30 Ekim 2013

Olmaması Gereken Bir Gezegen

Varolması sürpriz bir gezegen: Kepler-78b. Bu gezegen yıldızına 1,5 milyon kilometre gibi çok yakın bir yörüngede ve sekiz buçuk saatlik yörünge dönemiyle dolanıyor. Gezegen oluşum kuramlarına göre ne yıldızına bu kadar yakın yerde oluşabilir, ne de başka bir yerde oluşup oraya taşınabilir.

Yıldızına sadace 1,5 milyon kilometre uzaktaki yörüngesinde sekiz buçuk saatte dolanan gezegen Kepler-78b’nin üç milyar yıl işçinde yokolacağı düşünülüyor. (David A. Aguilar (CfA))

Harvard-Smithsonian Astrofizik Merkezi’nden (CfA) David Latham: “Bu gezegen tam bir sır. Nasıl oluştuğunu ve niye bu kadar yakın dolandığını bilmiyoruz. Ancak birşeyden eminiz, bu sonsuza kadar süremez” diyor.

CfA’dan gökbilimci Dimitar Sasselov: “Kepler-78b’nin yıldızına bu kadar yakın dolanması aslında sonunu da hazırlıyor” diyor.

Gizemli Kepler-78b aslında Dünya büyüklüğünde ve benzer yoğunluğa sahiptir. 9200 kilometre çapında olan Kepler-78b Dünya’dan yaklaşık yüzde 20 daha büyük ve iki katı ağırlığındadır. Kepler-78b’nin bu özelliklere sahip olması demir ya da kaya yüzeye sahip olması gerektiğini akla getirir.

Kepler-78b’nin yörüngesi ise kuramcıların kafasını karıştırmaktadır. Gezegen sistemi oluştuğu dönemde genç yıldız şimdikinden daha büyüktü. Bu nedenle gezegenin, sistemin oluştuğu dönemde mevcut yörüngesinde oluşması olanaksızdır. Çünkü bu durumda yıldızın içinde oluşması gerekir.

“Gezegenler yıldızın içerisinde oluşamaz. Bugünkü yörüngesine sahip olması için dışarıda oluşup içeri doğru sürüklenmesi gerekir. Ama yıldızın özellikleri bu mantığa da ters geliyor. Gezegenin bu durumu gerçek bir muamma” diyor Sasselov.

Latham’a göre NASA’nın Kepler uzay aracı verileriyle tespit edilen

Kepler-78b ve Dünya’nın büyüklük ve kütlelerinin karşılaştırılması. (David A. Aguilar (CfA))

Kepler-78b yeni bir gezegen sınıfındadır. Bu dünya yıldızı çevresinde 12 saatten kısa bir sürede dolanıyor. Dünya büyüklüğünde olmasına karşılık oldukça küçük bir yörüngeye sahip. Kepler-78b yeni sınıfın kütlesi ölçülen ilk gezegenidir.

“Gezegen posterindeki yeni sınıfın ilki Kepler-78b’dir” diyor Latham.

Ekip La Palma’da bulunan Roque de los Muchachos Gözlemevi’nin HARPS-North olarak bilinen yüksek hassasiyetli tayfölçerini kullanarak Kepler-78b’yi gözledi. Daha sonra Keck Gözlemevi’ndeki tayfölçeriyle de bağımsız bir şekilde çalışarak verilerini kontrol ettiler. Her iki ölçümün birbirini desteklemesiyle sonucun güvenirliği artmış oldu.

Kepler-78b bir bakıma hapsolmuş bir gezegen. Kütleçekimindeki dengesizlik yıldıza yakınlaşıp uzaklaşmasına (gel-git) neden olmaktadır. Yıldızına ise her geçen yıl biraz daha yaklaşmaktadır. Kuramcılar gezegenin üç milyar yıl içinde yok olacağını düşünüyor.

Güneş Sistemimizde de geçmişte Kepler-78b gibi bir gezegen varolmuş olabilir. Yokolduktan sonra geride herhangi bir iz bırakmayacağından varlığıyla ilgili bir şey de söylenemez.

Kuğu takımyıldızında yeralan ve 400 ışık yılı uzaklıktaki Kepler-78b gezegeni güneş benzeri G sınıfı bir yıldızın çevresinde dolanmaktadır.

CfA


Bu yayında 1 Yorum
  1. Fehmi Bucakhan dedi ki:

    Kepler 78-B Gezegeninin fiziksel özelliklerine,yıldızına yakınlığına, ve dönme periyoduna bakıldığında gerçekten çok sıra dışı bir gezegen…bunu doğru olarak kabul edersek ki etmek durumndayız o zaman bilinen Gezegen oluşum kuramlarına uymadığını görüyoruz…şimdi burada bir garip durum oluşuyor….bilinen gezgen oluşum teorileri bu tür gezegenlerin oluşumunu açıklayamıyor…o zaman elimizdeki teorileri tekrar gözden geçirmemiz gerekiyor ya bir eksiklik var yada teoriler özünde yanlış….ama şöylede bir durum var fizik kuralları evrenin her yerinde aynı olması gerekir….bu durum nasıl açıklayacağız

Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*