4 Haziran 2010

Mars’taki Karbonat Ne Anlama Geliyor?

2005’te Spirit’in keşfettiği ve adına Comanche denilen kayalar. Bu bölgede asit olmadığı için yaşam için elverişli bir ortama sahip olabilir. (NASA/JPL-Caltech/Cornell University)

NASA’nın Spirit Mars gezginiyle elde edilen, Mars’ın eskiden yaşam için elverişli olup olmadığına ilişkin 4 yıldır süren araştırma, yüzeydeki kayalardan elde edilen kanıtlarla devam ediyor.

Spirit ile 2005 yılının sonlarına doğru incelenen kayalarda yüksek yoğunlukta karbonat bulunmuş ve bunun ancak asitle çözünebileceği belirlenmişti. Eskiden Mars’ta olan suyun ise asidik olmadığı belirlendi.

NASA gezginin elde ettiği değerler Mars’ta eskiden su olduğunu ve yüzeyin asidik bir yapıda olduğunu gösterdi. Bu nedenle de yaşam için daha az elverişli koşulları taşıdığı belirlendi.

Cornell Üniversitesi’nden Steve Squyres: “Bu, Mars gezginlerinin elde ettiği en önemli keşiflerden biridir. Bir Mars kayasındaki çıkıntıda karşılaşılabilen karbonat, koşulların mevcut olduğu bir bölgede yaşamın ortaya çıkabileceğini söyler” diyor.

Spirit 2006’dan bu yana çalıştığı Home Plate adlı bir platosunun çevresinde bulduğu Comanche adı verilen bir kayadaki magnezyum, demir ve karbonatın hacminin dörtte birini kapladığını gördü. Bu ise karbonat olan diğer kayalara göre on kat daha yüksek bir yoğunluk demekti.

Spirit Ocak 2004’te indiği Mars yüzeyinde aldığı yolu veren grafik.

NASA’nın Houston’daki Johnson Uzay Merkezi’nden Dick Morris: “Üç tayfölçerle bu verileri inceledik. Aletler magnezyum ve karbonatın varlığını doğruladı” diyor.

Mars’taki karbonatın kaynağı yıllar boyunca arandı. Mars’taki sayısız kanallar gezegende bir zamanlar sıvı suyu saklayacak kadar ılık bir iklime sahip olduğunu gösterir. Bu da ancak gezegenin atmosferinin kalın olmasıyla mümkün olabilir. Bu da eskiden Mars’ın atmosferinde fazla miktarda karbondioksit gazının olduğunu gösteriyor.

Bu kadar karbondioksitin nereye gittiğini bulmak önemlidir. Gökbilimcilerin bir kısmı bu gazın uzaya savrulduğunu düşünür. Diğer kısmı ise bu karbondioksitin suyla birleşerek karbonatı oluşturduğunu ve bu nedenle atmosferde azaldığını söyler. 1990’larda gezegende karbonatın bol olacağı öngörüsü, kayalarda karbonata az rastlanmasıyla zayıfladı. Ancak yörünge keşif araçlarıyla gezegenin belli bir bölgesinde karbonatın bol olduğu birikintilere ve karbonat yataklarına rastlandı.

Kaynak: NASA/Spirit and Opportunity


Bu yayında 4 Yorum
  1. yalçın turan dedi ki:

    Ama Dünya’dan Mars’a varmak 7 ay; yani her bir deney için 7 ay beklemek lazım ve bu 7 ayda o canlıya çok iyi bakmak lazım bir de maddi değeri de düşünürsek şu an zor gibi görünüyor. Başta oksijen yok. Bizim canlılarımız hep oksijenle yaşamlarını devam ettiriyor ….

  2. savas tumer dedi ki:

    Acaba sprit veya diğer araçlar giderken yanlarına mars’ın ölümcül koşullarına en uzun süre dayanacak dünya canlıları alamazmı?Deneysiz fizik olmaz sözü acaba önemsenmiyormu?Acaba araçlar daha verimli olarak gönderilecek calı organizmaları marsa ne derece uyum sağladığını gözlemlese şimdi çok daha yol kat etmiş olmazmıyız?

  3. Yalçın dedi ki:

    Anlamadığım nokta sipirit ölemedi mi? Bu haber geçmi ulaştı geçmi tercüme edildi acaba, sipirit in akıbeti hakkındada bilgi verilmemiş

    Bol Yıldızlı Geceler Dilerim

    • Spirit ölmedi. Sadece hareket edemiyor. Şu anda bulunduğu bölgede yeterli güneş ışığı alamadığı için sistemini kapattı o nedenle ileitişim sağlanamıyor. Yeterli enerjiyi alınca göreve tekrar devam edecek. Ama hareketli olarak değil. Haber ise Spirit’in geçmiş yıllarda elde ettiği verilerin değerlendirilmesiyle ilgili. Spirit’in durumu ile ilgili olarak en son Spirit Uykuya Daldı haberini yayınlamıştım.
      Sizin karıştırdığınız ise Anka Kuşu (Phoenix) aracı. Bu araç tamamen ölü durumda olduğu daha önce bildirilmişti.

Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*