22 Temmuz 2016

İlk Kez Karasal Bir Gezegenin Atmosferi Çalışıldı

Hubble uzay teleskopu bu sefer hedefini ötegezegenlerin atmosferleri olarak belirledi. Yeni çalışmada Dünya büyüklüğündeki gezegenlerin atmosferleri için tarama yapıldı ve yaşam olma şansını arttıran çeşitli ipuçları üretildi.

40 ışık yılı uzağımızdaki Trappist-1b ve Trappist-1c karasal gezegenlerinin atmosferlerinde hidrojenin egemen olmadığını keşfetti.

Trappist-1 yıldızındaki iki gezegenin aynı anda geçiş yapması önemli bir araştırmanın başlamasına neden oldu

Trappist-1 yıldızındaki iki gezegenin aynı anda geçiş yapması önemli bir araştırmanın başlamasına neden oldu

Baltimore’daki Maryland Uzay Teleskopu Bilim Enstitüsünden (STScI) Nikole Lewis: “Hidrojen ve helyumun az olması bu gezegenlerdeki yaşam olasılığını arttırmaktadır. Eğer atmosferleri hidrojen-helyumun egemenliği ile kurulmuş olsaydı yaşamı barındıracak potansiyele sahip olamazlar” diyor.

Gezegenlerin atmosfer bileşenlerini belirlemek için Hubble’ın Geniş Alan Kamerası 3 ile alınan yakın kızılötesi ışıktan yararlanıldı. Bu ışığın çözülerek atmosferin kimyasal özellikleri için tayfölçer kullanıldı. Atmosferin hangi bileşenlerden oluştuğunun anlaşılması için daha uzun süreli gözlem gerekse de, ilk etapta hidrojen ve helyumun az olması araştırmacıları heyecanlandırmaya yetti.

Trappist-1 Sistemi ile Güneş-Merkür yörüngesinin karşılaştırılması. Trappist-1 yıldızında şimdiye kadar üç gezegen olduğu belirlendi (NASA, ESA, and A. Feild (STScI)).

NASA Genel Merkezinden Geoff Yoder: “Bu gözlemler gezegenlerin Dünya gibi kayalık ve hayatı destekleyecek yapıda olup olmadığı gibi önemli noktaların açığa çıkmasını sağlayacak umut verici bir adımdır” diyor.

Gezegenler, Kova takımyıldızında ve en az 500 milyon yıl yaşındaki kırmızı cüce yıldızın çevresinde dolanıyor. Bu gezegenler 2015 yılında ESO’nun Şili’deki Belçika’nın kontrol ettiği kısaca TRAPPIST olarak bilinen (TRAnsiting Planets and PlanetesImals Small Telescope) gözlem aracı ile keşfedilmişti.

Gezegenlerin yıldızları çevresindeki yörünge dönemleri ise TRAPPIST-1b için 1,5 gün ve TRAPPIST-1c için 2,4 gündür. Gezegenler yıldızlarına Dünya-Güneş uzaklığının 20 ile 100 katı daha yakındırlar. Ancak yıldızın küçük olması nedeniyle gezegenlerin biri ya da muhtemelen her ikisi de ılık bölgede yer almaktadır. Yani gezegenlerde bir havuza atlayıp serinleme olanağınız olabilir.

Gökbilimciler için 4 Mayıs şanslı bir gündü. Çünkü yıldızın gezegenleri o gün geçiş yaparak atmosferlerinden süzülen ışığı dünyaya iletti. Her iki yılda bir meydana gelen bu çift geçiş, atmosferlerin özelliklerini ortaya çıkaracak birleşik sinyalin oluşmasını sağladı.

Araştırmacılar hidrojen ağırlıklı ince atmosferleri ve Dünya ile Venüs gibi ağır elementlerden oluşmuş atmosferleri Hubble ile izlemeyi sürdürüyor.

JWST ve Hubble'ın aynaları.

JWST ve Hubble’ın aynaları.

NASA’nın Goddard Uzay Uçuş Merkezinden Hannah Wakeford: “Daha fazla veri ile belki de derinlerdeki metan ve suyun izine rastlayabiliriz” diyor.

Gelecekte göreve başlayacak olan NASA’nın James Webb uzay teleskopu da dâhil olmak üzere gelişmiş teleskoplarla atmosferlerdeki potansiyel biyoimzalar, örneğin karbondioksit, su buharı, metan gibi karmaşık yapıları gözleyebileceğiz. Webb, yaşam değerlendirmesi gezegenin sıcaklığı ve yüzey basıncını ana etken alarak değerlendirir.

Bu gezegenler, 1000’den fazla kırmızı cüce yıldızı tarayan Ultra Soğuk Yıldızlar (SPECULOOS) araştırması kapsamında elde edilen verilerin % 15’i taranarak keşfedilmişti.

“Dünya büyüklüğündeki gezegenlerin ayrıntılı olarak incelenmesi ve yaşama uygun olup olmadıklarının anlaşılmasında bu dünyalar referans alınabilir. Hubble ile bu dünyaları keşfedip, Webb ile ayrıntılarına ulaşılabilir” diyor Wit.

Hubble


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*