Yıldızın Dansı Einstein’ı Haklı Çıkardı

ESO’nun Çok Büyük Teleskopu (VLT) ile yapılan gözlemler Samanyolu’nun merkezindeki karadeliğin etrafında dolanan bir yıldızın tıpkı Einstein’ın genel görelilik teorisinin tahmin ettiği şekilde hareket ettiğini ortaya çıkardı. Yörüngesi Newton’un çekim teorisi ile tahmin edildiği gibi bir elips değil, rozete benzer şekildedir. Bu çok sonra elde edilmiş olan sonuç neredeyse 30 yıldır arttırılan hassas ölçümlerin bir …

Gökada Merkezinde Tuhaf Cisimler

Gökada merkezimizdeki Yay A* adlı süper kütleli karadeliğin yakınında yeni tuhaf nesneler grubu keşfedildi. Cisimlerin gaz gibi göründüğü ancak yıldız gibi davrandığı belirtiliyor. Keşfedilen yeni cisimler çoğu zaman kompakt görünmesine karşılık yörüngeleri onları karadeliğe en yakın konuma getirdiğinde gerilirler. Bu yörüngelerin 100 ile 1000 yıl içinde değişeceği öngörülüyor. Los Angeles Kaliforniya Üniversitesi (UCLA) Astrofizik Bölümünden …

Dev Karadeliği Saran Toz Diski

Bir karadeliğin çevresinde neler olmaktadır? Karadeliğin çevresindeki bir madde diski ile karadelik arasında gerçekleşen olayların fiziği nasıl tanımlanabilir? Bu ve benzer soruların yanıtları henüz yok. Evrende hakkında en az bilgimizin olduğu cisimlerin başında karadelikler gelmektedir. Bilinmezlik her zaman dikkat çekicidir, cazibelidir. Bu nedenle de karadelikler üzerine birçok doğru ya da yanlış bilgilerle karşılaşılır. İnsan beyni …

Gökadamızın Merkezi

Hubble, gökadamızın derinliklerine bir göz atarak yarım milyondan fazla yıldızı bir karede görüntüledi. Ön plandaki birkaç mavi yıldızın dışında gördüğünüz tüm yıldızlar gökada merkezi civarındadır ve bu büyük kütleli yıldızlar gökadanın en yoğun yıldız kümelerini oluşturur. Görüntünün merkezinde her zamanki gibi kendini göstermeyen süper kütleli karadelik yatmaktadır. Güneş’ten 27.000 ışık yılı uzaklıktaki Samanyolu’nun merkezi oldukça …

Yay A* ve G2 İlişkisi

Yörüngedeki üç X-ışını uzay teleskopu ile yapılan düzenli gözlemler Samanyolu’nun merkezindeki, genelde sessiz duran dev karadelikten yayılan X-ışınlarının arttığını gösterdi. Bilim insanlarınca düzenli izleme olmadan normal seyrinde gibi görülecek bu artışın yakın zamanda gerçekleşen geçişle ilgisinin olup olmadığı tartışılıyor. Gökbilimciler son 15 yılda NASA’nın Swift ve Chandra X-Işını Gözlemevi ile ESA’nın XMM-Newton Gözlemevi’nin yardımıyla Samanyolu’nun …

Samanyolu Merkezindeki Kargaşa

ESA’nın XMM-Newton X-Işını Gözlemevi, Samanyolu merkezinde bulunan, ölü yıldızı çevreleyen gazın güçlü hareketliliğini gösteren süreçleri ortaya koydu. Görüntüdeki parlak noktasal kaynaklar, ikili yıldız sistemlerden ömrünün sonuna ulaşmış kompakt ve yoğun yıldızların bıraktığı izlerdir. Eşinden madde çalan yıldız yoğunlaşıp sonunda X-ışınları yayarak parlaklaşır. Gökadamızın merkezi bölgesinde bazıları yaklaşık bin ışık yılı genişlikteki genç yıldızlardan kurulu yıldız …

Samanyolu Merkezinde Büyük Patlama

Gökbilimciler Samanyolu merkezindeki süper kütleli karadelikte büyük X-ışını patlaması tespit etti. NASA’nın Chandra X-ışını Gözlemevi’nin fark ettiği olay, karadeliğin davranışını ve çevresindeki yapı hakkında soru işaretlerine neden olmaktadır. Yay A* (ingilizce kısaltması Sgr A*) olarak bilinen Samanyolu merkezindeki süper kütleli karadelik yaklaşık 4,5 milyon güneş kütlelidir. Gökbilimciler Yay A* yakınında G2 adlı bir gaz bulutu …

Samanyolu Merkezinden Yayılan Enerjik Jetler

Yeni gözlemler Samanyolu’nun süper kütleli karadeliğinden dışarı fışkıran yüksek enerjili parçacık jetlerin varlığını ortaya çıkardı. Gözlenen jet NSF Çok Büyük Dizi (VLA) ile radyo verileri ve Chandra X-Işını Gözlemevi ile X-ışınları verilerinin birleştirilmesiyle elde edildi. Birleşik görüntüde mavi VLA’nın radyo verilerini ve mor renk Chandra’nın X-ışını verilerini göstermektedir. Buna ek olarak başka bir şok dalgası …

Karadeliğimiz Yemek Seçiyor!

Samanyolu merkezindeki süper kütleli karadelik Yay A* (Sgr A*) bu görüntüde ortaya çıkıyor. Gökbilimciler Sgr A* çevresindeki gazın neden olağanüstü soluk göründüğünü anlamak için Chandra X-Işını Gözlemevi’nin X-ışını verileriyle önemli bir adım attı. Büyük görüntüdeki mavi renk Chandra ile X-ışını verileri, kırmızı ve sarı renkler Hubble Uzay Teleskopu’nun kızılötesi verileriyle oluşmuştur. Buna ek olarak yarım …

Dev Karadeliğin Menüsü: Sıcak Gaz!

ESA’nın Hershel Uzay Gözlemevi Samanyolu Gökadası’nın merkezinde gizlenen süper kütleli karadeliğe doğru düşen şaşırtacak kadar çok miktardaki sıcak gaz molekülleriyle ilgili gözlemler yaptı. Yay takımyıldızı üzerindeki bölgede yer aldığından adına Yay A* (Sgr A*) denilen karadelik yakınımızdaki radyo kaynağıdır. 26.000 ışık yılı uzaklıktaki karadelik yaklaşık 4 milyon güneş kütlesindedir. Merkezinde aktif karadelik olan başka bir …