kutbu’nda dev bir girdap oluştuğu  belirlendi.

Venüs Express, 11 Nisan 2006’dan bu yana Venüs çevresinde dolanıp gezegenin atmosferini ve güneş rüzgarıyla etkileşimini inceliyor. Atmosferin derinlikleri ise araçtaki kızılötesi dalgaboylarında görev yapan Görünür ve Kızılötesi Termal Görüntüleme Tayfölçeri (VIRTIS) ile taranıyor. Bu alet atmosfer ve bulutların sıcaklığını ölçmenin yanısıra özellikle kutuplarda oluşan girdapları da belirleyebiliyor.

1979 yılında Pioneer Venüs aracı kuzey yarımkürede benzer bir girdap oluşumunu belirlemişti.  VIRTIS ise şimdi güney yarımkürede bir girdap oluşumunu gördü. Bu keşif ile birlikte Venüs’teki kuzey-güney simetrisi doğrulandı. Buna karşılık VIRTIS girdapların kararlı  ve kararlı belirgin özellikte olmadığını da tespit etti.

Roma’daki Ulusal Astrofizik Enstitüsü’nden Giuseppe Piccioni ve ekibi girdapın süper etkili rüzgar nedeniyle normalin 60 katı kadar hızlı döndüğünü belirledi. Bu da atmosferin farklı yükseklikleri için farklı dalga boylarında yapılan gözlemlerle elde edildi.

Piccioni: “Alt kat bulutlardan üstteki bulutlara doğru hareket ederek  iki katına ulaşan rüzgar, buradaki bulutları ikiye bölüyor. Bu şekilde kutba yönelen rüzgar etkisini kaybederek yüksek enlemlerde kaybolur” diyor.

Venüs kutuplarının özellikleri gezegenin diğer bölgelerine göre farklıdır. Katı bir cisim gibi dönen girdap 3000 km’lik bir alanda etkilidir.

Kaynak: Astronomy


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*