19 Ocak 2016

Yılan’daki Dev İpliksi Yapılar

Gökadamız yıldızlarının arasındaki boşluk yıldızlararası ortam adını alır. Bu ortam moleküler bulutlar, soğuk ve sıcak gazlar, elektrik yüklü hidrojen bölgeleriyle kaplıdır.

ipliksi yapilar

Herschel’in verileriyle oluşturulan bu görüntüde Yılan takımyıldızındaki dev bir molekül bulutunun kalbi olan Serpens Çekirdeği (Serpens Core) görülmektedir. Sağ üstten sağ alta doğru kıvrılarak uzanan iki parlak noktaya sahip bu kısım Ser G3-G6 olarak bilinir. Ayrıca sol üstteki soluk sarı renkteki ışıma aslında uzak kızılötesi dalga boyunda parlayan LDN 583 adlı bölgedir (ESA/Herschel/PACS/SPIRE/V. Roccatagliata (U. München, Germany)).

Kütlesinin büyük bir kısmı hidrojenden oluşmuş moleküler bulutlar yıldızlararası ortamın yoğun bir parçasıdır. Avrupa Uzay Ajansı’nın (ESA) Herschel Uzay Gözlemevi bu bulutlardaki ipliksi yapıları ortaya çıkarmıştı. Yeni doğan yıldızların ihtiyacı olan maddenin bir kısmı bu ipliksilerle taşınmaktadır.

Herschel’in verileriyle oluşturulan bu görüntüde Yılan takımyıldızındaki dev bir molekül bulutunun kalbi olan Serpens Çekirdeği (Serpens Core) görülmektedir. Sağ üstten sağ alta doğru kıvrılarak uzanan iki parlak noktaya sahip bu kısım Ser G3-G6 olarak bilinir. Ayrıca sol üstteki soluk sarı renkteki ışıma aslında uzak kızılötesi dalga boyunda parlayan LDN 583 adlı bölgedir.

Dev moleküler bulutlar 10 milyon Güneş kütlesine kadar ağır ve yüzlerce ışık yılı uzunlukta olabilirler. Yıldız oluşum bölgelerinde santimetre küp başına bin dolayında tanecik düşer ki bu uzayın geri kalan kısmına göre oldukça yoğun bir ortam demektir. Bu ortam Dünya’daki herhangi bir laboratuvarda üretilen vakumlu ortama göre on kat daha fazla boştur.

Bu dev bulutta genellikle parçalı ve düzensiz kıvrımlar, kabarcıklı yapılar birleşerek ipliksi karmaşık oluşumları meydana getirir. Samanyolu gibi tipik sarmal gökada içinde bu tip binlerce oluşum görülebilir.

Sadece 1400 ışık yılı uzaklıktaki Serpens, diğer dev moleküler bulutlarına nazaran yakın olması nedeniyle çalışılması en kolay hedeftir. Araştırmacılar bulutun özelliklerini saptamak ve ellerindeki modelin doğruluğunu test etmek için Herschel verileriyle bilgisayar benzetimlerini karşılaştırdı.

Serpens Çekirdeği boyunca uzanan ipliksilerdeki ağ yapıların bazı yerlerde yeni yıldız çekirdekleri oluşturmak üzere yoğunlaştığı düşünülmektedir. Merkezden uzağa yayılan ipliksiler bir tekerin bıraktığı ize benzer oluşumlar gösterir.

Herschel’in üç-renkli görüntüsü, PACS (mavi ve yeşil) ve SPIRE (kırmızı) kamerası ile elde edildi. Görüntü 25 ışık yıl genişliğe sahip bir alanı gösterir.

1,27 MB’lık yüksek çözünürlükteki görüntü için tıklayınız.

ESA


Düşünceniz

XHTML: Bu kodlardan yararlanabilirsiniz.: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*