24 Eylül 2012

Merak’ın Gözü Yerde Kamerası Gökte!

Jake Matijevic kayası. (NASA/JPL-Caltech)

Yeni Mars robotu Merak (Curiosity) hareketli kolunu sınamak için 2,5 m uzaklıktan futbol topu büyüklüğündeki bir kayayı inceleyecek.

Robot Bradbury Bölgesi’nde Glenelg adlı bir noktaya yakın konumda. Araç bugünlerde kayanın içeriğini anlamak amacıyla kolu üzerindeki kamerasından ve tayfölçerinden yararlanacak.

Merak’ın kolu üzerinde monte edilen Alfa Parçacık X-Işını Tayfölçeri, Lazerli Kimyasal Kamera Aleti ile kayayı inceleyecek.

Kayaya “Jake Matijevic” adı verildi. Jacob Matijevic Mars Bilim Laboratuarı olarak bilinen Merak’ın başmühendisiydi. Geçtiğimiz 20 Ağustos’ta 64 yaşındayken hayatını kaybeden Matijevic aynı zamanda Sojourner, Ruh (Spirit) ve Fırsat (Opportunity) araçlarının yapım aşamalarında da görev almıştı.

Merak altı gündür yol alıyor. Araç günde 22 ile 37 metre yol alıyor.

Bölgedeki ışıklı alanlar ile koyu renkli bantlar. (NASA/JPL-Caltech/MSSS)

NASA’nın Jet İticileri Laboratuarı’ndan Mars Bilim Laboratuarı Proje Müdürü Richard Cook: “Bu robot yüzeyde gezmesi için üretildi ve şimdiye kadar iyi ritim elde etti” diyor.

Ekip bir kayayı delerek, onun tozunu alıp araca ilk incelemesini yapması amacıyla Glenelg alanındaki bir kayayı gözüne kestirdi. Glenelg, hafif tozlu, daha tozlu ve kraterli olan üç ayrı bölgenin kesiştiği bir noktadır. Bu alışılmadık ortamdaki tozlu yapı gündüz aldığı ısıyı uzun gecelerde de koruyarak bölgenin fazla soğumamasını sağlıyor. Bu nedenle özel ilgiyi hak ediyor.

Mars Bilim Laboratuarı bilim ekibinden John Grotzinger: “Biz bu kökeni bilmediğimiz tozlu ve ince yapının ışıklı ve karanlıkta kalan koyu renkteki bantlarını inceleyeceğiz. Böylece küçük ölçekteki çeşitliliği araştırmak için önümüzde potansiyel bir hedef bulunuyor” diyor.

Araştırmacılar potansiyel hedefleri belirlemek amacıyla Merak üzerindeki Mast Kamerayı (Mastcam) kullanıyor. Kameradan gelen son görüntüler Glenelg bölgesindeki kayalar üzerindeki koyu çizgileri ortaya çıkardı. Kamera sadece zemini değil aynı zamanda gökyüzünü de izliyor.

Phobos’un gerçekleştirdiği Merak’ın kamerasıyla çektiği, iki dakika süren tutulmanın hareketli filmi. ( NASA/JPL-Caltech/MSSS)
Filmin tamamı için tıklayınız.

Merak iki gün Mastcam’ı ile iki Mars uydusu, Phobos ve Deimos’un Güneş’in önünden geçişini izledi. Bu geçiş gözlemleri uzun dönemli olarak uyduların yörünge değişikliklerini belirlemek için kullanılıyor. Daha önce de 2004 yılında Mars’a inen Mars gezginleri Ruh ve Fırsat’da zaman zaman bu tutulmaları izlemişti.

Texas Üniversitesi A&M Üniversitesi’nden Merak bilim ekibi üyesi Mark Lemmon: “Phobos Mars’a yavaşça yaklaşırken, Deimos ise yavaşça uzaklaşıyor. Bu gözlemler bize bu değişikliklerin hesaplamalarında görülen belirsizliklerin azaltılmasında yardımcı olacaktır” diyor.

Merak’ın son gözlemleri içine Phobos’un güneş diskini ötmesi de girdi. Bu belirsizliğe neden olan Mars’ın iç yapısı henüz net anlaşılmamıştır.

Phobos’un yörüngesine göre Mars’a yaklaşıp uzaklaşması Ay’ın Dünya’ya etkisi gibi gelgitler oluşturur. Phobos’un yörünge değişimleri de Mars’ın iç yapısı hakkında bilgi sağlamaktadır.

Merak önümüzdeki iki yıl boyunca Gale Krateri içindeki seçili noktaların mikrobik yaşam için elverişli olup olmadığına üzerinde 10 bilimsel aletle bakacak.

NASA-Mars Science Laboratory


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*