12 Mart 2013

Merak: Mars’ın Geçmişi Mikrobik Yaşama Uygun

Merak’ın kayayı deldikten sonra elde ettiği tozun görüntüsü. (NASA/JPL-Caltech/MSSS)

Merak’ın (Curiosity) bir süre önce bir kayayı delerek analiz ettiği sonuca göre Mars’ta daha önce mikrobik yaşam gerçekleşmiş olabilir.

Geçtiğimiz ay Mars’ın Gale Krateri yakınındaki eski bir dere yatağındaki bir tortul kayayı delen Merak’ın elde ettiği tozun bileşenlerini inceleyen bilimciler, tozun içinde yaşam için önemli olan kimyasal maddelerden bazılarının -kükürt, azot, hidrojen, oksijen, fosfor ve karbon- varlığını belirledi.

NASA Genel Merkezi’ndeki Mars Keşif Programı ekibinden Michael Meyer: “Bu görevin asıl amacı Mars’ta geçmişte yaşamın gerçekleşip gerçekleşmediğini sorusunun yanıtını aramaktı. Şimdi ise yanıtın ‘evet’ olduğunu biliyoruz” diyor.

Yaşam için gerekli maddelerin ipuçları ise Merak’ın üzerindeki Mars Örnek Analizi (Sample Analysis at Mars-SAM) ve Kimya ve Mineraloji (Chemistry and Mineralogy-CheMin) aletlerinden sağlandı. Mikroplar için gerekli kimyasal enerji ve diğer uygun koşulları sağlayan Sarısırt (Yellowknife) bölgesindeki antik nehir sistemi bir göl yatağıyla sonuçlanıyor. Kayadaki kil ve sülfat mineralleri ile diğer kimyasal maddelerden ince taneli çamurtaşı oluşur. Bu antik dönemde bölgede yer alan su, Mars’ta diğer bölgelerdekine göre sert, yüksek asitli veya çok tuzlu değildi.

İki Mars gezginin elde ettiği iki ayrı Mars kayasının karşılaştırılması. Soldaki Fırsat (Opportunity) sağdaki Merak’ın gözlediği kaya. (NASA/JPL-Caltech/Cornell/MSSS)

Merak’ın deldiği kaya ince taneli çamurtaşı nodülleri ve damarlarıyla birlikte ıslak bir dönemin varlığına işaret ediyor.

NASA’nın Ames Araştırma Merkezi’nden CheMin aleti sorumlusu David Blake: “Kil mineralleri bileşimin en az yüzde 20’sini oluşturuyor” diyor.

Bu kil mineralleri olivin gibi magmatik mineraller ile nispeten tatlı su tepkimesinin bir ürünüdür. Kil ile birlikte kalsiyum sülfatın bulunması toprağın nötr ve hafif alkalin olduğunu gösteriyor.

Bilimciler Dünya’nın birçok bölgesinde okside, az okside hatta hiç okside olmamış kimyasalların karışımlarının içinde mikrop yaşamını bulduğunda şaşırmıştı.

NASA’nın Goddard Uzay Uçuş Merkezi’nden Paul Mahaffy: “Örnekteki kimyasal malzemeler, sülfat ve enerji kaynağını işaret eden sülfür mikroorganizmaların varlığına işaret ediyor olabilir” diyor.

Pasadena Kaliforniya Teknoloji Enstitüsü Mars Bilim Laboratuarı bilimcisi John Grotzinger: “Merak önemli bir görev peşinde. Bu keşif gelecekte aracın çok daha heyecan verici keşiflerin habercisi olacağını hissediyorum” diyor.

JPL


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*