16 Nisan 2018

Hubble Yeni Bir Gökada Kümesi Keşfetti

Hubble teleskopu koyu karanlıkta kendini göstermeye çalışan büyük bir gökada kümesi keşfetti. Kümeye şimdilik bir isim verilmedi ama kod adı, PLCK G308.3-20.2.

Hubble’ın keşfettiği gökada kümesi. (ESA/Hubble & NASA, RELICS)

Gökada kümeleri kütle çekim kuvvetinin etkisiyle bir arada duran binlerce gökadadan oluşur. 1980’lerde üst kümelerin keşfine kadar uzun bir süre evrendeki en büyük yapılar olarak değerlendirildi. Üst kümeler, yüzlerce gökada kümesi ve grupları içerip yüz milyonlarca ışık yılı kadar uzunlukta olabilirler. Bununla birlikte gökada kümeleriyle üst kümeleri ayıran bariz bir özellik vardır: üst kümeler kütle çekim nedeniyle bir arada durmaz. Kütle çekiminin bir arada tuttuğu en büyük yapı gökada kümeleridir. Kütle çekim kuvveti göz önünde tutulursa, gökada kümeleri evrendeki en büyük yapılardır denebilir.

Gökada kümelerinin en ilginç özelliklerinden biri ise kümeyi oluşturan ilk gökadalar arasındaki boşluklarda gözlenen hareketlerdir (iç küme, intracluster-ICM). Bu alanlardaki yüksek sıcaklıklar nedeniyle küçük kümelenmeler oluşur. Bu ise ICM’nin aşırı ısınan bir plazmadan oluştuğunu gösterir. Kümedeki en parlak X-ışını yayan madde ICM’de yer alır. Bununla birlikte bir gökada kümesindeki kütlenin büyük bir kısmı karanlık madde formundadır. Plazmadan farklı olarak karanlık madde protonlar, nötronlar ve elektronlar gibi sıradan parçacıklardan oluşmaz. Evrenin %80’inin kütlesini oluşturduğu düşünülen bir maddedir ancak şimdiye kadar gözlenememiştir.

NASA/Goddard


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*

%d blogcu bunu beğendi: