26 Eylül 2014

Karadelik mi Dediniz? Yok Öyle Bir şey!

Holywood’un Star Trek filminde özel bir yere sahip olan karadelikler çok yoğun cisimler olup ışık dahil hiçbir şeyin kaçmasına izin vermezler. Ancak yeni bir çalışmaya göre karadelik diye bir cisim aslında yok.

Yukarıdaki birbirine zıt iki kuramı ele alan fizik profesörü Mersini-Houghton karadeliklerin olmadığını matematiksel olarak ispatladı. Çalışma, evrenin kökeni ve evrimi hakkındaki bilinenlerin de yeniden düşünülmesi anlamına geliyor.

blackhole

Bir gökada merkezindeki karadelikten yayılan ışımayı gösteren resim. Bildiğimiz anlamıyla karadeliklerin olmadığını söyleyen yeni çalışma çok tartışılacak gibi görünüyor (NASA/JPL-Caltech).

“Yaşadığım şoktan hâlâ kurtulamadım” diyor Mersini-Houghton ve ekliyor: “50 yıldır iki kuramın birleştirilmesi için uğraş veriliyordu ve şimdi bu konuda daha fazla düşünmek gerektiği ortaya çıktı.”

On yıllardır karadeliklerin büyük bir yıldızın kendi üzerine çöküp yoğunlaşmasıyla oluştuğu düşünülüyordu. Örneğin Dünya’yı leblebi boyutuna kadar küçültebilirseniz bir karadeliğe dönüşür. Yani buna göre olay ufku olarak bilinen zar tekilliği çevreler. Bu da böyle bir cisimden ışık dahi hiçbir şeyin kaçamayacağı anlamında gelir.

Karadelikleri ilginç kılan bir başka neden ise birbirine taban tabana zıt iki kurama sahip olmasıdır. Genellikle karadeliklerin oluşumu Einstein’ın Genel Görelilik Kuramı ile anlatılırken varlıkları kuantum fiziğine aykırıdır. Çünkü kuantum fiziğine göre bilgi yok olmaz. İşte bu paradoksu yok etmek ve iki zıt kuramı birleştirmek için yıllardır yoğun çaba veriliyordu.

1974 yılında Stephen Hawking karadeliklerin ışıma yaptığını göstermek için kuantum mekaniğinden yararlandı. O günden bu yana bilim insanları evrende gördükleri karadelik sayısını arttırdı ve bunların ışıma yaptıklarını gösterdiler.

Şimdi ise Mersini-Houghton tamamen farklı bir senaryoyu dile getirdi. Mersini-Houghton, bir yıldızın kendi kütle çekimi altında çökerek Hawking ışıması ürettiğine inanıyor. Ancak yaptığı çalışmaya göre karadelik dönüştüğü yıldızın kütlesine sahiptir. Yani karadeliğin yoğunlaşması sadece küçülmesiyle ilgilidir.

Ölmekte olan bir yıldız önce şişer ardından büyük bir patlamaya uğrayarak karadeliğe dönüşür. Bunun ardından tekillik ya da olay ufku oluşmaz. Buradaki açıklama çok basittir: Karadelik diye bir şey yoktur.

Karadeliklerin evrende var olup olmadığı deneysel kanıtlarla gösterilebilir. Mersini-Houghton’a göre o zamana kadar gökbilimciler bu matematiksel kanıta inanmak zorunda kalacaklar.

Birçok fizikçi ve gökbilimciye göre evren tekillikten Büyük Patlama (Big Bang) sonucunda genişlemeye başlamıştır. Tekillik diye bir şey olmadığını gösteren bu çalışmaya göre Büyük Patlama kuramı da gözden geçirilmeli.

“Fizikçiler kütle çekimi kuramı, kuantum mekaniği ile Einstein’ın Genel Görelilik İlkesini birleştirmek için yoğun çaba sarf ediyor. Biz iki kuramın rahatlıkla birleşeceğini gösterdik ve bu gerçekten büyük gelişme” diyor.

phys.org

http://arxiv.org/abs/arXiv:1409.1837


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*