12 Aralık 2010

Eskiden Suyla Dolu Olan Mars Krateri

Avrupa Uzay Ajansı’nın (ESA) Mars Express uzay aracından alınan görüntüde çarpışma sonrasında oluşan küçük bir kraterde geçmişte su olduğu ve gezegende sert rüzgarların estiği yönünde kanıtları gösterdi.

Schiaparelli krateri olarak bilinen krater Mars ekvatorunun doğusundaki 460 km’lik Terra Meridiani havzasında bulunuyor. Krater adını İtalyan gökbilimci Giovanni Schiaparelli (1835-1910)’den almıştır. Schiaparelli daha çok Merkür ve Venüs ile ilgilenmesine karşılık yaptığı Mars gözlemleriyle ün kazanmıştır.

1877 yılında Mars’ın Dünya’ya yakın konumda bulunduğu sırada Schiaparelli Mars’ı gözleyerek harita çizmeye çalıştı. Bu sırada gezegenin koyu kırmızı yüzeyinde bulunan birkaç düz ve karanlık çizgiyi fark etti. Bunları doğal olarak oluşmuş su kanalları olarak yorumlayarak bunları tanımlamak için İtalyanca ‘canali’ kelimesini kullandı.

Görüntüde yükseklik farklılıklarını görmek için renklendirilmiştir. Yüksekten alçak noktalara doğru gri renkten maviye doğru renklendirilmiştir. (ESA/DLR/FU Berlin (G. Neukum))

Ancak diğer gökbilimciler bunların suni sulama kanalları, birkaç gökbilimci de ulaşım yolları olduğunu ve akıllı Marslılar tarafından yapılmış olabileceğini ileri sürdüler.

Artık biliyoruz ki Schiaparelli haklıydı. Bir farkla: elindeki küçük teleskopla bunların suyla dolu kanlar olduğunu belirtmişti. Yine de bu kanalların bir zamanlar suyla dolu olduğuna ilişkin kesin bir kanıtımız yok.

15 Temmuz 2010’da Mars Express bölgenin yüksek çözünürlükteki görüntülerini yolladı.

Görüntü havzanın kuzeybatısındaki kraterin içini ve çevresindeki dağlık bölgenin küçük bir kısmını gösteriyor. Kraterde bir zamanlar bulunan suyla ilişkin kanıtlar ise kraterin dibindeki koyu çökeltiden anlaşılıyor.

42 km çaplı Schiaparelli kraterindeki küçük kraterler. (ESA/DLR/FU Berlin (G. Neukum))

Schiaparelli’nin içi çarpışma etkisiyle yukarı doğru püskürdü ve jeolojik zaman sürecinde zamanla akan lav ve su nedeniyle düz bir ovayı oluşturdu. Krater boyunca görülen küçük kraterler ise kısmen suyun altında oluştu.

Küçük kraterlerin içindeki çökelti benzeri yapı bu bölgede bir zamanlar su olduğunu gösteriyor. Kraterlerin kenarlarındaki duvarlar ise rüzgarların etkisiyle zaman içerisinde oluşmuştur.

Kaynak: ESA


Bu yayında 2 Yorum
  1. ASİ RAPÇİ dedi ki:

    sizinde dediğiniz gibi geçmişte sıvı su vardı.şimdilik bu suyun büyük bir kısmı buz halinde marsın kutuplarında.en can alıcı soru peki marsa ne oldu??

  2. Erol Kethüda dedi ki:

    Mars’ta geçmişte var olan su,orada yaşamın da var olduğu tezini güçlendiriyor.

Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*