12 Aralık 2009

Çok Uzaklardan Çok Parlak Bir Gökada

Yaklaşık bir ay farkla alınmış görüntülerde parlayan nesne açıkça kendini gösteriyor. (NASA/DOE/Fermi LAT )

Yaklaşık bir ay farkla alınmış görüntülerde parlayan nesne açıkça kendini gösteriyor. (NASA/DOE/Fermi LAT )

Milyarlarca ışık yılı uzaklıktaki bir gökada NASA’nın Fermi Gama Işını Uzay Teleskobu’nun dikkatinden kaçmadı. 15 Eylül’de başlayan şiddetli parlamalarla gökada, görünen evrendeki en parlak gama ışını kaynağı oldu.

Gökbilimciler, 7.2 milyar ışık yılı uzaklıktaki  Kanatlıat (Pegasus) takımyıldızındaki 3C-454.3 adlı aktif gökadanın bu görüntüsünü “muhteşem” olarak tanımladılar.

İtalya’daki Nükleer Fizik Enstitüsü’nden Gino Tosti, gökada içindeki karadelikte her neler oluyorsa çok yüksek hızlarla jet fışkırmaları algıladıklarını ve ve olağanüstü parlamanın nedeninin bu jetler olduğunu vurguluyor.

Blazarlar, birçok aktif gökadanın merkezinde bulunan süper kütleli karadelikler gibi merkezlerine düşen maddenin ışık hızına yakın hızla hareket etmesiyle zıt yönde yaydıkları gama ışınlarıyla parlarlar.

Gökyüzündeki en parlak gama ışın kaynağı 1000 ışık yılı uzaklıktaki Vela pulsarıdır. Fransa’daki Nükleer Araştırmalar Merkezi’nden Lise Escande ise; “3C-454.3 milyonlarca kat daha uzakta yer almasına karşılık Vela’dan iki kat daha parlak görünür. Bu da uzun süre tutamayacağı kadar büyük bir enerjiyi dışarıya atan bir kaynağa işaret etmektedir” diyor.

İtalya’nın Torino Gözlemevi’nden Massimo Villata’ya göre ise 3C-454.3 hem radyo hem de görünür dalga boylarında parlamakta.

“Kırmızı ışık altında blazar iki buçuk kat daha fazla parladı ve parlaklığı 13.7’ye kadar ulaştı. Aynı zamanda bu parlaklık çok yüksek radyo frekanslarda da göründü.”

Tosti; “jetin içinde neler olduğunu anlamak bizim için yapılabilecek en iyi şeydir” diyerek gökbilimcilerin ilgisini bu nesne üzerine çekmeye çalışıyor.

Kaynak: NASA-Missions


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*