21 Nisan 2016

Hubble 26 Yaşında

Hubble'dan 26. yaş hediyesi: Kabarcık bulutsusu (NASA, ESA, Hubble Heritage Team)

Hubble’dan 26. yaş hediyesi: Kabarcık bulutsusu (NASA, ESA, Hubble Heritage Team)

Hubble 26. Yaşını kozmik sabun köpüğüyle kutluyor. Kabarcık Bulutsusu (Bubble Nebula) olarak bilinen cisim, aslında yapısındaki parlak yıldızlarca aydınlatılan gaz ve toz bulutudur. Bu etkileyici sahne Hubble’ın seçkin koleksiyonları arasında yerini aldı.

26 yıl önce, 24 Nisan 1990’da Discovery uzay mekiği, türünün ilk uzay teleskopu olma unvanına sahip NASA/ESA Hubble Uzay Teleskopunu yörüngeye taşıdı. Gökbilimciler bu yıl dönümünü Hubble’ın çektiği görüntülerden birini öne çıkararak kutlamaktadır.

Bu yıl seçilen görüntü Kraliçe takımyıldızı yönünde, 8000 ışık yılı uzaklıkta olan NGC 7635 ya da popüler adıyla Kabarcık Bulutsusu oldu. Bu cisim ilk kez 1787 yılında William Herschel tarafından keşfedildi. Gökyüzünde en çok aranan cisimlerden olan NGC 7635, Hubble ile bölüm bölüm incelenmiştir. Hubble’ın Geniş Alan Kamerası 3 ile elde edilen görüntüler birleştirildiğinde, ilk kez yayınlanan bu muhteşem görüntü ortaya çıkmıştır.

Bulutsunun Sayısallaştırılmış Gökyüzü Tarayıcısı 2 ile üretilmiş fotoğrafı (NASA, ESA, Digitized Sky Survey 2).

Kabarcık bulutsusu tam adına layık bir şekle, neredeyse mükemmel bir simetriye sahiptir. Görüntü merkezinin hemen solunda göze çarpan parlak yıldız, çevresindeki mavimsi kabarcıklarla yıldız rüzgârı adı verilen güçlü gaz akışının sonuçlarını göstermektedir. 10-20 Güneş kütlesindeki SAO 20575 adlı yıldızın yaydığı rüzgârlar çevresindeki basınçla etkileşerek kabarcıklar oluşturur.

Yoğun morötesi ışımaya sahip yıldızı çevreleyen dev moleküler bulut, balonun genişlemesini frenler. On ışık yılı çapındaki küre, yıldızın sürekli basınç uygulaması nedeniyle büyür, hem de saatte 100.000 km’den fazla bir hızla.

Balon simetri bir yapı göstermesine karşılık, bulutsunun nedeni olan yıldız merkezde değildir. O zaman nasıl oluyor da böylesi simetrik bir bulutsu oluşabiliyor? Gökbilimciler henüz bu sorunun yanıtını bulabilmiş değil.

Görüntüde dikkatlerden kaçmayan bir olgu daha vardır: yıldızın sağındaki kuyrukluyıldız kıvamındaki karmaşık bir sistem. Güneş Sistemi boyutlarında ve yıldızın aydınlattığı büyük kaçış kuyrukları ile toz hilal şekilli kürecikler oluşturmaktadır. Bulutsuya bir bütün olarak bakan gökbilimciler, bundan daha karmaşık sistemlerin geometrisini ve dinamiklerini daha iyi anlamaktadır.

Hubble 26 yıl içindeki herhangi bir zamanda olduğu gibi yine bir fotoğraftan daha fazlasını bizlere sunmaktadır.


Hubble/ESA


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*