24 Kasım 2009

Geçmişte Mars

Bir zamanlar Mars’ın kuzeyinin büyük bir bölümü suyla kaplıydı. Haritadaki mavi alanlar suyun, denizlerin ve okyanusun olduğu yerleri gösteriyor. Bu kısımların yükseklikleri -1680 m ile -3760 m arasında değişmektedir. (Wei Luo, Northern Illinois University)

Mars üzerinde yapılan yeni bir çalışmaya göre Mars yüzeyinde bir zamanlar bir okyanus bulunuyordu. Çalışma ABD’deki Kuzey İllinois Üniversitesi’nce geliştirilen bir bilgisayar programı ile gerçekleştirildi. Çalışmaya göre bilinen vadilerin uzunluğu geçmişte şimdikinden en az 2-3 kat daha uzun olmalı. Okyanus Mars’ın kuzey yarımküresinin büyük bir kısmını kaplıyor. Geçmişte bu bölge bol yağış almaktaydı.

Mars’taki nehir yapıları dünyadakilerle benzerlik gösteriyor. Bu da Mars’ın bir zamanlar gerçekten sıcak olduğunu gösteriyor. Yüzeyde suyu tutabilecek kadar sıcak. Ancak bir anda her şey altüst oldu ve su bir anda yüzeyin altına saklandı. Nehir yatakları ilk kez 1971’de Mariner 9 tarafından görüntülenmişti.

Mars yüzeyinin kuzey yarıküresi çukur, güney yarım küresi ise dağlık bir yapıya sahiptir. Buna göre kuzey yarıkürede daha fazla su ve güney yarıkürede ise ovalar ve dağlık bölgeler olmalıdır. Buna göre Mars’ın iklimi gezegenin büyük bir kısmında karasal olacaktır.

Çizilen haritada kuzeyden güneye geçildikçe vadi ağlarının sınırda daha fazla olduğu görülür ki bu da gerçekle uyumludur. Gerçekten de güney yarım kürede vadi sayısı azdır. Çünkü vadilerin nedeni suyun kendisidir. Güney bölgelerinde su daha az ve uzakta olduğundan vadi oluşumları az ve olan vadilerde derin değildir. Yağmuru çok alan kesimlerde ise vadi sayısı ve olan vadilerin derinliği de fazla olmaktadır.

Daha fazlası için:

Science Daily veya    Northern Illinois University

Görünen o ki, Mars bir zamanlar şimdikinden daha ılıman bir iklime sahipti. Şimdi artık şunu biliyoruz hem de kesin olarak: Mars yüzeyinin altında buz var. Hem de çok derinde de değil.

Geçmişte Mars’ın başına her ne geldiyse, atmosferi inceldi, yoğunluğunu kaybetti ve olan suyun bir kısmı buharlaştı bir kısmı da toprağın altına sızarak dondu. Acaba geçmişte suyu olan Mars’ta tek hücreli de olsa canlı var mıydı? Şimdiye kadar böyle bir ize rastlanmadı. Rastlanmaması “demek ki yok” anlamına gelmiyor. Araştırmalar sürüyor. Çünkü böylesine bir iz bulmak kolay değil. Hele hele burnumuzun dibindeki Ay’da suyu daha yeni bulduğumuzu hatırlarsak, Mars’ta bir zamanlar canlı hayatının en azından başlangıç aşamasında olduğunu kanıtlamak kolay olmayacak. Ne dersiniz?


Bu yayında 1 Yorum
  1. europa dedi ki:

    ısı ve uzayda bulunan tüm elementler..yaşam,uzayın her yerinde bizim varolduğumuz bir düzende oluşamaz elbette.,şartlar vs..mars a özgü yada başka gezegenlere özgü canlılar neden olmasın ?

Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*