30 Kasım 2009

Titan’ın Çöl ve Göl Kutupları

Satürn’ün en büyük uydusu olan Titan’daki metan gazının kuzey ve güney yarıküre üzerindeki dengesiz bir şekilde dağılmış bulunuyor.  Gökbilimciler bu durumu uyduda Dünya’dakine benzer bir iklim değişimi olduğunu belirterek açıklıyor. NASA’nın Cassini aracı 2004’ten bu yana Satürn Sistemi hakkında bilgi topluyor. Özellikle de Titan ile ilgileniyor. Titan’ın kuzey yarıküresinde güney yarıküresine göre 20 kat daha fazla metan gazı bulunduğunu da, Cassini’nin SAR kısa adlı radarı belirledi. SAR verilerinde kuzeydeki göllerin bulunduğu kimi bölgelerin yavaş yavaş dolduğu da gözlenmiş. Güney yarıküredeki sıvının bir şekilde kuzey yarıküreye de sızmış olabileceği düşünülen kuramlardan birisi.

Satürn’ün Güneş çevresindeki dolanımı 29.5 yıl sürer. Bu da dünya zamanına göre Titan’ın bir yarı küresinde 15 yıl kış 15 yıl yaz yaşayacağı anlamına gelir. Bir yarı kürede kış yaşanırken diğerinde yaz mevsimi yaşanacaktır. Mevsimlik değişime göre bir yarı kürede fazla buharlaşmadan dolayı kuruma gerçekleşirken diğerinde ise tersi durum söz konusu olacaktır. Tıpkı Dünya’da olduğu gibi. Bu düşünceye göre yaz yaşayan yarıkürede göllerin derinliği her yıl bir metre azalması gerekiyor. Titan’ın gölleri ortalama birkaç yüz metredir.

Ancak bu çözüm yeterli değil. Çünkü Titan’ın kuzey yarıküresindeki göllerin sayısı güney yarı küreye göre daha fazladır. Çözüm Satürn’ün Güneş çevresinde yörüngesinde mi yatıyor?

Satürn’ün yörüngesi de Dünya ve diğer gezegenlerin yörüngesi gibi tam bir daire değildir. Biraz eliptiktir. Bundan dolayı da Titan’ın güney yarı küresindeki yaz mevsimi, kuzey yarı küreye göre %12 daha fazla sürer. Sonuçta kuzeyde yazlar daha uzun, güneyde ise daha kısa ancak çok daha sert geçer.  Bu da yarı kürelerdeki metan buharlaşmalarını etkiler. Kuzeyden güneye veya güneyden kuzeye eşit değerde buharlaşma hareketliliği bu nedenle olmayacaktır.

Astronomi Diyarı Notu: Yalnız Dünya üzerinde değil, Güneş Sistemi içindeki yapılarda da iklimsel değişimler olduğu anlaşılıyor. Bir süre önce Mars’ın bir zamanlar mavi bir gezegen olduğuna ilişkin bir çalışma yapıldığını yayınlamıştık. Gezegenlerin geçirdiği değişimler her yerde aynı olduğuna göre -her ne kadar atmosferi şu an yetersiz kalsa da- Mars’ın bir süre sonra Dünya gibi yaşamı barındırabilecek bir yapıya kavuşacağı düşünülebilir mi (tersini düşünmek istemem!)?

Ya da aynı durumu Titan için düşünebilir miyiz?

Kaynak:

Science Daily

Cassini


Bu yayında 2 Yorum
  1. europa dedi ki:

    diğer gezegenlerdede yaşanılabilirlik olasılığı artar,canlı ömrü uzar,ve belkide başka bir türü gözlemleyen ilk uygarlık biz oluruz bunun dışında ?

  2. tugay okumuş dedi ki:

    mars eğer dediğiniz gibi barınacak bir yer olursa ne gibi değişikliller olabilir evrende?

Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*