26 Şubat 2014

Andromeda’nın Cücelerindeki Çarpışma İzleri

Andromeda Gökadası birçok küçük uydu gökadayla çevrilidir. Gökbilimciler Andromeda II adlı cüce gökadaya yıldız akışı olduğunu belirledi. Bu hareketlilik cüce gökadanın geçmişte yaşanan bir birleşmenin kalıntısı olduğu anlamına geliyor. Daha önce bu tür küçük iki gökada arasında birleşme görülmemişti. Niels Bohr Enstitüsü’ndeki araştırmacıların ulaştığı sonuç bilimsel dergi olan Nature’de yayınlandı.

Andromeda

Kozmik komşumuz Andromeda Gökadası.

Erken evrendeki gökadalar küçüktü ve mevcut kurama göre bu bebek gökadalar komşularıyla birleşerek giderek büyüdüler. Büyükler yine çarpıştı ve daha da büyüdü. Büyük gökadaların çekimiyle küçük gökadalar onlara katıldı ve günümüz modern dev gökadaları oluştu.

Ancak bazı küçük gökadalar ‘yenilmekten’ kurtuldu ve büyük gökadaların çevresindeki yörüngelerinde kaldılar. Gökadamızın kozmik komşusu olan andromeda yaklaşık 2,3 milyon ışık yılı uzaklıktadır. Tıpkı Samanyolu gibi Andromeda’da sarmal bir gökadadır.

Merkezde Andromeda’nın yeraldığı bu görsel 600.000 ışık yıl uzunluğundaki bir alanı gösterir. Andromeda II cüce gökadasının da yeraldığı resimde Andromeda’nın birçok cüce gökadası olduğu görülüyor.

Küçük Gökadalar Sürüsü

Andromeda -gökbilimcilerin saydığı kadarıyla- 20 küçük gökadayla çevrildir. Bunlar Andromeda I, II, III, IV,… gibi adlarla anılırlar. Niels Bohr Enstitüsü’ndeki Karanlık Kozmoloji Merkezi’ndeki araştırmacılar bunlardan Andromeda II’nin yıldız ölçümlerini yaptılar ve şaşırtıcı bir sonuca ulaştılar.

Niels Bohr Enstitüsü’nden Nicola C. Amorisco: “Bir cüce gökadanın yıldızları rastgele hareket eder ama Andromeda II için durum böyle değil. Özellikle bazı yıldızların diğerlerinden farklı bir şekilde hareket ettiğini gördük. Bu yıldızlar neredeyse tam bir çember şeklinde gökada merkezi çevresinde dolanıyor” diyor.

Kozmik Çarpışmalar

Andromeda II ve çevresinin ele alındığı bu görselde mavi noktalı yıldızlar gökadaya doğru akın ediyor. İçi boş mavi çemberli yıldızlar ise çarpışma artıklarıdır.

Cüce gökada Andromeda II oldukça küçüktür -Samanyolu’nun yüzde biri kadar-. Gökada merkezi çevresinde dolanan yıldızlar eski yıldızlardır ve bunların özelliklerinin anlaşılması geçmişte yaşanılan kozmik olay hakkında bilgi verebilir.

Günümüzde ender olsa da böylesi küçük gökadaların birleşerek büyümesi sürmektedir ve şimdiye kadar böyle bir olay gözlenmemişti. Andromeda II ile birlikte gökbilimciler bilinen ilk ve en iyi örneğe de kavuşmuş oldular.

Niels Bohr Institute


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*