8 Haziran 2016

Evrendeki Hayat İlk Karbon Gezegenlerde Başlamış Olabilir

Dünyamız kabaca kaya ve suyun şekillendirdiği ince katman ile demir çekirdekten oluşur. Ancak oluşurken şimdikine hiç de benzemeyen bir gezegendi. Evrende çok farklı çeşitlilikte gezegenler olduğunu biliyoruz. Yeni bir araştırma karbon temelli gezegenler arasında çoğunlukla grafit, karbür ve elmastan oluşanların olabileceğini gösterdi. Gökbilimciler şimdi gökyüzünde bu ender rastlanan gezegenleri arıyor.

karbon_otegezegen

Karbonca zengin ancak metalce fakir olan CEMP adı verilen yıldızların çevresindeki karbon gezegenlerde yaşam olabilir. Bu tür yıldızlar erken evrenin yaşlı yıldızlarıdır ve bu açıdan yaşam barındırıyorlarsa evrendeki ilk yaşam formlarını saklıyor olabilirler (Christine Pulliam (CfA). Sun image: NASA/SDO).

Harvard Üniversitesi’nden yüksek lisans öğrencisi Natalie Mashian: “Bu çalışma Güneş Sistemi’ndeki gibi diğer yıldızlarda da karbon temelli gezegenler olabileceğine işaret ediyor” diyor.

“Elimizde karbon temelli ve iyi bildiğimiz bir gezegen var, Dünyamız. Bunun gibi evrende daha başka yerlerde benzer gezegenler olabilir. Bir tane var, dahası da olabilir” diyerek ekliyor.

İlkel evren çoğunlukla hidrojen ve helyumdan oluşmaktaydı ve bildiğimiz yaşamın temeli olan karbon gibi karmaşık moleküller ortada yoktu. Süpernova patlamalarıyla hayatlarını sona erdiren ilk yıldızların ardından ikinci nesil yıldız ve gezegenler oluşarak günümüz evrenindeki karmaşık moleküller ortaya çıktı.

Mashian ile tez danışmanı Avi Loeb karbonca zengin ancak metal fakiri yıldızları ya da diğer deyişle CEMP yıldızları taradı. Bu yıldızlar ağır metallerin örneğin demirin Güneş’teki gibi yüz binde biri kadar olduğu eski yapılardır.

“Bu yıldızlar genç evrenin fosilleridir. Onları inceleyerek evrende yaşamın olası olduğu gezegenlere ulaşabiliriz” diyor Loeb.

Güneş ile karşılaştırıldığında CEMP yıldızların yaşları nedeniyle demir ve diğer ağır elementler eksik olmasına karşılık beklenenden daha fazla karbon barındırmaktadırlar. Karbon tozu tanelerinin bir araya gelerek gezegen oluşturması bu tür gezegenlerin bol miktarda olmasını engeller.

Elbette bu gezegenler Dünya’dan çok daha farklı yapıda olabilir. Kütleleri ve fiziksel boyutları benzer olacaktır. Ancak bu gezegenler atmosferleri çoğunlukla karbon monoksit ya da metan gibi gazlarla oluşmuş olabilir.

Mashian ve Loeb, CEMP yıldızlarının çevresindeki karbon içerikli gezegenlerin var olduğu ve bunların geçiş yöntemiyle bulunabileceği konusunda çok ümitliler.

CfA


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*