12 Aralık 2009

Iapetus’un Farklı Görüntüsünün Nedeni

Iapetusun farklı görünen iki yarısı. Yüzeyin bir kısmı beyaz görünürken diğer yüzey siyah görünüyor. (Cassini)

Iapetus’un farklı görünen iki yarısı. Yüzeyin bir kısmı beyaz görünürken diğer yüzey siyah görünüyor. (Cassini)

Iapetus Satürn’ün en garip görünüşlü uydusu olarak bilinir. Uydu bu ünvana bir yüzünün kar gibi beyaz, diğer yüzünün ise kömür kadar siyah görünmesiyle kavuşmuştur. Şimdi ise uydunun neden böyle garip bir görüntüsü olduğu biliniyor.

2004 yılından bu yana Satürn yörüngesinde dolanan Cassini-Huygens uzay aracından alınan görüntülerle uydunun neden böyle tuhaf göründüğü araştırıldı. Çoğu gökbilimcinin inanmak istemediği bir kuram bile ortaya atıldı: Iapetus erken evrende oluşmuş olabilirdi.

Prof. Joseph A. Burns’a göre bu karşılaşılan en şaşırtıcı ve temel bir soru değildi. Ama yine de gökbilimcilerin şaşırmasına neden olan bir soruydu: Iepetus’un iki yüzeyi neden bu kadar farklıydı?

Günümüzden 30 yıl önce Voyager ile Iapetus’un yüzeyinin böylesine garip olduğu doğrulanmıştı. Acaba bu kara-beyaz yüzeyler bir ışık oyunu muydu? Üstelik terslik bir tane değildi. Phoebe adlı başka bir Satürn uydusunun ters yönde dolandığı bulundu.

Geçtiğimiz Ekim ayında tüm bu sırların yanıtı açığa çıktı. Satürn’ün bilinmeyen dev bir halkası bulunuyordu. Bilinen Satürn sistemi’nden 10 000 kat daha büyük bir alana yayılmış olan halka Iapetus’un yakınından başlıyordu. Phoebe uydusu ise bu halkanın ortasında kalıyordu.

Halkanın keşfiyle birlikte Iapetus’un neden böyle iki farklı yüzeyi varmış gibi göründüğünün nedeni de bulunmuş oldu: siyah yüzeyin nedeni halkanın gölgesiydi.

Iapetus’un siyah yarısında beliren küçük parlak noktalar ise kraterlerde saklı kalmış buzlu yüzeylerdir. Görüntülerde yüzey oldukça farklı bir yapısı varmış gibi görünüyor. Çünkü yüzeydeki buz yapısı ve üstünü örten toz ile kraterler ışığın farklı yansımasına neden oluyor. Bu da uydunun benekli bir yüzeyi varmış izlenimi vermektedir.

Kaynak: Science Daily


Bu yayında 3 Yorum
  1. mesut dedi ki:

    en sevdigim gezegendir satürn. bunca arastırma oldu ama hala hakkında cok bilinmeyen seyler oldugunu düsünüyorum..gercekten bu sekil cok ilginç

  2. europa dedi ki:

    bu konudan haberdar değildim,daha öncede bu konuya yer verilmiş sitede,
    gerekli bilgileri bulabiliyorum şuan ilgili yerlerde.
    teşekkürler:)

  3. europa dedi ki:

    hocam,
    bu konuyu biraz daha açmanız mümkünmüdür ?gerçekten şaşırdım… bu keşfedilen halka bilinen satürn halkasından farklımı yapı olarak ? bugüne kadar farkedilmemesinin sebebi geniş bir alana yayılmasımıdır ? aslında şuan bu halka gözlemlenemiyor da sadece etkilerinden ortaya çıkan sonuç mu bu ?

Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*