16 Eylül 2012

Önemli Bir Gezegen Keşfi

İlk Kez Bir Kümede Güneş Benzeri Yıldız Çevresinde Dolanan Gezegen Bulundu.

100 yıldızdan oluşan 550 ışık yılı uzaklıktaki Arıkovanı açık yıldız kümesinde iki güneş benzeri yıldızın çevresinde dolanan gezegen bulundu. Keşifle birlikte ilk kez bir açık yıldız kümesindeki güneş benzeri yıldızların çevresinde gezegen olduğunu göründü. (NASA/JPL-Caltech)

Gökbilimciler bir yıldız kümesindeki güneş benzeri yıldızların çevresinde dolanan gezegenler olduğunu keşfetti. Veriler yıldızların yoğun olduğu bölgede gezegenlerin de oluşabileceğini gösteriyor. Gezegenler yaşanabilir olmamasına karşılık, öyle bir gezegende gökyüzünde görünen yıldız sayısı bizimkine oranla daha fazla olacaktır.

Bölgede şimdilik iki gezegene rastlandı. Bunlar da yıldızlarına çok yakın, çok sıcak iki süper dev gaz gezegen. Arıkovanı (Beehive) Kümesi olarak bilinen yıldız kümesinde merkezde toplanmış, yaklaşık 1000 dolayında güneş benzeri yıldız bulunuyor.

Arıkovanı açık kümesi dev bir gaz bulutunun doğurduğu yıldızlardan oluşur. Yıldızlar bu nedenle benzer kimyasal bileşenlere sahiptir. Doğduktan hemen sonra küme içine yayılan yıldızların tersine buradaki genç yıldızlar daha küçük kütle çekimi kuvveti nedeniyle birbirlerine yakın kalırlar.

NASA Astrofizik Programı bilimcilerinden Mario R. Perez: “Bu zor koşullar altındaki kümede yine de gezegenler olduğunu gördük” diyor.

Kümede gezegenleri olduğu görülen yıldızlar. (Stuart Heggie)

Bulunan gezegenler Pr020 1b ve Pr021 1b olarak adlandırıldı. Gezegenler yıldızların adlarının ardından b harfinden başlamak üzere kodlanarak adlandırılır.

Atlanta Georgia State Üniversitesi Astronomi yüksek lisans öğrencisi Sam Quinn: “Bunlar Arıkovanı’nın ilk balları” diyor.

Harvard-Smithsonian Astrofizik Merkezi’nden David Latham ve Quinn’in başını çektiği ekip, kütle çekiminden doğan yıldız yalpalamasını ölçmek için Arizona yakınındaki Fred Lawrence Whipple Gözlemevi’ndeki 1,5 m’lik Tillinghast Teleskopunu kullanırken gezegenleri fark ettiler. Önceki aramalarda büyük kütleli yıldızların çevresinde gezegen bulunmasına karşılık böylesi bir küme içinde güneş benzeri yıldızların çevresinde gezegen görülmemişti.

Quinn: “Bu gezegen avcıları için büyük bir sorun olmuştur. Biz en azından gezegen oluşumunu etkilemeyen Avcı Bulutsusu gibi açık kümelerdeki yoğun yıldızlı ortamlarda bazı güneş benzeri yıldızlar çevresinde gezegen olabileceğini düşünüyorduk. Sonunda onların orada olduğunu gördük” diyor.

Kuramcılar şimdi yıldızlarına çok yakın olan bu sıcak Jüpiterlerin oluşumuna yıldız rüzgârının etkisini araştırıyor. Çoğu kuram gezegenlerin daha uzakta oluşup daha sonra içe doğru hareket ettiğini söylüyor.

NASA’nın Güneş Sistemi Kökeni araştırma ekibinden Russel White: “Görece genç olan Arıkovanı kümesindeki gezegenlerde genç yaştadır. Buy dev gezegenlerin içe doğru belli sınırlar içindeki hızla hareket etmesi gereklidir. Ama ne kadar hızlı olduğunu bilmemiz gerekir” diyor.

Araştırmacılar ayrıca Arıkovanı kümesinin metal açıdan zengin olduğunu da buldular. Arıkovanı’ndaki yıldızlarda demir gibi ağır metallerin bulunduğunu gördüler.

White: “Bana göre yıldızların yakınında bol miktarda gaz devi gezegenler var. Ortamdaki metal bolluğu da gezegen oluşumuna katkı sağlıyor.”

JPL


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*